گل‌ها (برنامه رادیویی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از برنامه گل‌ها)
پرش به: ناوبری، جستجو

گل‌ها یک برنامه‌ موسیقی ایرانی بود که به مدت ۲۳ سال از ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷ از رادیو ملی ایران پخش می‌شد[۱]. این مجموعه جمعاً شامل ۸۵۰ ساعت مقدمه و شعرخوانی به همراه آواز بود، که در این میان تک‌نوازی‌‌هایی نیز گنجانده شده بود. «گل‌ها» به سبب تحولی که در موسیقی ایرانی ایجاد کرد، و تاثیر عظیمی که بر نگرش ایرانیان نسبت به موسیقی بر جا نهاد، یکی از انقلابی‎‌ترین برنامه‌های تاریخ رادیو شمرده می‌شود.

برنامه گل‌ها در آغاز با نام گل‌های جاویدان به ابتکار داوود پیرنیا در رادیو تهران آغاز شد. برنامه‌های دیگری نیز به نام‌های گل‌های رنگارنگ، یک شاخه گل، برگ سبز، گل‌های صحرایی بعد از ۱۳۳۴ به این مجموعه افزوده شد. در طول يازده‌سال رياست و نظارت پيرنيا بر توليد مجموعهٔ گل‌ها ۵ دسته برنامه در اين مجموعه تهيه شد: گل‌های جاويدان (۱۵۷ برنامه)؛ گل‌های رنگارنگ (۴۸۱ برنامه)؛ برگ سبز (۴۸۱ برنامه)؛ يك شاخه گل (۴۶۵ برنامه)؛ و گل‌های صحرايی (۶۴ برنامه). پس از کناره‌گیری پیرنیا از فعالیت در رادیو در سال ۱۳۴۶ و چند سال بی‌ثباتی، در سال ۱۳۵۱ برنامه دیگری با نام گل‌های تازه با مدیریت هوشنگ ابتهاج و روشی شبیه به دوره پیرنیا پخش شد.

ارکستر گل‌ها[ویرایش]

هستهٔ اولیهٔ ارکستر گل‌ها را نوازندگانی همچون ابوالحسن صبا، علی تجویدی، مهدی خالدی، احمد عبادی، مرتضی محجوبی (پیانو)، عبدالله جهان‌پناه (ویولن)، لطف‌الله مجد (تار)، رضا ورزنده (سنتور)، عباس شیرخدایی (قره‌نی)، ایزدی (ویولنسل)، مستان (کنترباس) و حسین تهرانی (ضرب) تشکیل می‌دادند[۲] که بعدها تحت رهبری روح الله خالقی افراد سرشناس دیگری مانند پرویز یاحقی، حسن کسایی، جواد معروفی، جلیل شهناز، ناصر افتتاح، علی اصغر بهاری، فرهنگ شریف، منصور صارمی و... در آن به نوازندگی پرداختند.

تاثیر بر ادبیات[ویرایش]

در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ که درصد بی‌سوادی جامعهٔ ایران به ۸۵درصد می‌رسید، اين برنامه با يادآوری و معرفی دوبارهٔ بيش از ۵۶۰ شعر فارسی (از قديم تا جديد) به ادبيات كلاسيك فارسی جانی تازه بخشید و تقاضا برای انتشار ديوان‌های شاعران كه سال‌ها مهجور مانده بودند و ديگر چاپ نمی‌شدند، يا كيفيت چاپ و نشر آن‌ها پايين بود ناگهان بالا رفت[۳].

اجراکنندگان برنامه گلها[ویرایش]

خوانندگان[ویرایش]

آهنگ سازان[ویرایش]

گروه‌های مختلفی در داخل و خارج از کشور تا کنون آرشیو برنامه گلها را جمع‌آوری و عرضه کرده‌اند. در داخل کشور می‌توان به «گروه موسیقی هفت نوا» اشاره کرد که تا کنون ۲۷ ویرایش از این برنامه را منتشر کرده‌است و از طریق وبسایت آن می‌توان به اطلاعات کاملی در مورد برنامه گلها دست پیدا کرد.

منابع[ویرایش]

  1. جِین لویزن. «گل_های آواز و موسیقیِ ایرانی: داستانِ دیجیتالی کردنِ برنامهٔ گل_ها». وبگاه گلها. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۴. 
  2. ایرج برخوردار. «ارکستر گل‌ها - اقتباس از کتاب «موسیقی‌ رادیو و نقش مدیریت» اثر ایرج برخوردار». وبگاه رادیو گلها. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۴. 
  3. جِین لویزن. «گل_های آواز و موسیقیِ ایرانی: داستانِ دیجیتالی کردنِ برنامهٔ گل_ها». وبگاه گلها. بازبینی‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]