علی شمخانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
امیر
علی شمخانی
Ali Shamkhani by Tasnim 01.jpg
چهارمین دبیر شورای عالی امنیت ملی
شروع به کار
۱۹ شهریور ۱۳۹۲
رئیس جمهور حسن روحانی
پس از سعید جلیلی
وزیر دفاع
مشغول به کار
۲۹ مرداد ۱۳۷۶ – ۲ شهریور ۱۳۸۴
رئیس جمهور سید محمد خاتمی
قائم مقام حسین دهقان
سید علی حسینی تاش
پس از محمد فروزنده
پیش از مصطفی محمدنجار
وزیر سپاه پاسداران
مشغول به کار
۲۹ شهریور ۱۳۶۷ – ۷ شهریور ۱۳۶۸
رئیس جمهور سید علی خامنه‌ای
نخست‌وزیر میرحسین موسوی
پس از محسن رفیقدوست
پیش از انحلال وزارتخانه
اطلاعات شخص
زاده علی شمع‌خانی
۶ مهر ۱۳۳۴ (۶۳ ساله)
اهواز، ایران
ملیت ایرانی
حزب سیاسی مستقل
دیگرعضویت‌های سیاسی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی (۱۳۵۸–۱۳۶۰)
محل
تحصیل
دانشگاه جندی‌شاپور
دانشگاه فرماندهی و ستاد
دانشگاه عالی دفاع ملی
هیئت دولت دولت چهارم،
دولت هفتم،
دولت هشتم.
مذهب اسلام (شیعه)
جوایز مردمی Spange des König-Abdulaziz-Ordens.png نشان ملک عبدالعزیز
خدمات نظامی
وفاداری ایران
خدمت/شاخه سپاه پاسداران (۱۳۵۷–۱۳۶۸)
ارتش (۱۳۶۸–۱۳۷۶)
ستاد کل (۱۳۶۷–۱۳۶۸؛ ۱۳۸۴–۱۳۹۲)
سال‌های خدمت ۱۳۵۷–۱۳۷۶؛ ۱۳۸۴–۱۳۹۲
درجه دریابان
فرمانده نیروی زمینی سپاه
نیروی دریایی سپاه
نیروی دریایی ارتش
جنگ‌ها/عملیات‌ها جنگ ایران و عراق
نشان‌های نظامی نشان فتح
فهرست کامل

علی شمع‌خانی[۱] (زادهٔ ۶ مهر ۱۳۳۴ اهواز) معروف به علی شمخانی فرمانده نظامی و سیاست‌مدار ایرانی است، که هم‌اکنون بعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده رهبر ایران در این شورا[۲] فعالیت می‌کند.

وی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت از دانشگاه جندی‌شاپور است و دوره‌های آموزش نظامی را در دانشکده فرماندهی و ستاد (دافوس) و دانشگاه عالی دفاع ملی، در حوزه استراتژی نظامی گذرانده است.

او در طول جنگ ایران و عراق، از اعضای سپاه پاسداران بود و فرماندهی سپاه خوزستان را برعهده داشت. پس از جنگ، به ارتش منتقل شد و در فاصله سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ فرماندهی نیروی دریایی ارتش و از سال ۱۳۶۹ با حفظ سمت، فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران را نیز عهده‌دار بود. در فاصله سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ در دولت هفتم و هشتم به ریاست سیدمحمد خاتمی، بعنوان وزیر دفاع ایران فعالیت می‌کرد. از دیگر سوابق وی می‌توان به ریاست مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح و عضویت شورای راهبردی روابط خارجی ایران اشاره کرد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

علی شمخانی متولد ۱۳۳۴ در شهر اهواز می‌باشد[۳][۴][۵][۶][۷] و از عرب‌های ایرانی است.[۵][۶][۷][۸][۴][۹][۱۰][۱۱]

فرماندهی نیروی دریایی ارتش[ویرایش]

علی شمخانی یک سال پس از پایان جنگ ایران و عراق (سال ۱۳۶۸) با حکم سید علی خامنه‌ای، ضمن انتقال از سپاه پاسداران به ارتش، فرماندهی نیروی دریایی ارتش را عهده‌دار شد.[۱۲][۱۳]

وی چند ماه پس از تصدی فرماندهی نیروی دریایی ارتش، در اجرای راهبرد جدید دریایی ایران، فرماندهی مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتم‌الانبیا را عهده‌دار شد و در مدت فرماندهی هشت ساله، در قرارگاه دریایی خاتم‌الانبیا، تشکیلات رزمی نیروهای دریایی ارتش و سپاه را با ایجاد تحول اساسی در سلاح‌ها، تاکتیک‌ها و عملیات مشترک دو نیرو، تجدید سازمان نمود. وی این سمت را تا زمان تصدی وزارت دفاع در دولت سید محمد خاتمی برعهده داشت.[۱۴]

هشتمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری[ویرایش]

علی شمخانی در هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران شرکت کرد، اما از سید محمد خاتمی شکست خورد و پس از خاتمی و احمد توکلی در رتبه سوم قرار گرفت. با این حال خاتمی مجدداً شمخانی را به عنوان وزیر پیشنهادی دفاع به مجلس معرفی نمود و در کابینه دوم خاتمی نیز دوباره به سمت وزارت دفاع منصوب گردید.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸]

تحصیلات[ویرایش]

علی شمخانی علاوه بر طی دوره دانشکده فرماندهی و ستاد (دافوس) و دانشگاه عالی دفاع ملی (استراتژیک نظامی) دارای دانشنامه مهندسی از دانشگاه جندی‌شاپور و مدرک کارشناسی ارشد مدیریت نیز می‌باشد.

شمخانی مؤلف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق می‌باشد. وی علاوه بر تألیف مجموعه کتاب‌هایی در مورد مدیریت استراتژیک و چندین مقاله علمی در مورد مباحث راهبردی و بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، در دانشگاه‌های مختلف علوم نظامی و راهبردی، به تدریس اشتغال دارد.

دریافت مدال عبدالعزیز از پادشاه عربستان[ویرایش]

علی شمخانی اولین وزیر ایرانی است که به دلیل نقش برجسته‌ای که در طراحی و اجرای سیاست تنش زدائی و توسعه روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به عهده داشت، بالاترین نشان دولتی (مدال عبدالعزیز) را از پادشاه وقت عربستان سعودی دریافت کرد.

گفتگوهای جنجالی دربارهٔ انتخابات ۱۳۸۸[ویرایش]

در برنامه دیروز، امروز، فردا، وحید یامین‌پور، مجری برنامه که سعی داشت شمخانی را وارد مسایل سیاسی روز کند و جریان فتنه را مطرح کند، از شمخانی پرسید که آیا واژه فتنه را قبول دارید؟ شمخانی نیز در پاسخ وی ضمن اجتناب از بکار بردن واژه فتنه دربارهٔ مسائل پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ گفت: «می‌دانم تو به دنبال چه هستی. من وارد این بحث‌ها نمی‌شوم. بسیجی باید حق گو، حق خواه و حق شنو باشد.» یامین پور در جواب پرسید که آیا در سال گذشته حرف حق را زده‌اید که شمخانی در پاسخ گفت: «بله.»[۱۹]

همچنین شمخانی در برنامه تلویزیونی شناسنامه که در ۳ خرداد ۱۳۹۲ پخش شد حضور یافت. او در این مصاحبه بشدت استفاده از الفاظی همچون فتنه گر، ساکت فتنه، انحرافی و … را محکوم کرد و گفت: «دشمنان ما دشمن ریش ما هستند، چه ریش اصلاح طلب و چه ریش اصولگرا، نباید به بهانه‌های مختلف افراد را از قطار انقلاب پیاده کرد.»[۲۰]

شمخانی در ۹ دی ۱۳۹۲ در مورد رفع حصر موسوی و کروبی، در پاسخ به خبرنگاران گفت:

من آدم اقدام هستم و آدم حرف نیستم.[۲۱]

دبیری شورای عالی امنیت ملی[ویرایش]

در روز ۱۹ شهریور ۱۳۹۲ حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، در حکمی علی شمخانی را به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران منصوب کرد، تا شمخانی جایگزین سعید جلیلی گردد. وی در شرایطی مسئول دبیرخانه این شورا شد، که مذاکرات هسته‌ای بین ایران و گروه ۱+۵ به وزارت امور خارجه و محمد جواد ظریف سپرده شده بود. البته بنا بر گفته وزیر امور خارجه، تعیین سطح، حدود و روش‌های مذاکرات هسته‌ای، با وزارت امور خارجه است که بر اساس نیاز مذاکرات تعیین می‌شود، ولی هدایت و سیاست‌گذاری پرونده هسته‌ای همچنان بر عهده شورای عالی امنیت ملی، به ریاست رئیس جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

از جمله مهمترین وظایف شمخانی در زمان تصدیش در این پست، برقراری پیوند و رابطه دوستانه بین دولت و سایر ارکان حکومتی در ایران بود. در عرصهٔ بین‌المللی، وی مسئول ایفای نقش ایران در جنگ داخلی سوریه و حمله به شمال عراق (۲۰۱۴) در حوزه سیاسی بود و همکاری نزدیکی با قاسم سلیمانی (مسئول حوزه نظامی) داشت.[۲۲]

ارجاع پروندهٔ موسوی و کروبی[ویرایش]

پس از انتصاب شمخانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، محمدتقی کروبی، فرزند مهدی کروبی در صفحه فیس‌بوک خود، از ارجاع پرونده میرحسین موسوی و مهدی کروبی به شورای عالی امنیت ملی خبر داد. وی در صفحه فیس بوک خود نوشته بود که شنیده شد که رهبر انقلاب موافقت خود را با ارجاع پرونده موسوی و کروبی به شورای عالی امنیت ملی اعلام کرده‌اند تا این شورا با دبیر جدید به موضوع آن‌ها ورود ماهوی داشته باشد. او همچنین نوشت: «انتخاب آقای شمخانی به عنوان فردی لایق و توانمند که در دوران جنگ سابقه ارزشمندی داشته و همواره در کنار مردم و کشور بوده هم جای تقدیر و تشکر دارد و هم امیدی برای رفع حصر موسوی و کروبی است.»[۲۳]

انتقاد از تشریفات مقامات[ویرایش]

شمخانی در اظهار نظری گفت: «من مسئول امنیت کشور هستم. این که منافقین ترور می‌کردند مربوط به دهه ۶۰ است و دیگر نمی‌توانند ترور کنند. ضمن این که ما دستگاه‌های امنیتی قوی داریم، برای چه می‌ترسیم؟»[نیازمند منبع]

درجه‌های نظامی[ویرایش]

نشان درجه نظامی شاخه نظامی تاریخ دریافت منبع
18-IRIN-CMD.svg دریادار نیروی دریایی ارتش ۹ آبان ۱۳۶۸ [۲۴]
19-IRIN-RADM.svg دریابان نیروی دریایی ارتش ۲۴ فروردین ۱۳۷۸ [۲۵]

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار[ویرایش]

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی امیر شمخانی است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.

آرم‌ها[ویرایش]

IRIN Surface Warfare Badge.svg
رزم سطحی نیروی دریایی
IRIA CGSU Badge.svg
دانشگاه فرماندهی و ستاد
IRI.Army Chest Badge.svg
آجا

نوار نشان‌ها[ویرایش]

Fath Medal 1st Order.jpg Fath Medal 2nd Order.jpg Fath Medal 2nd Order.jpg

نام نشان‌ها[ویرایش]

نشان درجه یک فتح نشان درجه دو فتح نشان درجه دو فتح

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بابایی، گل‌علی و حسین بهزاد. کالک‌های خاکی: خاطرات محمدعلی جعفری. تهران: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۹۴. ۲۰۱. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۰۳۰-۲۹۹-۳. «کتابت درست نام خانوادگی ایشان، به استناد نامه‌ای که با دستخط خود خطاب به مسئولان کشور در ۳ آبان ۱۳۵۹ نوشته‌اند و تصویر متن کامل آن نامه در صفحهٔ ۳۷۷ کتاب خرمشهر در جنگ طولانی نیز درج شده، شمع‌خانی است و نه شمخانی.» 
  2. «علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در {{جا:تاریخ}}. 
  3. Iran Newspaper
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Ali Shamkhani - Los Angeles Times
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Smadi, Fatima. «Iran: Ahmadinejad between Dismissal and Resignation». الجزیره, ژوئیه 2011. بازبینی‌شده در 2 اکتبر 2011. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «Ali Shamkhani». Los Angeles Times, نوامبر 1998. بازبینی‌شده در 2 اکتبر 2011. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Melman, Yossi. «Iran threatens a 'missile blitz' against Gulf states if attacked». هاآرتص. بازبینی‌شده در 2 اکتبر 2011. 
  8. متن کامل گفتگو با علی شمخانی در مثلث شیشه‌ای
  9. علی شمخانی
  10. علی شمخانی در لباس عربی - عصر ایران
  11. علی شمخانی - الجزیره
  12. British Arabism and the bombings in Iran-Asia Times
  13. EXPLOSIONS IN AHWAZ, AT LEAST 7 KILLED, 70 WOUNDED, 5 IN TEHRAN -iran-press-service
  14. «رهبر انقلاب فرماندهان نیروی دریایی سپاه و ارتش را منصوب کرد». همشهری آنلاین، ۶ شهریور ۱۳۷۶. 
  15. Ties that continue to bind -weekly.ahram
  16. http://www.akharinnews.com/content/view/28727/ اخبار نیوز
  17. http://www.asriran.com/fa/news/166638 عصر ایران
  18. تاریخ ایرانی - شمخانی: کمک اعراب خرمشهر به صدام دروغ محض است
  19. «اجتناب شمخانی از بکار بردن واژه فتنه». یوتیوب. 
  20. «دفاع علی شمخانی از موسوی و کروبی در صدا و سیما». یوتیوب. 
  21. شمخانی درباره رفع حصر موسوی و کروبی: من آدم اقدام کردن هستم نه حرف زدن
  22. شمخانی چه نقش سیاسی در ایران دارد رادیو فردا
  23. «ارجاع پرونده میرحسین موسوی و کروبی به شمخانی». انتخاب. 
  24. «برگزاری مراسم معارفه فرمانده جدید نیروی دریائی ارتش در حضور رهبر انقلاب». پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای، ۹ آبان ۱۳۶۸. بازبینی‌شده در ۲۳ مهر ۱۳۹۷. 
  25. «برگزاری مراسم تجلیل از شهید سپهبد علی صیاد شیرازی در حضور فرمانده کل قوا». پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای، ۲۴ فروردین ۱۳۷۸. بازبینی‌شده در ۲۳ مهر ۱۳۹۷. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

مناصب نظامی
عنوان جدید فرمانده سپاه پاسداران استان خوزستان
۱۳۵۷ – ۱۳۶۰
پسین:
؟
پیشین:
یوسف کلاهدوز
جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران
۱۳۶۰ – ۱۳۶۸
پسین:
سید یحیی صفوی
پیشین:
سید یحیی صفوی
فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران
۱۳۶۵ – ۱۳۶۷
پسین:
سید یحیی صفوی
سرپرست
عنوان جدید معاون اطلاعات و عملیات ستاد فرماندهی کل قوا
۱۳۶۷ – ۱۳۶۸
پسین:
حسین امیرمؤید
پیشین:
محمدحسین ملک‌زادگان
فرمانده نیروی دریایی ارتش
۱۳۶۸ – ۱۳۷۶
پسین:
عباس محتاج
پیشین:
حسین علایی
فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران
۱۳۶۹ – ۱۳۷۶
پسین:
علی‌اکبر احمدیان
مناصب سیاسی
پیشین:
محسن رفیقدوست
وزیر سپاه پاسداران
۱۳۶۷ – ۱۳۶۸
انحلال وزارتخانه
پیشین:
محمد فروزنده
وزیر دفاع
۱۳۷۶ – ۱۳۸۴
پسین:
مصطفی محمدنجار
عنوان جدید رئیس کمیسیون دفاعی-امنیتیِ
شورای راهبردی روابط خارجی

۱۳۸۵ – ۱۳۹۳
پسین:
احمد وحیدی
پیشین:
سعید جلیلی
دبیر شورای عالی امنیت ملی
۱۳۹۲ – تاکنون
در حال تصدی
پیشین:
حسن روحانی
نماینده ولی فقیه در شورای عالی امنیت ملی
۱۳۹۲ – تاکنون
متصدی همزمان: سعید جلیلی
پیشین:
احمد وحیدی
رئیس کمیسیون سیاسی، دفاعی و امنیتیِ
مجمع تشخیص مصلحت نظام

۱۳۹۶ – تاکنون
سِمَت‌های علمی
بلا تصدی
آخرین تصدی توسط:
سید حسن فیروزآبادی
رئیس مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی
۱۳۸۴ – ۱۳۹۲
پسین:
احمد وحیدی