ترنگبین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ترنجبین)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ترنجبین از پوشش گیاهی روستای زالی ۱۳۹۱

ترنگبین، ترانگبین یا (به عربی ترنجبین) ، شیرابه‌های برگ و ساقه‌های گیاه خارشتر است که از نظر خواص ملین بوده و جوشانده آن برای سرفه و درد سینه مفید است. آن را به فرانسوی Manne d"hedysarum و Manna d"alhagi و Manne de perse و به انگلیسی Manna of hedysarum و به عربی "ترنجبین" می‌نامند. [۱]

ماده‌ای است شیرین که به صورت شبنم روی گیاه حاج یا خارشتر (با نام علمی Alhagi maurorum) یا خاربز می‌نشیند. در یک بررسی که توسط مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان انجام شد، مشاهده شد که این شیرابه‌های قندی در نتیجه عمل حشره‌ای به‌طور طبیعی و با ایجاد شکاف به خارج تراوش می‌شود.

پراکندگی جغرافیایی[ویرایش]

گیاه خارشتر درختچه یا بوته خاری است که در بیابان‌ها و دشت‌های کم ارتفاع ایران مانند خراسان، یزد، تبریز، زرند کرمان، اطراف قم و بوشهر به‌طور خودرو فراوان دیده می‌شود. سابقاً از ترنجبین در کارخانجات ساده قندگیری به‌طور سنتی قند می‌گرفتند، ولی بعدها چون فروش ترنجبین از نظر دارویی بازار بهتری پیدا کرد، آن را فقط به عنوان دارو می‌فروشند.

ترکیبات[ویرایش]

ترنجبین حاوی ترکیبات قندی مختلفی چون گلوکز و فروکتوز، ساکاروز و تری ساکارید است که به راحتی در آب حل می‌شود.

خواص دارویی[ویرایش]

ترنجبین گاهی جهت شیرین کردن جوشانده گیاهی استفاده می‌شود که معمولاً اگر به همراه فلوس استفاده شود خاصیت عفونت زدایی دارد.

مضرات استفاده[ویرایش]

بسیاری از خانواده‌ها برای بهبود زردی کودک به خود از مخلوط ترنجبین و آب قند استفاده می‌کنند این مواد نه تنها تأثیری در بهبود زردی کودک ندارد بلکه باعث اسهال و استفراغ نوزاد نیز می‌شود.

بیماران مبتلا به حصبه، اسهال خونی، بواسیر، خونی داراری، و آبله از خوردن ترنجبین خودداری کنند. ترنجبین برای طحال و اشخاص گرم مزاج مضر است.

پانویس‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

کتاب‌ها
  • میرحیدر، حسین (۱۳۷۳). معارف گیاهی. ۸ جلدی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ص. ۶۴۷.