مارکی دو ساد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مارکی دوساد)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مارکی دو ساد
Marquis de Sade portrait.jpg
چهره‌نگاشته‌ای از مارکی دوساد توسط شارل آمده فیلیپ ون لو (حدود سال ۱۷۶۰).
زاده Donatien Alphonse François de Sade
۲ ژوئن ۱۷۴۰(1740-06-02)
پاریس، پادشاهی فرانسه
درگذشته ۲ دسامبر ۱۸۱۴ میلادی (۷۴ سال)
Charenton، ول-دو-مرن، بازگشت بوربون‌ها به سلطنت فرانسه
دوره عصر روشنگری
منطقه فلسفه غرب
مکتب Libertine
مهمترین علایق پورنوگرافی، تن‌کامگی، سیاست
ایده‌های اصلی سادومازوخیسم
چهره‌نگاشته‌ای از مارکی دوساد در هنگامی که در باستیل زندانی بود.

مارکی آلفونز فرانسوا دُ ساد (به فرانسوی: Donatien Alphonse François marquis de Sade) (زاده: ۱۲ ژوئن ۱۷۴۰؛ درگذشته: ۲ دسامبر ۱۸۱۴ در پاریس) نویسنده و فیلسوف فرانسوی بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

مارکی فرانسوا در خانواده‌ای اشرافی به دنیا آمد. در ۱۴ سالگی وارد مدرسه ارتشی شد که فرزندان خانواده‌های اشراف در آن ثبت‌نام می‌کردند. در ۱۷ سالگی در جنگ علیه پروس شرکت کرد. در سال ۱۷۶۳ درجه سروان گرفت. او با بازیگران تئاتر رابطه داشت و پدرش برای پایان دادن به این قضیه او را وادار به ازدواج کرد. ساد فرازونشیب‌های زیادی را گذراند. چندین بار به اتهام لواط به زندان رفت و دو بار از اعدام با گیوتین نجات یافت. او در حالی که ۳۰ سال از زندگی‌اش را در زندان گذرانده بود در ۲ دسامبر سال ۱۸۱۴ در سن ۷۴ سالگی درگذشت.

ساد کتاب‌های زیادی نوشت که رمان ژوستین از آثار معروف اوست. کلمه سادیسم از نام این نویسنده گرفته شده‌است. در حقیقت فلسفه ساد داشتن روابط آزاد جنسی و میل به آزار جنسی است. این دیدگاه در زمان او در فرانسه بسیار مورد انتقاد واقع شد. رمان‌های ساد پیرامون مطالبی مانند سکس و خشونت و تجاوز و مرده‌گرایی نوشته شده‌است.[۱] امروزه از سادیسم به عنوان یک خصیصه شخصیتی یاد می‌شود. سادیسم علاوه بر میل به آزار جنسی، میل به آزار جسمی و روانی دیگران نیز تعریف می‌شود. در مورد بیماری، اختلال یا خصیصه دانستن این ناهنجاری رفتاری نظرات موافق و مخالفی وجود دارد و همچنان مورد بحث فیلسوفان و روانشناسان است.

سخن گفتن دربارهٔ ساد نیاز به پژوهش بیشتر دارد تا این که بگوییم او زنا را بر پاک‌دامنی ترجیح می‌داد. برای رسیدن به این منظور باید به سدهٔ هجدهم برگردیم. در آن زمان بازگشت به طبیعت و گریز از قراردادهای اجتماعی گونه‌ای نحلهٔ فلسفی بود که در ژان ژاک روسو به گونه‌ای ملایم و در مارکی دو ساد به گونه‌ای افراطی نمود یافت. ساد برای درهم شکستن مذهب به عفت و پاک‌دامنی یورش می‌آورد که تجلی آن را در کتاب فلسفه در اتاق خواب که در سال ۱۷۹۵ نوشته شد آشکارا می‌بینیم. او با عشق به ستیز برمی‌خیزد تا هرگونه وابستگی و میثاق را درهم شکسته باشد و میل جنسی را فراتر از عشق می‌داند.

فیلم قلم‌های پر (Quills) زندگینامه مارکی دوساد را به تصویر کشیده‌است.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

در ایران[ویرایش]

در ایران نمایش‌نامه مارا-ساد چندین بار اجرا شده‌است. بهرام بیضایی با اقتباس از این نمایش‌نامه آرش ساد را به زبان فارسی نوشته‌است. این نمایش به کارگردانی محمد رحمانیان به اجرا درآمده‌است.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «مارکی دوساد؛ عاقلترین دیوانهٔ پاریسی». نصور، ۲ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در 28 بهمن 1396. 
  2. «نمایش آرش ساد». تیوال، ۲۳ بهمن ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در 29 بهمن 1396. 
  • مصطفوی، خشایار. سکس، آنارشیست، شقاوت در تئاتر آقای فرناندو آرابال. پست اسکریپت، 1394. 
  • Les infortunes de la vertu- Sade-La Flèche- Paris-2002

پیوند به بیرون[ویرایش]