بادرنجبویه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بادرنجبویه (سرده)
Dracocephalum moldavica Sturm - detail.jpg
بادرنجبویه (سرده)، Dracocephalum
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
راسته: نعناسانان
تیره: نعناعیان
سرده: Dracocephalum

بادرنجبویه یا بادرشبی[۱] (نام علمی: Dracocephalum) نام یک سرده از تیره نعناعیان است.

این گیاه از راسته نعناسانان (Lamiales) و تیره نعناعیان (Lamiaceaes) است که بین ماه‌های تیر و مرداد گل می‌دهد. ساقه‌های آن راست و چهار گوش بوده و پوشیده از کرک است. از کنار برگ‌هایش، گل‌هایی با کاسبرگ‌های رنگی می‌روید که در وهله اول زرد کم رنگ است، سپس به سفید و در نهایت به بنفش تبدیل می‌شود. می‌توان گفت تمام گیاه، عطر لیموی تندی از خود ساطع می‌کند. موطن اصلی این گیاه قسمت وسیعی از شرق مدیترانه است. امروزه به منظور بهره‌برداری‌های تزیینی و طبی و تولید عسل، این گیاه را در باغ‌ها و مزارع کشت می‌کنند.[۲] از تمامی قسمت‌های رویشی گیاه جهت کاربردهای دارویی استفاده می‌شود.[۳]

خواص درمانی بادرنجبویه[ویرایش]

بادرنجبویه داروی مورد علاقه ابوعلی سینا بود که جهت تقویت قلب و انبساط روح تجویز می‌کرده است.

استفاده از این گیاه به عنوان یک داروی ضد افسردگی تا قرن هفدهم ادامه داشت. آزمایش‌های جدید بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که این گیاه همانند یک داروی مسکن بر روی دستگاه عصبی مرکزی عمل می‌کند و به همین دلیل آرام بخش است. مطالعات جدید اثر بخشی عصاره بادرنجبویه رادر درمان موضعی ضایعات ویروسی تبخال براساس کاربردهای جدید تأیید نموده.[۴]

بادرنجبویه در طب عوام به مصارف عدیده می رسد مانند آنکه از آن در رفع دل پیچه هایی ناشی از نفخ، درد معده با منشأ عصبی، احساس چنگ زدگی معده، اختلالات هضمی، تپش قلب، سردردهای یکطرفه، سرگیجه، سنگوپ، عصبانیت ها، بی خوابی، ضعف قلب، احساس صداهای مبهم در گوش، خستگی های روحی، هیستری مالیخولیا، استفراغ ها دوره بارداری، کم خونی دختران جوان، برخی حالات آسم، بیماریهای مختلف دستگاه تنفسی، دردرهای عصبی دندان، سردرد، گوش درد، دردهای زمان وقوع قاعدگی و غیره مصرف می شود.

مصرف آن رفع تندخویی در دختران جوان و زنان ضعیف‌البنیه را دارد سرشاخه های گیاه یا لوسیون حاصل از دم کردن آن اگر بر روی زخم ها و جراحات اثر داده شود درد را تسکین می دهد و التیام یا بهبود آن را باعث می گردد. مالش دادن جوشانده آن موجب از بین رفتن دردها می شود. الکلای آن اگر بر روی عضو مالش داده شود دردهای رماتیسمی و همچنین ضرب خوردگی‌ها را تسکین می‌دهد.

بادرنجبویه در تهیه بسیاری از لیکورهایی که راهبین مصرف می‌نمایند به کار می رود و در عطرسازی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین به صورت خام ضمن سبزی های سالاد از آن استفاده می شود.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. «بادَرشبی 1» [گیاهان دارویی] هم‌ارزِ «Dracocephalum, dragonhead»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حداد عادل، «فارسی»، در دفتر سیزدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ بادَرشبی 1) 
  2. خواص بادرنجبویه، سایت پارسه گرد
  3. «خواص بادرنجبویه چیست؟ (آشنایی با عوارض و خواص گیاه بادرنجبویه)». ستاره. 
  4. Schultz V. Hansel R.Tyler U.. Rational phytotherapy. A physician`s guide to herbal medicine،. NY: Springer – verlag، 1998. 
  5. «خواص دارویی گیاه بادرنجبویه». کشت کالا. 

پیوند به بیرون[ویرایش]