شهرستان خوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۸°۳۳′ شمالی ۴۴°۵۷′ شرقی / ۳۸.۵۵۰° شمالی ۴۴.۹۵۰° شرقی / 38.550; 44.950

شهرستان خوی
تصویری از شهرستان خوی
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان آذربایجان غربی
مردم
جمعیت ۳۵۴،۳۰۹ نفر
مذهب شیعه دوازده‌امامی و سنی[۱][۲][۳]
داده‌های دیگر
وب‌گاه فرمانداری خوی
شهرها
خوی، فیرورق، دیزج دیز، قطور، زرآباد
تعداد بخش‌ها
مرکزی، ایواوغلی، صفائیه، قطور

شهرستان خوی یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان غربی است. مرکز این شهرستان شهر خوی است. جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۵۴٬۳۰۹ نفر بوده‌است که از این تعداد ۲۲۶٬۷۶۰ نفر آنان در نقاط شهری و ۱۲۷٬۵۴۹ نفر آنان در نقاط روستایی بوده‌اند..[۴]

تقسیمات کشوری

تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۰ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:[۴]

بخش‌ها

شهرها

موقعیت جغرافیایی

شهرستان خوی با وسعتی بالغ بر ۵٬۵۴۸ کیلومتر مربع در شمال غربی‌ترین نقطهٔ ایران و آذربایجان و در مرز کشور ترکیه واقع شده‌است.

فرهنگ و زبان

مردم شهرستان خوی به زبان ترکی و کردی تکلم می‌کنند و مسلمان شیعه و سنی مذهب اند. ناحیۀ مرزی قطور که کردنشین می باشد جزء این شهرستان محسوب می گردد.[۵] آداب و رسوم آنان تلفیقی از آیین‌های پیش از اسلام و اسلامی است.

آثار تاریخی- باستانی و جاذبه‌های طبیعی

  • برج شمس تبریزی: مدفن عارف ایرانی و مراد مولوی - دوره سلجوقی یا صفوی
  • پل خاتون (خاتین کؤرپوسو) - دوره حکومت دنبلی‌ها
  • دروازه سنگی (قالا قاپیسی) - دوره ایلخانی
  • عمارت حکومتی - دوره قاجاریه
  • بازار سرپوشیده: یکی از بازارهای تاریخی ایران محسوب می‌شود و سبک‌های معماری صفوی، دنبلی و قاجاری در آن دیده می‌شود.
  • خانه کبیری‌ها - دوره صفوی یا دنبلی
  • حمام محمدبیگ - دوره دنبلی
  • دبیرستان خسروی - دوره پهلوی
  • کنسولخانه روسیه، مساجد قدیمی مطلب‌خان، ملاحسن، شاه، حاجی بابا و خان - دوره قاجاری
  • کلیساهای سورپ سرکیس و ماهلازان، امامزاده سید بهلول از نوادگان امام علی النقی، مقبره آقا میر یعقوب، پل هوایی بزرگ قطور در محور مواصلاتی راه آهن آسیا- اروپا
  • قلعه کوراوغلو و چنلی بئل (کمره مه‌آلود) مشهورش در کوهی نزدیک پل قطور
  • دژ بسطام در روستای بسطام در شهرستان چایپاره متعلق به دوره اورارتو[۶]

زیرساخت‌های فرهنگی

چند نشریه هفتگی «خوی، اورین خوی، ندای خوی، دار الصفا، فرهنگ شمس و چالدران، اقتصاد آذربایجان» منتشر می‌شوند.

دانشگاه آزاد اسلامی با حدود ۵۳۰۰ دانشجو، دانشگاه پیام نور با حدود ۲۵۰۰دانشجو، دانشکده پرستاری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشکده علوم قرانی، حوزه علمیه نمازی، مرکز تربیت معلم و دانشگاه‌های غیردولتی علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی شهر به شمار می‌آیند و دانشگاه دولتی خوی نیز در دست ساخت می‌باشد.

تولیدات کشاورزی

  • شهرستان خوی از نظر تولید عسل رتبه نخست را در کشور به خود اختصاص داده‌است. در این شهرستان ۱۹۳ هزار کندو وجود دارد که در حدود ۶ هزار تن عسل، معادل ۶۵ درصد عسل تولیدی ۱۳۸۷ در استان آذربایجان غربی و ۲۰ درصد عسل تولیدی کشور را شامل می‌شود.[۷]
  • بسیاری از مزارع شهرستان خوی مزرعه گل آفتابگردان است و این شهرستان یکی از مهمترین تولید کنندگان تخمهٔ گل آفتابگردان در سراسر کشور به شمار می‌آید. گفته می‌شود طرح فرودگاه این شهرستان از نمای بالا به شکل گل آفتابگردان طراحی شده‌است.

راه ترانزیت

شهرستان خوی با وجود قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم تنها راه مرزی نزدیک به کشور ترکیه است. در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۹۰ مرز رازی با حضور وزرای خارجهٔ ایران و ترکیه و مقامات محلی بطور رسمی گشایش یافت.

فرودگاه خوی

فرودگاه خوی

فرودگاه خوی در مهر سال ۸۳ به بهره‌برداری رسیده‌است.

پایانه مسافربری

بزرگترین پایانه مسافربری شمالغرب کشور

پایانه مسافربری سردار شهید حاج محمد حنیفه درستی در دو طبقه به عنوان بزرگترین پایانه مسافربری شمال غرب و غرب کشور در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید. ظرفیت روزانه این ترمینال مسافربری برای جابجایی مسافر ۴٬۵۰۰ نفراست.

مشاهیر

نگارخانه

منابع

  1. [۱]
  2. [۲]
  3. [۳]
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  5. Encyclopaedia of Islam - The Kurdish district of Qutur is included in the saharistan of Khoi... . The region has a mixed population of Sunnis ans Shi'is whose first language is either Turkish or Kurdish.
  6. مدخل AZERBAIJAN xii. MONUMENTS در دانشنامه ایرانیکا
  7. سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان غربی - مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان خوی
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۷۲.
  • تاریخ خوی، مهدی آقاسی
  • تاریخ خوی، دکتر محمدامین ریاحی
  • خوی، دیار باصفا، مجموعه مقالات در باب تاریخ و فرهنگ خوی، به کوشش علیرضا مقدم، ناشر: مجمع خویی‌های مقیم استان تهران، ۱۳۸۹.
  • خوی در گذر زمان، بهروز نصیری
  • یادواره شهر خوی، محمدعلی کریم‌زاده
  • سیمای خوی، علی صدرایی خویی
  • نام آوران خوی، بهروز نصیری- زهرا عاشورزاده
  • نگاهی به ادبیات شفاهی مردم آذربایجان، پرویز یکانی زارع