رودبار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رودبار
رۊبار
Rudbar.JPG
کشور ایران
استانگیلان
شهرستانرودبار
بخشبخش مرکزی
نام(های) دیگررودبار
مردم
جمعیت۱۷٫۴۵۴ نفر[۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۴۹۵ متر[۲]
اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۱۳
وبگاهsh-roudbar.ir

رودبار (رۊبار) یکی از شهرهای شمالی ایران و مرکز شهرستان رودبار، استان گیلان است. این شهر در ۶۰ کیلومتری شهر رشت قرار دارد. به دلیل وجود چشمه ها و رودهای فراوان و همچنین گستره ی عظیمی از درختان زیتون درجه یک به «رودبار زیتون» معروف است.[۳] باستان شناسان مناطقی را در رودبار کشف کرده اند که قدیمی ترین سکونتگاه بشر در ایران میباشد.[۴]

رودبار زیتون[ویرایش]

به سبب وجود رودهای فراوان علی الخصوص رود «سفید رود» در این ناحیه، آن را «رودبار» نامیدند که به معنی سرزمین رودها می‌باشد. «بار» در کلمه رودبار به مفهوم ساحل و اراضی کنار رود می‌باشد. واژهٔ رودبار معانی متعددی دارد، مانند: «جایی که در آن رودخانه بسیاری جاری باشد»[۵] یا «ساحل رود یا ی کنار رود». بخش وسیعی از درختان زیتون رودبار متعلق به برادران صادق پور میباشد.[۶]

سفیدرود از به هم پیوستن رودهای قزل‌اوزن و شاهرود تشکیل می‌گردد و از وسط شهر رودبار می‌گذرد. این شهر از دیرباز اولین کشت‌گاهِ زیتون در ایران و دارای یکی از بهترین انواع زیتون در دنیا است. به همین دلیل به آن رودبارِ زیتون نیز گفته می‌شود. در لغت‌نامهٔ دهخدا آمده‌است: «برای تمیز دادن آن از رودبار قزوین آن را رودبار زیتون می‌گویند».[۷]

علت اصلی رویش زیتونِ با کیفیت در این شهر، آب و هوای مدیترانهای آن است. همچنین به دلیل مجاورت این شهر با کوهستان‌های رشته‌کوه البرز، به آن لفظ رودبارِ کوهپایه نیز اطلاق می‌گردد. این شهر در مرز چند منطقهٔ آب و هوایی خشک و گرم، گرم و مرطوب و نیز سرد قرار گرفته و از این نظر آب و هوایی منحصر به فرد دارد. در گونه‌بندی نیاز سالانهٔ انرژی شهرهای ایران، نیاز غالب انرژی رودبارِ گیلان، از نوع گرمایش-کم اعلام گردیده‌است.[۸]

مردم و زبان[ویرایش]

زبان گیلکی دارای سه گویش اصلی بیه پس و بیه پیش و گالشی است.[۹] علاوه بر این به دلیل اختلاف ناچیز لهجه هر شهر با شهر دیگر، برای زبان گیلکی چند لهجه یا زیرگویش تعیین شده است که عبارتند از: رشتی، رودباری، صومعه سرایی، لاهیجانی، لنگرودی، رودسری،بندر انزلی و فومنی.[۱۰] مردم رودبار به زبان گیلکی با گویش گالشی(urban deylami) و لهجه رودباری سخن می‌گویند.[۱۰]

تقسیمات[ویرایش]

عکس سعید صادق پور از نمایی زیبا از رودبار در شب

شهر رودبار به چند منطقه تقسیم می‌شود:

  1. خلیل‌آباد
  2. پایین‌بازار
  3. بالابازار
  4. ولی‌آباد
  5. وسط‌بازار
  6. شهرک ولیعصر
  7. رستم آباد
  8. جمشیدآباد

جاذبه های گردشگری رودبار[ویرایش]

چشمه بار. عکس از سعید صادق پور

سفید رود[ویرایش]

ساحل سفیدرود؛ به عنوان دومین رود بلند کشور و یکی از خروشان‌ترین رودهای کشور؛ با هوایی دلپذیر، مخصوصاً در فصل بهار و تابستان، محل توقف و تفریح بسیاری از گردشگران استان گیلان است. همچنین مغازه‌های زیتون‌فروشی و نیز پارک ساحلیِ سفیدرود، از توقف‌گاه‌های شلوغِ شهر در روزهای تعطیل سال هستند. از این مغازه‌ها می‌توان سوغاتی‌های شهر رودبار شامل بهترین انواع زیتون (شکسته، کنسروی، پرورده و …)، روغن زیتون، صابون محلی زیتون، انواع ترشیجات و محصولات متنوعِ دیگر شهرهای گیلان‌زمین شامل کلوچهٔ لاهیجان، لنگرود و فومن و نیز برخی صنایع دستی مانند گمج و … را تهیه نمود. شامی رودباری معروف‌ترین غذای رودبار است که با روغن زیتون پخته می‌شود. از تفاوت‌های این نوع شامی و دیگر شامی‌های شمالی، اندازهٔ بسیار بزرگ و نیز استفاده از یک سبزیِ کوهستانی به نام پلنگِ مِشک است. همچنین میزاقاسمی، باقالاقاتوق، ترشِ قاتوق، باقالاخاشک، تره و … نیز از دیگر غذاهای شمالی هستند که در رودبار نیز می‌توان آن‌ها را به وفور دید.[۱۱]

تپه باستانی مارلیک[ویرایش]

تپه مارلیک یا چراغعلی تپه یک محوطهٔ باستانی در کرانهٔ خاوری سفیدرود و در درهٔ «گوهر رود» از توابع رودبار در استان گیلان است. تپه مارلیک بقایای به جای مانده از تمدن باستانی متعلق به دست کم 1000 سال پیش از میلاد است. پژوهشگران گمان می‌برند که این تپه آرامگاه خصوصی فرمانروایان و شاهزادگان مردمان آمارد بوده‌است. همچنین جام مارلیک به عنوان نماد قوم آمارد در گیلان شناخته می‌شود.[۱۲]

غار دربند رشی[ویرایش]

غارهای دربند رشی در جنوب روستای رشی در بخش رحمت آباد و بلوکت شهرستان رودبار در ارتفاع حدود ۷۵۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. قلة دلفک یا درفک با ارتفاع حدود ۲۷۳۳ متر از سطح دریا، در این منطقه واقع است. این مکان‌های باستانی شامل غار بزرگ کویل گر با طول تقریبی ۶۰ متر و غار جوکویله با طول تقریبی ۳۰ متر است که دهانه هر دو در جهت جنوب قرار دارد. طبق مطالعات جدید این غار پیش از ۲۰۰ هزار سال پیش مسکن شکارچیان عصر سنگ بوده‌است. غار دربند قدیمیترین سکونتگاه تاریخگذاری شده انسان در ایران است.[۱۳]

چشمه بار[ویرایش]

«چشمه بار» یکی از مناطق ییلاقی شهرستان رودبار میباشد که در ارتفاعات روستای کلشتر واقع شده است. آب این چشمه در تمامی فصول سال بسیار سرد میباشد. این منطقه دارای طبیعتی بکر و دست نخورده میباشد و برای یافتن آن باید از افراد بومی منطقه کمک گرفته شود.

گل سوسن چلچراغ[ویرایش]

«گلی که فقط در ایران میروید»!این بهترین جمله برای معرفی این گل فوق العاده زیبا و کمیاب میباشد.سوسن چلچراغ یکی از نادرترین گل های جهان می باشد که در دنیا فقط در ارتفاعات داماش رودبار میروید. سوسن چلچراغ برای مدت کوتاهی در حدود دو ماه (خرداد و تیر) گل دارد. این گیاه از میانه‌های خرداد گل می‌دهد و گل‌های آن تا نیمه تیرماه پایدار می‌ماند. [۱۴]


آموزش[ویرایش]

زمین‌لرزه رودبار و منجیل (۱۳۶۹)[ویرایش]

زمین‌لرزه رودبار و منجیل (۱۳۶۹) در ساعت ۳۰ دقیقه بامداد به وقت ایران در پنجشنبه ۳۱ خردادماه ۱۳۶۹ (برابر با ۲۱ ژوئن ۱۹۹۰ در ساعت ۲۱ به وقت گرینویچ) در نزدیکی شهر رودبار و روستاهای تابعه در استان گیلان و شمال غرب استان زنجان در ناحیه طارم علیا بروز نمود و تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری از مرکز زمین‌لرزه موجب سی و هفت هزار نفر کشته و پانصد هزار نفر بی خانمان و خسارات جانی و مالی فراوان گردید.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵.
  2. چشم‌انداز جغرافیایی در مطالعات انسانی، سال نهم، شماره ۲۶، بهار ۱۳۹۳ ۱- صص. ۱۶
  3. «کلمه رودبار».
  4. «قدمت رودبار».
  5. لعت‌نامه دهخدا> رودبار. (اِ مرکب ) جایی که در آن رودخانه ٔ بسیار جاری باشد.[پیوند مرده]
  6. فرهنگ فارسی> ساحلِ رود، کنار رود.
  7. لغت‌نامه دهخدا[پیوند مرده]
  8. مقررات ملی ساختمان، مبحث نوزدهم، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور، ۱۳۸۹
  9. گویش گیلکی لاهیجان. واژه‌نامه و پاره‌ای ویژگی‌های آوایی و ساخت‌واژه‌ای. جلد اول. دکتر نادر جهانگیری. چاپ دانشگاه مطالعات خارجی توکیو.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ https://www.ethnologue.com/language/glk
  11. «سفیدرود».
  12. «تپه مارلیک».
  13. «دربندرشی».
  14. «سوسن چلچراغ».
  15. http://iauroudbar.ac.ir/
  16. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اکتبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۵.
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۷۰.

پیوند به بیرون[ویرایش]