رژیم پیشین

تسخیر بَستیل در ۱۴ ژوئیه ۱۷۸۹، که بعدها به‌عنوان نمادی از پایان رژیم کهن (ancien régime) شناخته شد.

رژیم کهن (به فرانسوی: ancien régime، به‌معنای «نظام یا حاکمیت قدیم») نظام سیاسی و اجتماعی پادشاهی فرانسه بود که انقلاب فرانسه آن را سرنگون کرد. این فروپاشی از طریق لغو نظام فئودالی اشراف فرانسه در سال ۱۷۹۰ و سپس با اعدام لویی شانزدهم و اعلام جمهوری در سال ۱۷۹۲ انجام گرفت. امروزه اصطلاح ancien régime به‌صورت استعاری برای اشاره به «نظام یا شیوه‌ای که دیگر وجود ندارد» نیز به‌کار می‌رود.

ساختارهای اداری و اجتماعی رژیم کهن فرانسه طی سال‌ها از طریق فرایند شکل‌گیری دولت، تصویب قوانین (مانند فرمان ویلر-کوتِرِه) و درگیری‌های داخلی تحول یافت. تلاش‌های خاندان والوا برای اصلاح و بازگرداندن کنترل بر مراکز سیاسی پراکنده کشور، به‌سبب جنگ‌های مذهبی (۱۵۶۲ تا ۱۵۹۸) با مانع مواجه شد. در دوران سلطنت خاندان بوربون، بخش عمده‌ای از حکومت‌های هانری چهارم (۱۵۸۹–۱۶۱۰)، لوئی سیزدهم (۱۶۱۰–۱۶۴۳) و سال‌های آغازین حکومت لوئی چهاردهم (۱۶۴۳–۱۷۱۵)، بر تمرکز قدرت اداری متمرکز بود.

نمادها و پرچم‌های محافظه‌کاری فرانسه

با وجود مفهوم «سلطنت مطلقه» (که در صدور فرمان‌های سلطنتی معروف به lettres de cachet متجلی می‌شد) و تلاش‌ها برای ایجاد یک دولت متمرکز، فرانسه‌ی رژیم کهن همچنان کشوری با بی‌نظمی‌های ساختاری بود: تقسیمات و امتیازات اداری، قضایی، حقوقی و مذهبی هم‌پوشانی داشتند؛ اشراف فرانسه برای حفظ نفوذ خود در نهادهای محلی و دولتی مبارزه می‌کردند و جنبش‌هایی چون فروند و سایر شورش‌های داخلی، روند تمرکز قدرت را به‌شدت به چالش می‌کشیدند.

تلاش برای تمرکز قدرت به‌طور مستقیم با مسائل مالی سلطنت و توانایی اداره‌ی جنگ مرتبط بود. درگیری‌های داخلی و بحران‌های سلسله‌ای قرن‌های شانزدهم و هفدهم میان کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها، اختلافات خانوادگی خاندان‌ هابسبورگ، و گسترش سرزمینی فرانسه در قرن هفدهم، همگی مستلزم هزینه‌های هنگفتی بودند که باید از طریق مالیات‌ها – مانند مالیات بر زمین (taille) و مالیات بر نمک (gabelle) – و همچنین از طریق تأمین نیروی انسانی و خدمات از سوی اشراف تأمین می‌شدند.

یکی از کلیدهای تمرکز قدرت، جایگزینی نظام‌های حمایتی شخصی (که حول پادشاه و سایر اشراف سازمان یافته بودند) با نظام‌های نهادی بود که حول دولت شکل می‌گرفتند. انتصاب نمایندگان سلطنتی یا همان intendants در استان‌ها، کنترل اشراف محلی را به‌طور چشمگیری تضعیف کرد. همین مسئله درباره‌ی افزایش اتکای دربار سلطنتی به اشراف دیوانی (noblesse de robe) به‌عنوان قضات و مشاوران پادشاه نیز صادق بود.

ایجاد پارلمان‌های محلی نیز در آغاز با هدف تسهیل نفوذ قدرت سلطنت در سرزمین‌های تازه ضمیمه‌شده صورت گرفت، اما با افزایش اعتمادبه‌نفس این نهادها، آن‌ها خود به سرچشمه‌هایی از ناهماهنگی و مقاومت در برابر مرکز تبدیل شدند.

لوئی چهاردهم، که در زمان زمامداری او رژیم پیشین به سلطنت مطلقه رسید.

خواندن بیشتر

• Baker, Keith Michael (1987). The French Revolution and the creation of modern political culture. Vol. Volume 1, The Political Culture of Old Regime. Oxford: Pergamon Press. {{cite book}}: |volume= متن اضافی دارد (کمک)
• Behrens, C.B.A. Ancien Regime (1989)
• Black, Jeremy. From Louis XIV to Napoleon: The Fate of a Great Power (1999)
• Brockliss, Laurence and Colin Jones. The Medical World of Early Modern France (1997) 984pp; highly detailed survey, 1600–1790s excerpt and text search
• Doyle, William, ed. Old Regime France: 1648–1788 (2001) excerpt and text search
• Doyle, William, ed. The Oxford Handbook of the Ancien Régime (2012) 656pp excerpt and text search; 32 topical chapters by experts
• Goubert, Pierre. Louis XIV and Twenty Million Frenchmen (1972), social history from مکتب آنال
• Goubert, Pierre. The French Peasantry in the Seventeenth Century (1986) excerpt and text search
• Hauser, H. “The Characteristic Features of French Economic History from the Middle of the Sixteenth to the Middle of the Eighteenth Century. ” Economic History Review 4#3 1933, pp. 257–272. online
• Holt, Mack P. Renaissance and Reformation France: 1500–1648 (2002) excerpt and text search
• Jones, Colin. The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon, 1715-99 (2002). excerpt and text search
  • Scholarly bibliography by Colin Jones (2002)
• Kendall, Paul Murray. Louis XI: The Universal Spider. (1971). شابک ‎۰−۳۹۳−۳۰۲۶۰−۱
• Kors, Alan Charles. Encyclopedia of the Enlightenment (4 vol. 1990; 2nd ed. 2003), 1984pp excerpt and text search
• Knecht, R.J. The Rise and Fall of Renaissance France. (1996). شابک ‎۰−۰۰−۶۸۶۱۶۷−۹
• Le Roy Ladurie, Emmanuel. The Ancien Regime: A History of France 1610–1774 (1999), political survey excerpt and text search
• Lindsay, J.O. ed. The New Cambridge Modern History, Vol. 7: The Old Regime, 1713-1763 (1957) online
• Lynn, John A. The Wars of Louis XIV, 1667–1714 (1999) excerpt and text search
• Major, J. Russell (1994). From Renaissance Monarchy to Absolute Monarchy: French Kings, Nobles & Estates. ISBN 0-8018-5631-0.
• Mayer, Arno (2010) [1981]. The Persistence of the Old Regime: Europe to the Great War. London & Brooklyn, NY: Verso. ISBN 978-1-84467-636-1.
• O'Gorman, Frank. "Eighteenth-Century England as an Ancien Regime," in Stephen Taylor, ed. Hanoverian Britain and Empire (1998) argues that a close comparison with England shows that France did have an Ancien Régime and England did not (an attack on Jonathan Clark. English Society, 1688–1832 (1985))
• Perkins, James Breck. France under Louis XV (2 vol 1897) online vol 1; online vol 2
• Potter, David. A History of France, 1460–1560: The Emergence of a Nation-State (1995)
• Riley, James C. "French Finances, 1727-1768," Journal of Modern History (1987) 59#2 pp. 209–243 in JSTOR
• Roche, Daniel. France in the Enlightenment (1998), wide-ranging history 1700–1789 excerpt and text search
• Salmon, J.H.M. (1975). Society in Crisis: France in the Sixteenth Century. University paperbacks, v. 681. London: Methuen. ISBN 0-416-73050-7.
• Schaeper, T.J. The Economy of France in the Second Half of the Reign of Louis XIV (Montreal, 1980).
• Spencer, Samia I. , ed. French Women and the Age of Enlightenment. 1984.
• Sutherland, D. M. G. "Peasants, Lords, and Leviathan: Winners and Losers from the Abolition of French Feudalism, 1780-1820," Journal of Economic History (2002) 62#1 pp. 1–24 in JSTOR
• Tocqueville, Alexis de. Ancien Regime and the French Revolution (1856; 2008 edition) excerpt and text search
• Treasure, G.R.R. Seventeenth Century France (2nd ed. 1981), a leading scholarly survey
• Treasure, G.R.R. Louis XIV (2001) short scholarly biography; excerpt
• Wolf, John B. Louis XIV (1968), a long scholarly biography online edition

پیشین: جنگ صدساله

تاریخ فرانسه ۱۴۵۳–۱۹۸۹

پسین: انقلاب فرانسه