شهرستان ماکو
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهرستان ماکو یکی از شهرستانهای مرزی استان آذربایجان غربی در شمال غرب ایران است. مرکز این شهرستان شهر ماکو است. ماکو در طول شرقی ۲۴ درجه و ۲۰ دقیقه و عرض شمالی ۳۹ درجه و ۱۸ دقیقه قرار گرفتهاست و ارتفاعش از سطح آب ۱۶۳۴ متر است.
طبق آمار آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان ماکو در سال ۱۳۷۵ تعداد ۲۰۲۹۳۹ نفر جمعیت داشته که ۱۳/۸ درصد از جمعیت کل استان را شامل میشود، از این تعداد جمعیت ۷۱۵۸۶ نفر شهری (۲۷/۳۵ درصد) و ۱۳۱۳۵۳ نفر روستایی (۷۳/۶۴) درصد میباشد.[۱]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تقسیمات کشوری
تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمدهاست، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است: [۱]
[ویرایش] بخشها
[ویرایش] شهرها
- شهر ماکو
- شهر بازرگان (شهر)
- شهر شوط
- شهر پلدشت
[ویرایش] دهستانها
دهستانهای بخش مرکزی
دهستانهای بخش شوط
دهستانهای بخش پلدشت
[ویرایش] زبان
زبان مردم ماکو ترکی آذربایجانی و کردی است. اکثریت مردم ماکو مسلمان هستند و اقلیتی از ارامنه نیز در شهرستان زندگی میکنند.
شهر ماکو در آغوش دو کوه قه یه در شمال و سبد داغی بنا شدهاست.رودخانه زنگمار از کوههای مرزی ایران و ترکیه سرچشمه گرفته، از داخل شهر ماکو گذشته و در شهرستان پلدشت به رودخانه ارس میپیوندد.سد مخزنی ماکو (بارون) در ۱۲ کیلومتری جنوب شهرستان ماکو بر روی رودخانه زنگمار در نزدیکی روستای بارون احداث شده است. این سد حدود ۱۵ هزار هکتار از زمینهای حاصلخیز پلدشت را آبیاری میکند.
آثار باستانی شهرستان ماکو:
- کلیسای طاووس در دره قره کلیسای بخش چالدیران
- تپه ماقبل تاریخ خلیل آباد در ۳۰۰ متری شوط
- کلیسای عظیم سن استپانوس در دره شام ارسکنار
- معبد سنگی دردشت زنگنه
- برج و بارو و کتیبه در ساری قه یه و صخره ماکو
- خرابههای تعدادی کلیساهای ارمنی در دهات مختلف
- آثار تاریخی شهر دامبات
- خرابههای قدیمی گزلو در دره مخند
- آثار و علایم منقوش در سنگ درده قزلجه قلعه دهستان قره قویونلو
- دالانهاو غارهای زیر زمینی در اطراف آرارات
- قلعه جم خور در ده بسطام چای پارا
- اتاق سنگی در ده چیره کنده چای پارا
- گورستان تاریخی پیر احمد کتدی در دهات آواجیق
- پل بئش گؤز در نزدیک ماکو
- خرابههای سه گوش در دره قزلداغ
- اتاق سنگی در ده دلیک داش
- کلیسای زور زور در ده بارون
- دیری متعلق به فرقه دمنیکن در پای کوه قه یه
- اتاق سنگی در ده سنگر
- کلیسای مریم ننه در شمال ماکو
- بنای باشکوه کلاه فرنگی در بیمارستان ماکو
- کاخ باغجه جوق در ۶ کیلومتری ماکو
- روستای زیبای باغچه جوق و یعقوبعلی کندی
- تپه باستانی کشمش تپه که در روستای کشمش تپه واقع در جاده ماکو بازرگان
- کوه سنگ ریزهٔ تیمور لنگ واقع در مرز پلدشت و نخجوان(نقاط صفر مرزی)[۲]
- سد بداولی ماکوبیز بر روی رودخانه آق سو بسته شدهاست و گنجایش کل آن ۲۱ میلیون متر مکعب آب است.
[ویرایش] ادب و هنر
همچنین ماکو در زمینهٔ شعر و ادبیات نیز بزرگانی دارد. استاد حامد ماکویی مرحوم استاد عباس پناهی شاعر و مینیاتوریست، مرحوم استاد یدالله عبداله زاده موزییسین از افتخارات ماکو میباشند. [نیازمند منبع]
از انجمنهای ادبی این شهرستان میتوان به انجمن شعر و ادب یلدا که به نام مرحوم استاد اسماعیل یلدا از شاعران قدیمی ماکو نامگذاری شدهاست.[نیازمند منبع]
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ پایگاه اینترنتی فرمانداری ماکو
- ↑ منابع: دایرت المعارف دانش و هنر و وبلاک ماکو سیتی
 |
|
|---|---|
| مرکز | ارومیه |
| شهرستانها |
ارومیه | اشنویه | بوکان | پلدشت | پیرانشهر | تکاب | چالدران | چایپاره | خوی | سردشت | سلماس | شاهیندژ | شوط | ماکو | مهاباد | میاندوآب | نقده |
| شهرها |
ارومیه | اشنویه | آواجیق | ایواوغلی | باروق | بازرگان | بوکان | پلدشت | پیرانشهر | تازهشهر | تکاب | چهاربرج | خوی | ربط | سردشت | سرو | سلماس | سیلوانه | سیمینه | سیهچشمه | شاهیندژ | شوط | فیرورق | قرهضیاءالدین | قوشچی | کشاورز | گردکشانه | ماکو | محمدیار | محمودآباد | مهاباد | میاندوآب | میرآباد | نالوس | نقده | نوشینشهر |
| نقاط دیدنی |
آبشار شلماش | بازار خوی | پل قطور | پیست اسکی خوشاکو | تپه حسنلو | تخت سلیمان | دخمه سنگی فرهاد | دریاچه ارومیه | دژ بسطام | سد زرینهرود | غار سهولان | غار فخریگاه | فقرگاه | قرهکلیسا | کاخ و موزه باغچهجوق | کتیبه کلهشین | کلیسای ننهمریم | گردشگاه بند | گردشگاه سیر | مسجد سردار | موزه ارومیه |
