بهار (همدان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از بهار (شهر))
بهار
Porya bahmani.jpg
کشور ایران
استانهمدان
شهرستانبهار
بخشمرکزی
مردم
جمعیت۳۵۶۱۳ سال(۱۳۹۵)[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت۱۲۵۶۳۷۴ متر مربع
ارتفاع۱۷۳۵ متر
اطلاعات شهری
شهردارمحمدرضا یاری
ره‌آوردکشاورزی (باغداری، بستانکاری)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۸۱
وبگاهسایت شهرداری بهار
بهار بر ایران واقع شده‌است
بهار
روی نقشه ایران
۳۴°۳۲′شمالی ۴۸°۳۴′شرقی / ۳۴٫۵۴°شمالی ۴۸٫۵۶°شرقی / 34.54; 48.56مختصات: ۳۴°۳۲′شمالی ۴۸°۳۴′شرقی / ۳۴٫۵۴°شمالی ۴۸٫۵۶°شرقی / 34.54; 48.56

بهار مرکزشهرستان بهار در استان همدان است که در ۱۵ کیلومتری غرب شهر همدان قرار دارد.این شهرستان با گستره‌ای معادل ۱۷۳۹ کیلومتر مربع، حدود ۲/۷ درصد از وسعت استان همدان را تشکیل می‌دهد. این شهر از لحاظ کشاورزی رتبهٔ اوّل تولید و صادرات سیب‌زمینی را دارا می‌باشد و بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای سه بخش، شش دهستان و چهارشهر: بهار، لالجین صالح آباد و مهاجران می‌باشد.

در قرن هفتم بین شهر بهار و نوربهار جنگی بزرگ در گرفت که مدتها ادامه داشت. اما با توجه به ازدواج دو نفر از بزرگان این دو شهر باهم دیگر پیش بینی می شود صلح صورت بگیرد. گرچه مخالفانی وجود دارد اما قدرت عشق همه را مجذوب خواهد کرد.

[۲]

پیشینه[ویرایش]

سابقه تاریخی شهر بهار بر اساس اسناد مکتوب تا دوران صفویه قطعی بوده‌است. سندی که تا زمان صفوی موجودیت بهار به اثبات می‌رساند همان حضور جعفرخان زند است که مدتی در بهار مقیم بوده و مبیین تأثیرگذاری مردان این دیار در معادلات سیاسی و فرهنگی کشور است.

حمدالله مستوفی جغرافی‌دان قرن هفتم در نزهةالقلوب، منطقه ای که بهار در آن واقع شده را با نام فریوار می‌شناسد و می‌نویسد:

همدان ولایتش پنج ناحیت دارد. اول فریوار در حوالی شهر است تا دو فرسنگی (در سمت اسدآباد) هفتاد و پنج پاره دیه‌است و شهرستانه و لالجین و فخرآباد و قاسم‌آباد و کوشک‌باغ و… از حساب فریوار است.

اصطلاح فریوار در قرن پنجم هـ. ق از زبان راوندی آمده‌است.[۳] بهار تا نیم قرن اخیر دهستانی معتبر و مرکز بخش سیمینه رود بوده‌است.

خرابه‌های قلعهٔ شهر، بنام «دئولر قلعه سی» هنوز موجود است. در پیشینهٔ تاریخی بهار چه پیش از اسلام و چه بعد از اسلام ابهام جدی وجود دارد.

اقلیم[ویرایش]

در سال ۱۳۸۷ شهرستان بهار تعداد ۷۰ روستای دارای سکنه معادل ۳/۶ درصد از کل روستاهای دارای سکنه استان همدان را به خود اختصاص داده‌است. این شهرستان از نظر طبیعی، دارای آب و هوای خشک و رژیم بارندگی آن از تیپ اقلیم مدیترانه‌ای است. رشته کوه الوند و شهر همدان در جنوب غربی و غرب شهرستان بهار قرار دارد. بقیهٔ وسعت شهرستان را دشت «بهار» در بر می‌گیرد. نقطه خروجی آب‌های بهار در کوشک آباد با ارتفاع ۱۶۸۰ متر واقع گردیده‌است. رودخانه‌های جاری این شهرستان عبارتند از:رودخانه سِیمینه‌رود صالح آباد، بهادربیگ و قره آغاج

ساکنان بهار از قدیم به شغل باغ‌داری و بوستانکاری اشتغال داشتند.[۴]

ایلات بهار[ویرایش]

دشت‌های بهار[ویرایش]

کاربرد اراضی بهار به سبب مشاغل مردم این خطه که اصالتاً باغ‌دار و بوستانکار بودند، شکل گرفته بود. یعنی زمین‌های حاشیهٔ شهر تماماً تاکستان بود و پرورش باغ انگور بهار را حقیقتاً هیچ‌یک از اقوام ایرانی بلد نبودند.

دشت‌های بهار که متعاقب باغات بهار آغاز و امتداد می‌یافت در گذشته برای کشت هندوانه و خربزه بکار گرفته می‌شد، تخصص فوق‌العاده و منحصر به فرد زارعین بهار در کشت بُستان یعنی به عمل آوری هندوانه وخربزه بی نظیر است

یکی از اصول تغییرناپذیر بوستانکاری سنتی، اختصاص زمین بایر (بُعن ـ بُعت) بود که بقول اساتید این فن، زمین مزروعی که یکبار کشت هندوانه یا خربزه در آن انجام می‌پذیرفت دیگر قابل کشت این دو محصول نمی‌بود. این موضوع باعث می‌شد برای تهیهٔ زمین بایر، بوستانکاران بهاری اطراف و اکناف ایران را درنوردند و تواماً امتزاج فرهنگی ایجاد کنند. در گذشته مردان گمنامی همچون سعی‌مراد، علی‌بهاری و رضا بهاری از پیشکسوتان روابط با اقوام دیگر بویژ کرد‌ها بودند.

دشت کوزه کولان[ویرایش]

شهرت شهر بهار از قدیم‌الایام به دشت‌های آن به ویژه «دشت قرق» و «دشت کوزه‌کولان» بود و کوزه کولان جلگه‌ای است منتهی به دامنه‌های کوه الوند که کهن‌ترین مسیر ارتباط پایتخت کشور ماد به سمت مغرب و جنوب غربی ایران یعنی به سر زمین‌های شوش، بابل، کد و سومر از این ناحیه عبور می‌نمود. اکنون آزاد راه همدان - کرمانشاه - سنندج و سه‌راهی معروف به گلوگاه، محل تلاقی غرب کشور با مرکز، در دشت کوزه کولان قرار دارد.

دشت قرق[ویرایش]

مکانی با شرایط شکارگاهی و سبزه‌زار از گذشته‌های دور. تا چند دههٔ اخیر که چاه‌های عمیق این ناحیه حفر نشده بود در قرق بهار - منطقه‌ای در جنب بهار - تالابی وجود داشت نسبتاً عمیق که در میان گیاهان مردابی آن انواع پرندگان مهاجر به چرا می‌پرداختند همچنین محل صید ماهی و مرغابی برای صیادان بود.

تالاب دشت قرق که در گذشته بسیار وسیع‌تر بوده در دورهٔ هخامنشی به دریاچهٔ زراومند مشهور بود و در عصر ساسانیان به بهرام آوند اشتهار داشت. در رسالهٔ پهلوی شهرستان‌های ایران نیز بدان اشاره شده‌است. موقعیت قرق‌بهار را به لحاظ جغرافیایی درّّه الوند محسوب شده و اینجا پست‌ترین نقطهٔ شمالی جبال الوند است که اکثر آب‌هایی که از ذوبان قلل مرتفع الوند سرازیر می‌شود در این ناحیه تالابی تشکیل می‌دهد.

اکنون بیش از یکصد حلقه چاه فعال و نیمه فعال کار پمپاژ آب را از قرق‌بهار به شهر همدان انجام می‌دهند. به استناد برخی متون کهن بهرام گور همراه اسبش در این باتلاق عمیق فرورفت و تلاش‌ها برای یافتن او بی‌ثمر ماند.

نمایندگان بهار[ویرایش]

شهر بهار، قبل از انقلاب اسلامی ایران نمایندگانی به مجلس شورای ملی فرستاده بود، ولی متأسفانه در آن دوران از افراد غیر بومی برای نمایندگی انتخاب می‌شد که اولویت‌های مردم برای ایشان اهمیت نداشت فقط فرصتی بود تا آن نمایندگان به مدارج عالی صعود نمایند. اغلب نمایندگان از شهر همدان یا حتی از تهران نامزد نمایندگی می‌شد که پیوند دورادوری با سکنه این دیار داشتند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا مدتی همین رویه ادامه داشت یعنی نمایندگان مردم از افراد غیره بومی انتخاب شد که دستاورد برخی از آن‌ها به ضرر منافع مردم این دیار می‌گشت شهر بهار از چهار جهت نیاز مبرم به پل گذری داشت که هیچگاه نمایندگان این خطه به این نیاز اساسی توجه ننمودند، یا اصلاً نمی‌دانستند منافع مردم اینجا چیست. در دورهٔ پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی رضا طلایی نیک نمایندگی شهر بهار و کبودرآهنگ را بر عهده گرفت و دستاورد آن خاتمه احداث بیمارستان آیت‌الله‌بهاری شهر بهار بود که از دو سه دهه نیمه‌کاره رها شده بود.

روال بومی شدن نماینده، از آن پس همچنان ادامه دارد، و در دورهٔ نهم نمایندگی مجلس شورای اسلامی، رقابت میان رضا طلایی‌نیک نامزد اصولگرا با شعار «پیروی از ولایت با خدمت و بصیرت»، و سردار پور مختار با سابقه عضویت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نامزد دیگر اصولگرایان با شعار «جهاد اقتصادی، غنای فرهنگی، رفاه اجتماعی»[۵] برگزار شد که نهایتا سردار محمدعلی پورمختار متولد و ساکن لالجین برندهٔ این انتخابات بحث برانگیز شد. آخرین نماینده این شهرستان مهندس جعفری از روستای داق داق آباد شهرستان کبودراهنگ بود که در همه گیری کرونا 2020(کویید19) دچار بیماری شده و فوت نمود.


در انتخابات میاندوره ای سال ۱۴۰۰، اهالی این شهر به کمک جلسات کارشناسی،نظرات معتمدان و فعالین شهرستان به "اجماع" برای انتخاب یک کاندید بومی و البته اصلح برای مجلس رسیده و با وی برای گرفتن حقوق خود از جمله جلوگیری از دست اندازی به حوزه جغرافیایی - سیاسی و همچنین احقاق موارد از دست رفته قبلی هم پیمان شده اند.

مراکز علمی و آموزشی[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهار

دانشگاه پیام نور مرکز بهار

دبیرستان دخترانه حجاب

مرکز فنی و حرفه‌ای پسرانه

مرکز فنی و حرفه‌ای دخترانه

دبیرستان شریعتی آموزشگاه متوسطه پسرانه علی گلی آموزشگاه دخترانه قدس کتابخانه باهنر بهار

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. سرشماری عمومی ونفوس مسکن ایران ۱۳۹۵ «براساس سرشماری عمومی ونفوس مسکن ایران ۱۳۹۵» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک).[پیوند مرده]اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}
  2. معادل ۸/۳ درصد از کشاورزی استان و معادل ۱۱/۱ درصد از تعداد کل بخش‌های استان
  3. کتاب زراومند.
  4. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
  5. چند تن دیگر که همگی از اصولگرایان بودند

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

  1. «پایگاه خبری تحلیلی ایوا - شهرستان بهار - اخبار شهرستان بهار». پایگاه خبری تحلیلی ایوا - شهرستان بهار. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۱۸.