یاسر عرفات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یاسر عرفات
یاسر عرفات در مجمع جهانی اقتصاد، ۲۰۰۱
رئیس‌جمهور حکومت خودگردان فلسطین
مشغول به کار
۵ ژوئیه ۱۹۹۴ – ۱۱ نوامبر ۲۰۰۴
نخست وزیر محمود عباس
فرد پیشین تشکیل
فرد پسین روحی فتوح
رئیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین
مشغول به کار
۴ فوریه ۱۹۶۹ – ۲۹ اکتبر ۲۰۰۴
فرد پیشین یحیی حموده
فرد پسین محمود عباس
رئیس و بنیانگذار جنبش فتح
مشغول به کار
۱۹۵۹ – ۲۰۰۴
اطلاعات شخصی
تولد محمد عبدالرحمان عبدالرئوف القدورة الحسینی
۲۴ اوت ۱۹۲۹(۱۹۲۹-08-۲۴)
قاهره، مصر
مرگ ۱۱ نوامبر ۲۰۰۴ میلادی (۷۵ سال)

۲۱ آبان ۱۳۸۳ شمسی
بیمارستان نظامی پرسی، حومه پاریس، فرانسه

ملیت  فلسطین
حزب سیاسی جنبش فتح
همسر سها عرفات
فرزندان Zahwa
پیشه ، سیاستمدار
دین اسلام سنی
امضاء
کنیه(ها) أبو عمّار

یاسر عرفات (به عربی: ياسر عرفات) با نام کامل محمد عبدالرحمان عبدالرئوف القدورة الحسینی و کنیه أبو عمّار (زاده ۲۴ اوت ۱۹۲۹ قاهره، مصر - درگذشته ۱۱ نوامبر ۲۰۰۴ در بیمارستان نظامی پرسی، حومه پاریس) رهبر فلسطینی بود. او رئیس حکومت خودگردان فلسطین از هنگام تشکیل در ۱۹۹۶، رئیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین از سال ۱۹۶۹ و رئیس و بنیانگذار جنبش فتح از سال ۱۹۵۹ تا هنگام مرگ بود.

عرفات در آغاز دهه ۱۹۹۰ میلادی، دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت و به مذاکره با نخست وزیر وقت اسرائیل اسحاق رابین پرداخت. مذاکراتی که به عقد پیمان اسلو میان اسرائیل و فلسطین منجر شد. یاسر عرفات، اسحاق رابین و شیمون پرز به خاطر این مذاکراتشان در راه صلح میان اسرائیل و فلسطین، جایزه صلح نوبل را دریافت کردند. اما اسلام‌گرایان تندرو (به طور برجسته دولت ایران، حماس و حزب‌الله لبنان) مذاکرات عرفات با اسرائیل را محکوم کردند.

زندگی نامه[ویرایش]

تندیسی از یاسر عرفات در موزه مادام توسو لندن.

عرفات بیشتر عمر خود را در مبارزه با اسرائیل طی کرد، اما در سال ۱۹۸۸ با قبول قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت موضع خود را در مورد اسرائیل تعدیل کرد. وی در مذاکرات تاریخی اسلو شرکت کرد که نتیجه آن به وجود آمدن مناطق خودگردان فلسطین و در آینده کشور مستقل فلسطینی خواهد بود.

وی در سال ۱۹۹۴ همراه با شیمون پرز و اسحاق رابین به خاطر مذاکرات انجام شده در اسلو جایزه صلح نوبل گرفت.[۱]

رابطه با ایران و عراق[ویرایش]

تأسیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین، از جانب محمدرضا شاه پهلوی محکوم شده بود، زیرا شاه در آن هنگام از اسرائیل حمایت می‌کرد. ایران و اسرائیل با سازمان آزادی‌بخش فلسطین به مخالفت برخاستند و شکل گیری چنین سازمانی را تهدیدی برای منطقه خاورمیانه قلمداد کردند. در مقابل، سازمان آزادی‌بخش با همه مخالفان شاه روابط برقرار کرد، به طوری که بسیاری از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران را برای آموزش نظامی در اروگاه‌های خود پذیرفت.[۲]

۶ روز پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، یاسر عرفات اولین مهمان خارجی ایران بود.[۳] هواپیمای او با وجود تعطیلی فرودگاه مهرآباد بر زمین نشست و به محض ورود در پاسخ به دلیل اطلاع ندادن سفرش گفت: «آدم برای رفتن به خانه‌اش اجازه نمی‌گیرد، من هم اجازه نگرفتم.» ابوعمار سپس به مدرسه علوی رفت و با سید روح‌الله خمینی دیدار کرد. او سپس به بهشت زهرا رفت و در سخنرانی‌اش گفت؛ «به موشه دایان گفتم آمریکا مال تو، من به ایران تکیه می‌کنم.» او یک هفته در ایران ماند و به مشهد و خوزستان هم سفر کرد.[۴]

با شروع جنگ ایران و عراق، عرفات که روابط نزدیکی با هردو طرف درگیر داشت و نیز این جنگ را به زیان خود و به سود اسرائیل می‌دانست، در ۲ مهر ۱۳۵۹ با مقامات عراق و چند روز بعد در تهران با رئیس جمهور (ابوالحسن بنی‌صدر) و نخست وزیر (محمدعلی رجایی) دیدار داشت تا آن‌ها را نسبت به پذیرش میانجی‌گری متقاعد کند.[۵] پیش‌نهاد عرفات برای حل مسالمت‌آمیز بحران چنین این بود که عراق در اسرع وقت، نیروهایش را از خاک ایران بیرون بکشد و ادعاهای ارضی خود را تا حل مباحث مورد اختلاف به تعویق بیندازد و در مقابل، ایران نیز انجام مذاکره در یک کشور بی طرف را با حضور یک کشور ثالث بپذیرد.[۶] این پیش‌نهاد توسط ایران رد شد.

در جریان جنگ ایران و عراق، ایران و سوریه به هم نزدیک تر شدند و به دلیل اختلافاتی که با سازمان آزادی‌بخش فلسطین پیدا کرده بودند، به حمایت از گروه‌های فلسطینی مخالف یاسر عرفات برخاستند.[۷] و یاسر عرفات هم از صدام حسین حمایت کرد.[۸][۹] عرفات با وجود قطع روابطش با ایران، روابط خود را با مجاهدین خلق ایران حفظ کرد.[۱۰]

عرفات در زمان حمله عراق به کویت از صدام حسین حمایت کرد این اقدام او باعث کاهش حمایت از او دربین کشورهای حاشیه خلیج فارس شد.[۱۱]

تأسیس جنبش فتح[ویرایش]

یاسر عرفات در کنار منتظری، هاشمی، و بهشتی

در کویت چندی از دوستان فلسطینی وی به پیش او آمدند و بعد از بررسی وضعیت آن زمان فلسطین تصمیم به ایجاد یک جنبش جدید برای آزاد فلسطین گرفتند؛ و در ۱۰ اکتبر ۱۹۵۹ همراه با خلیل وزیر و صلاح خلف و خالد حسن و فاروق قدومی جنبشی با نام فتح را که مخفف معکوس شده جمله حرکت تحریر فلسطین است، تأسیس کردند.[۱۲]

مرگ[ویرایش]

یاسر عرفات، برنده جایزه صلح نوبل، که برای نزدیک به چهار دهه رهبری جنبش استقلال سرزمین‌های فلسطینی را برعهده داشت، در ۱۱ نوامبر ۲۰۰۴ پس از چند هفته دوره درمانی در بیمارستانی در پاریس درگذشت.
بنا به یافته‌های تحقیقات آزمایشگاهی در سویس یاسر عرفات با پلونیوم، مسموم شده بود. فرانسوا بشود، رئیس مؤسسه فیزیک پرتوی در دانشگاه لوزان، گفت تحقیقات بر نمونه‌های بیولوژیکی متمرکز بود که از وسایل شخصی و لباس‌های عرفات در بیمارستان نظامی پاریس گرفته شده و به همسر او سهی عرفات، تحویل داده شده بود. آقای بشود به الجزیره گفته است: «نتیجه آن شد که آثار پلونیوم روی این نمونه‌ها یافته شد». البته به گفته رئیس تیم تحقیقات آزمایشگاه، برای تأیید قطعی مسمومیت، لازم است که عرفات نبش قبر شود و عنوان داشت: «اگر سهی عرفات واقعاً می‌خواهد بداند چه بر سر همسرش آمده، باید نمونه برداری صورت بگیرد یعنی همسرش نبش قبر شود. خانم عرفات باید نمونه‌ای در اختیار ما بگذارد که غلظت بالای پلونیوم را نشان دهد».
باید گفت در زمان درگذشت عرفات، مقامات فلسطینی اسرائیل را متهم به مسموم سازی او کردند که یک تیم تحقیقاتی فلسطینی، یک سال پس از مرگ او، احتمال ابتلای او به سرطان، ایدز، و همچنین مسمومیت را رد کرد.[۱۳]

در نوامبر ۲۰۱۲ گروهی از بازپرسان بین‌المللی بنابر درخواست سهی عرفات، همسر یاسر عرفات، مأمور شدند تا با نبش قبر وی و نمونه‌برداری از پیکر وی، مجدداً احتمال مرگ وی با موارد رادیواکتیو را بررسی نمایند. اینکار در تدابیر شدید امنیتی برگزار شد و متخصصانی از کشورهای فرانسه، روسیه و سوئیس مأمور آنالیز نمونه گرفته شده شدند.[۱۴]

لحظه اهداء جایزه صلح نوبل به اسحاق رابین، شیمون پرز و یاسر عرفات در سال ۱۹۹۴ در اسلو، نروژ

پولونیوم در جسد عرفات[ویرایش]

متخصصان سویسی پس از آزمایش جسد یاسر عرفات اعلام کردند که در استخوان رهبر فلسطینی‌ها ۱۸ برابر اندازه معمول رادیواکتیو یافته‌اند. متخصصان روسیه قبلاً وجود رادیواکتیو در جسد عرفات را انکار کرده بودند. یک سال پس از کالبد شکافی جسد یاسر عرفات، کارشناسان سویسی اعلام کردند که در دنده و لگن خاصره عرفات ۱۸ برابر حد معمول ماده رادیواکتیو پولونیوم وجود دارد. آن‌ها همچنین تأکید کردند که حتی در آن قسمت از خاک پیرامون جسد، که مایعات پیکر عرفات را به خود جذب کرده، به همین مقدار ماده رادیواکتیو وجود داشته است. روز ۱۵ اکتبر ۲۰۱۳ یعنی درست یک ماه قبل از اعلام نظر کارشناسان سویسی، همکاران روسی آن‌ها به خبرگزاری اینترفاکس گفتند که در جسد عرفات نشانی از پولونیوم یافت نشده است. برای تحقیق پیرامون علت مرگ عرفات، هیئتی مرکب از متخصصان بیوپزشکی فرانسه، سویس و روسیه تشکیل شده بود. کارشناسان هرکشور قرار بود به صورت جداگانه روی یک سوم باقی‌مانده جسد عرفات تحقیق کنند، اما فرانسوی‌ها از این کار خودداری کردند.[۱۵]

شناسایی قاتل[ویرایش]

در فوریه ۲۰۱۵ جنبش فتح گفت: «کمیته ویژه تحقیق دربارهٔ قتل یاسر عرفات، قاتل این رهبر فلسطینی را شناسایی کرده است و برای اطمینان از یافته‌های پژوهش به عمل آمده نیاز به زمان دارد». وی تصریح کرد: «اسرائیل مسئول ترور است؛ ولی ما به دنبال شخصی هستیم که مستقیماً اجرای طرح ترور را بر عهده داشته است».[۱۶]

منابع[ویرایش]

  1. Yāsir ʿArafāt. (2009). In Encyclopædia Britannica. Retrieved January 30, 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/31844/Yasir-Arafat
  2. «معمای دیدار مریم رجوی و محمود عباس». BBC، 2016. بازبینی‌شده در 2016. 
  3. Khomeini's Kingdom Qum وبگاه تایم
  4. گزارش تصویری، روزنامه اعتماد. ۲۱ بهمن ۱۳۸۵، شماره ۱۳۲۸ بازدید: ژانویه ۲۰۰۹
  5. روزنامه جمهوری اسلامی، 6 مهر ماه سال 1359
  6. روزنامه جمهوری اسلامی، 24 آذر ماه سال 1359
  7. Anoushiravan Ehteshami. , After Khomeini: Iranian Second Republic, London: Routledge, 1995, p.133
  8. Iran wants Hamas to help, but not win وبگاه آسیا تایمز
  9. http://www.dsrc.ir/view/article.aspx?id=1690
  10. [youtube.com/watch?v=AA0xADa5VW8 دیدار عرفات با رهبران مجاهدین خلق در دهه هفتاد]
  11. Profile: Yasser Arafat وبگاه بی‌بی‌سی
  12. [[ar:یاسر عرفات|]] ویکی‌پدیای عربی
  13. احتمال فوت عرفات بر اثر مسمومیت رادیواکتیو
  14. آغاز عملیات نبش قبر یاسر عرفات خبرگزاری تابناک
  15. کارشناسان سوئیسی وجود پلونیوم در جسد عرفات را تأیید کردند ایسنا
  16. قاتل عرفات شناسایی شد خبرگزاری انتخاب

پیوند به بیرون[ویرایش]