اسکار وایلد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اسکار وایلد
Oscar Wilde
چهره اسکار وایلد در سال ۱۸۸۹
چهره اسکار وایلد در سال ۱۸۸۹
نام اصلی
اسکار فینگل اُ. فِلاهرتی ویلز وایلد
زاده۱۶ اکتبر ۱۸۵۴
دوبلین، ایرلند
درگذشته۳۰ نوامبر ۱۹۰۰ (۴۶ سال)
پاریس، فرانسه
مننژیت حاد پس از عفونت گوش
آرامگاهگورستان پر-لاشز
پیشهنویسنده، شاعر، نمایش‌نامه‌نویس
ملیتجمهوری ایرلند ایرلندی
دانشگاهکالج ترینیتی
کالج مگدالن، آکسفورد
در زمان حکومتعصر ویکتوریایی
کتاب‌هاروح کانترویل (۱۸۸۸)
تصویر دوریان گری (۱۸۹۱)
اهمیت جدی بودن (۱۸۹۵)
همسر(ها)کنستانس للوید (۱۸۹۸–۱۸۸۴)
فرزند(ان)دو فرزند پسر
امضا
صفحه در وبگاه IMDb

اسکار فینگل اُ. فِلاهرتی ویلز وایلد (به انگلیسی: Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde) (۱۶ اکتبر ۱۸۵۴ - ۳۰ نوامبر ۱۹۰۰) که به نام هنری اسکار وایلد شناخته می‌شود شاعر، داستان‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس و نویسنده داستان‌های کوتاه ایرلندی بود.

زندگی[ویرایش]

اسکار وایلد در ۱۸۵۴ میلادی در شهر دوبلین ایرلند متولد شد. پدرش سِر ویلیام وایلد مردی فرهنگ‌دوست بود و به پیشه چشم‌پزشکی اشتغال داشت. او بعدها به مقام چشم پزشک مخصوص ملکه نیز نائل شد. همچنین ویلیام یکی از عتیقه‌شناسان برجسته ایرلند بود. مادرش جین وایلد با نام مستعار اسپرانزا[۱] شاعر سرشناسی و مترجم آثار الکساندر دوما و آلفونس دو لامارتین بود.[۲] وی شاعری سرشار از شور ملی بود که در دهه ۱۸۴۰ از آرمان ایرلندی علیه انگلستان حمایت می‌کرد. برادر اسکار «ویلیام وایلد» در ۱۸۵۳ به دنیا آمد و در سال ۱۸۹۹ در لندن درگذشت. اسکار وایلد تحصیلات ابتدایی را در دهکده اینسکیلن واقع در شمال ایرلند دنبال کرد و در کالج‌های ترینیتی و مگدالن آکسفورد به‌تحصیل پرداخت. وی در سال ۱۸۸۴ با کنستانس لوید ازدواج کرد. این دو در سال‌های ۱۸۸۵ و ۱۸۸۶ صاحب دو فرزند پسر شدند. وایلد مجموعه داستان شاهزاده خوشبخت و دیگر قصه‌ها را برای دو پسرش نوشت.

اسکار وایلد به زیبایی ظاهری و خوش‌پوشی بسیار اهمیت می‌داد؛ در حدی که سوراخ دکمه‌های کت و شلوارش را با گل‌های میخک، زنبق و گل داوودی می‌آراست. به این ترتیب، شهرت او در محافل فرهنگی و اشرافی لندن که از اولین شعرهای او (۱۸۸۱) با لذت استقبال کردند، بسیار زیاد شد.

او به سرعت به یکی از نظریه‌پردازان «هنر برای هنر» و رهبر «زیبایی‌شناسان» تبدیل شد. به این ترتیب، او برای برگزاری کنفرانس‌هایی درباره‌ی زیبایی‌شناسی به ایالات متحده دعوت شد.

همچنین اسکار وایلد یک فمینیست بود که در خلال سال‌های ۱۸۸۷ تا ۱۸۸۹ سردبیری مجله‌ی The Woman's World را بر عهده گرفت تا از آرمان‌های فمینیسم دفاع کند. با تعریف‌های امروزین، میتوان او را یک فمینیست لیبرال دانست.

او که در ۱۸۹۰ نخستین نسخه از تنها رمان خود، یعنی تصویر دوریان گری را در ماهنامه‌ی Lippincott منتشر کرده بود، تحت فشار افکار عمومی بازبینی‌هایی در آن کرد و رمانش را گسترش داد؛ همچنین پیشگفتار معروفی که بر آن نوشت هم حاصل همین بازبینی‌هاست که در ۱۸۹۱ منتشر شده و تبدیل به نسخه‌ی استاندارد این رمان شد. بنا بر این، دو نسخه‌ی متمایز از این رمان وجود دارد.

در هنگام تحصیل در کالج مگدالن آکسفورد

تفکر زیبایی شناسانه[ویرایش]

اسکار وایلد بسیار تحت تاثیر جنبش زیبایی پرستی بود که استادان خود او در دانشگاه آکسفورد یعنی والتر پاتر و جان راسکین از پایه‌گذارانش محسوب میشدند. وایلد در رمان مشهور خود یعنی "تصویر دوریان گری" به تعریف اتوس های جنبش زیبایی شناسی اواخر قرن نوزدهم می‌پردازد. او با تفکیک مفاهیم شناختی مبتنی بر معنا و اخلاقیات، از عمل زیبایی شناسانه تولید هنری، لذت حسی و بازشناسی زیبایی، تعاریف کانت و کنراد فیدلر را به یادمان می‌آورد.[۳] ماکس بیربوهم درباره او می‌گوید:

"خیلی زود به خاطر آوردن اینکه زیبایی حتی قبل از سال ۱۸۸۰ هم وجود داشته، دشوار شد... مطمئناً نخستین کسی که توانست اینچنین آرام و موقرانه به سوی این موضوع گام بردارد، آقای اسکار وایلد بوده است."[۴]

گرایش جنسی و محاکمه[ویرایش]

اسکار وایلد با لرد آلفرد داگلاس (بوزی) رابطه‌ی عاشقانه داشت و زمانی که فهمید پدر لرد داگلاس قصد شکایت از او را دارد، پیشدستی کرد و علیه او دعوی شکایت افترا کرد. اما در این محاکمه شکست خورد و بلافاصله جان داگلاس -دوک نهم کویینزبری- وایلد را به انحراف جنسی پسرش متهم کرده و از او شکایت کرد. دادگاه در ۲۷ مه ۱۸۹۵ اسکار وایلد را به اتهام همجنس‌گرایی به دو سال زندان با بیگاری محکوم کرد. باید توجه داشت که این حکم را دادگاه محافظه‌کار شهر ریدینگ صادر کرده که در سرکوبگری زبانزد است! این حکم در بدنامی و طرد وایلد از جامعه و مرگ زودرس او نقش پررنگی ایفا کرد، چنان که پس از آزادی در ۱۹ مه ۱۸۹۷ به فرانسه و ساحل بِرنُوال در کانال مانش تبعید شد و مجبور به زندگی با نام مستعار سباستین ملموت گردید. در همین دوره نمایشنامه‌ی «تصنیف زندان ریدینگ» را نوشته که روایتی‌ست تکان‌دهنده از آن چه بر او رفت...

با آن‌که همسرش هیچ‌گاه رسماً از او جدا نشد، اما پس از این اتفاقات نام خانوادگی فرزندان خود را از «وایلد» به «هالند» تغییر داد. در ۲۰۱۴ مرلین هالند -تنها نوه‌ی باقی‌مانده از تبار اسکار وایلد- محاکمه‌ی او را در تئاتری بر اساس متن دستنویس مباحثات دادگاه روی صحنه برد.[۵][۶]

سلول زندان وایلد

جزئیات آثار[ویرایش]

مضمون بیشتر داستان‌های شاهزاده خوشبخت اثبات انسان بود از طریق عشق ورزیدن به دیگران و رسیدن به زیبایی درونی است. اسکار وایلد داستان «بلبل و گل سرخ» را به تأثیر از اساطیر ایرانی و مخصوصاً اشعار حافظ نوشته‌است. بلبل با خون دل و نثار کردن جان شیرینش گل سرخ را برای دانشجوی عاشق به دست می‌آورد و دانشجو به راحتی گل سرخی را که به بهای جان بلبل به دست آمده در خیابان می‌اندازد. در حقیقت دانشجو و دختر هیچ‌کدام معنی واقعی عشق را نمی‌فهمند. عاشق واقعی خود بلبل است.

الن تری هنرپیشه سرشناس تئاتر، پس از انتشار شاهزاده خوشبخت در نامه‌ای به وایلد نوشت: اسکار عزیز، داستان‌هایت واقعاً زیبا هستند و من به خاطر آن‌ها از صمیم قلب از تو سپاسگزارم. من از داستان «بلبل و گل سرخ» بیش از داستان‌های دیگر خوشم آمد. امیدوارم روزی یکی از داستان‌های این مجموعه را برای آدم‌های خوب بخوانم؛ شاید هم برای آدم‌های بد بخوانم و آن‌ها را خوب کنم.

مرگ[ویرایش]

او که روزی با درآمدِ هنگفتش از نمایش «دوشس پادوآ» در بهترین هتل‌های پاریس اقامت میکرد و همگان به دیدارش می‌رفتند، در ۳۰ نوامبر ۱۹۰۰ -زمانی که تنها ۴۶ سال داشت- فقیر و تنها و بر اثر درمان نشدن به‌موقع عفونت گوش در اثر فقر مالی، دچار مننژیت حاد شد و در این شهر درگذشت. تنها جیمز مک‌نیل ویسلر -تصویرگر تنها رمانش- بر بستر مرگ او حاضر بود؛ اسکار وایلد محتضر به او گفته: «تنها آرزویم این است که حرفم را بفهمند.» و ویسلر پاسخ داده: «آن‌ها خواهند فهمید اسکار! آن‌ها خواهند فهمید…»[۷]

در کتاب «حیاط خلوت نویسندگان» آمده:

«دو پزشک پاریسی که به بستر اسکار وایلد، در محل اقامت محقر او، خوانده شده بودند، به هم گفتند: «مثل اینکه باید از دستمزدمان چشم‌پوشی کنیم.»

وایلد شنید و جواب داد: «گمانم سطح مرگم بالاتر از سطح زندگیم باشد!»

و آخرین جمله‌اش هم (قبل از مرگ) این بود: «آیا این کاغذ دیواری دارد می‌رود یا من»

میراث[ویرایش]

اسکار وایلد تأثیرات زیادی روی بیشتر نمایش‌نامه و رمان‌نویسان پس از خود گذاشته و همواره از او به عنوان یکی از برترین نمایش‌نامه‌نویسان تاریخ ادبیات یاد می‌شود. کتاب‌های وی توسط انتشارات زیادی و بارها تا همین امروز در حال چاپ شدن هستند. یکی از کتاب‌های شعر او به نام «قطعه زندان ردینگ» که پس از آزاد شدن از زندانی با همین نام به اتهام همجنس‌گرایی نوشت، بدل به اثر ادبی مشهوری شده و در وبگاه بارنز اند نوبل امتیاز ۴٫۵ و در وبگاه گودریدز امتیاز ۴٫۲ را به دست آورده‌است. سه اثر او به نام‌های تصویر دوریان گری، اهمیت جدی بودن و روح کانترویل توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد برای یادگیران زبان انگلیسی چاپ شده‌اند. همه کتاب‌های چاپ این مجموعه، در پایان قسمتی به نام «دربارهٔ نویسنده» دارند. در قسمت دربارهٔ نویسنده کتاب روح کانترویل به تقدیر اسکار وایلد نوشته شده: "... نمایش‌نامه‌ها، روایت‌های ترسناک، و داستان‌های اسکار وایلد تا به امروز نیز بسیار محبوب هستند. او راوی شگفت‌انگیزی بود؛ چه در نوشتن، و چه در صحبت کردن؛ و در زمان خودش به دلیل سخنان هوشمندانه و کنایه‌دارش مشهور بود. یکی از دوستان وی، دابلیو. بی. ییتس شاعر او را <بهترین سخنران تمام عصر خود> نامیده‌است. دوستی دیگر روش وایلد را برای خلاصی از یک دندان درد شدید، این چنین توضیح داده‌است: <مطمئن باشید وی آنقدر برایش داستان و جوک تعریف می‌کند، تا او را به خنده بیندازد…>"[۸][۹][۱۰]

جلد نمایش‌نامه سالومه، اثر اسکار وایلد

آثار[ویرایش]

شاهزاده خوشبخت و دیگر قصه‌ها[ویرایش]

شعر[ویرایش]

نمایش‌نامه[ویرایش]

نثر[ویرایش]

سینما[ویرایش]

  • فیلم غول خودخواه (۲۰۱۳) الهام گرفته از داستان به همین نام از اسکار وایلد است.
  • فیلم پرنس خوشحال (۲۰۱۸) داستان زندگی اوست.
  • فیلم دوریان گری (2009) براساس رمان تصویر دوریان گری (the picture of Dorian Gray) بهترین اثر اسکار وایلد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

https://fa.m.wikiquote.org/wiki/اسکار_وایلد

منابع[ویرایش]

  1. درام نویسان جهان - جلد دوم - منصور خلج - پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی
  2. «وایلد. اسکار». وبگاه کتاب‌نیوز. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲ شهریور ۱۳۸۷.
  3. نظریه های زیبایی شناسی، مارک فاستر گیج، ترجمه احسان حنیف، تهران:فکرنو، ۱۳۹۹.
  4. Max Beerbohm, “1880,” Yellow Book 4 (January 1895): 275-83.
  5. وینست دوود-خبرنگار هنری سرویس جهانی بی‌بی‌سی (۲۶ تیر ۱۳۹۳). «نوه اسکار وایلد محاکمه او را روی صحنه برد». بی‌بی‌سی فارسی.[پیوند مرده]
  6. آروا حیدر (۴ آبان ۱۳۹۵). «نامه اسکار وایلد از زندان؛ مشهورترین نامه‌ای که فرستاده نشد». بی‌بی‌سی فارسی.
  7. وایلد، اسکار. The Picture of Dorian Gray. Oxford University Press.
  8. Wilde، Oscar. The Canterville Ghost. Oxford University Press, Oxford Bookworms Library, Stage 2.
  9. Wilde، Oscar. The Picture of Dorian Gray. Oxford University Press, Oxford Bookworms Library, Stage 3.
  10. Wilde، Oscar. The Importance of Being Earnest. Oxford University Press, Oxford Bookworms Library (Play Scripts).

پیوند به بیرون[ویرایش]