کبودرآهنگ

مختصات: ۳۵°۱۱′۴۶″شمالی ۴۸°۴۳′۴۶″شرقی / ۳۵٫۱۹۶۱°شمالی ۴۸٫۷۲۹۴°شرقی / 35.1961; 48.7294
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کبودرآهنگ
کورنگ
کشور ایران
استانهمدان
شهرستانکبودرآهنگ
مردم
جمعیت۵۰٬۱۳۶تن نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ وبگاه مرکز آمار ایران
رشد جمعیت+۱۳٫۲٪ (۵سال)
تراکم جمعیت۴۵ نفر در هر کیلومتر مربع نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۶۶۶ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۲۷۳٫۴ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه۹۰ روز
اطلاعات شهری
شهردارقربانعلی صفی‌نیا فلاح
ره‌آوردسیب زمینی، خیار، گوجه، هندوانه زعفران وسایر محصولات کشاورزی
پیش‌شمارهٔ تلفن۳۵۲۲ ۰۸۱
وبگاه
شناسهٔ ملی خودرو۲۸ س ایران
کد آماری۱۴۷۳
کبودرآهنگ بر ایران واقع شده‌است
کبودرآهنگ
روی نقشه ایران
۳۵°۱۱′۴۶″شمالی ۴۸°۴۳′۴۶″شرقی / ۳۵٫۱۹۶۱°شمالی ۴۸٫۷۲۹۴°شرقی / 35.1961; 48.7294

کبودرآهنگ[۲] شهری در استان همدان ایران و مرکز شهرستان کبودرآهنگ است. آب و هوای این شهرستان روی هم رفته سرد و خشک است و نسبت به آب و هوای دیگر شهرستان‌های استان همدان در تابستان گرم‌ترین و در زمستان سردترین شهرستان می‌باشد. این شهر از لحاظ گستردگی پس از همدان بزرگ‌ترین شهر استان همدان شمرده می‌شود.[۳] کبودرآهنگ سرزمین غارهای شگفت‌انگیز است این منطقه رتیه نخست بیشترین تعداد چشمه‌های ثبت شده در استان همدان را به خود اختصاص داده‌است. عبدالله خان قراگوزلو ملقب به امیرنظام (سرداراکرم)، نخست‌وزیر دورهٔ محمد شاه قاجار بود، فرزندش در کبودرآهنگ بیمارستان موقوفه دارد. بغیر از او هشت تن دیگر از این طایفه در صدارت شاهان قاجار بوده‌اند. ممحمدجعفر کبودرآهنگی ملقب به مجذوب علیشاه کبودرآهنگی، عارف و سالک و سراینده و نویسنده دوره قاجار، شیخ موسی نثری کبودرآهنگی، مخترع و مبتکر و ریاضی‌دان و اخترشناس دوره قاجار، از این منطقه بوده‌اند ابوالحسن بنی صدر، نخستین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران نیز از این منطقه بوده‌است که بدلایل اختلافات گسترده به کنار گذاشته شد. دکتر عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی و کاندید ریاست جمهوری دوره سیزدهم و محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، هر دو متولد شهر کبودرآهنگ هستند.

واژه‌شناسی و ریشه نام گذاری[ویرایش]

ریشه این نام به خاطر وجود آب‌های زیاد منطقه از جمله آب کبود راهنگ بوده‌است. کبود راهنگ مرکب از دو واژه کبود و راهنگ است. کو، یا کبود به معنی رنگ آبی می‌باشد، رنگ یا راهنگ نیز به معنی جوی یا نهر آب است؛ بنابراین کبود راهنگ به معنی جوی یا نهر آب کبود می‌باشد.[۴] برخی نیز می‌گویند که کبود راهنگ پیشتر چمنزاری گسترده بوده با آبهای زیرزمینی فراوان که به بدست کهریز و قنات آبها را به سطح زمین می‌رسانده‌اند و راهنگ نام بزرگترین و پرآب‌ترین آنها بوده‌است، در پیرامون این چشمه کبوترهای چاهی زیادی جمع می‌شدند که به کبوترآهنگ نام‌آور بوده‌اند و در آینده در اثر تکرار به کبود راهنگ تبدیل شده‌است.

پیشینه[ویرایش]

دربارهٔ پیشینهٔ شهر کبود راهنگ، داده‌های دقیق و درستی در دست نیست ولی با بررسی و پژوهش بر سنگ نوشتهٔ مسجد جامع کبود راهنگ، می‌توان این حقیقت را دریافت که این سازه در پیرامون سال ۱۲۰۲ هجری قمری ساخته شده‌است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شهر کبود راهنگ دیرینگی و پیشینه ای کهن دارد.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

نقاط شهری:کبود راهنگ

مردم‌شناسی[ویرایش]

زبان مردم کبود راهنگ ترکی آذربایجانی است و مردم این شهر شیعه مذهب هستند.[۵][۶]

صنعت و اقتصاد[ویرایش]

کبود راهنگ دارای شهرک صنعتی ویان و کارخانه فولاد ویان است که در نزدیکی روستای ویان قرار دارند. همچنین نیروگاه شهید مفتح در سال ۱۳۷۵ در نزدیکی این شهر ساخته شد. نیروگاهِ شهید مفتح با تولیدِ سالیانه ۴۰ هزار و ۴۸۵ مگاوات تولیدِ ناخالصِ نیروی برق، یکی از نیروگاه‌های حرارتی کشور است که ۶۰ درصدِ برق تولیدی آن در استان همدان مصرف می‌شود و ۴۰ درصدِ باقی‌مانده نیز به استان‌های همجوار همچون مرکزی، استان کردستان و استان زنجان صادر می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

غار علیصدر کبودرآهنگ
  • غار علی‌صدر یکی از جاذبه‌های جهانگردی کبود راهنگ می‌باشد. زمین شناسان قدمت سنگ‌های این غار را به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین‌شناسی (۱۹۰–۱۳۶ میلیون سال قبل) نسبت می‌دهند.
پل تاریخی روستای کوریجان
  • قلعه باشقورتاران مربوط به دوران سلجوقیان بر فراز کوهی نزدیک به روستای باشقورتاران
  • پل کوریجان که این پل با داشتن ۵ دهنه و ۳ دهلیز بزرگ و کوچک و بنای آن در عهد صفویه می‌باشد.
  • حمام سنگی باشقورتاران دارای سه گنبد یک خزینه و از جنس سنگ ساروج بنا شده‌است.
  • قئزلار قلعه سی که در روستای باشقورتاران بر روی کوهی کم ارتفاع بنا شده و ضخامت دیوارهای اصلی قلعه حدوداً یک متر و از جنس سنگ و ساروج است.
  • امامزاده جعفر کوریجان در نزدیکی روستای کوریجان که زائران بسیاری را از روستاهای اطراف به خود جذب می‌کند.
  • فسیل‌های ۲۰ میلیون ساله گاو دریایی (Sirenia) متعلق به دوره زمین‌شناسی میوسن پیشین واقع در شهر شیرین سو
  • حمام مسجد اعظم کبود راهنگ متعلق به اواخر دوره قاجار
قلعه باشقورتاران

مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان[ویرایش]

روستای گردشگری وصله کوهستان گردشگری قلی‌آباد فروچاله کردآباد

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ترکیاستان همدان> معرفی استان> معرفی شهرها> شهرستان کبودرآهنگ بایگانی‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine
  2. املا و تلفظ رسمی در پایگاه ملی نام‌های جغرافیایی ایران
  3. «کبودرآهنگ». www.visitiran.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۰۲.
  4. «دربارهٔ کبودراهنگ».
  5. نمایشگاه بین‌المللی استان همدان:باتوجه به اینکه مردم این شهربه زبان ترکی تکلم می‌کنند به زبان رایج به این شهر کورنگ می‌گویند که به معنای نهرهای آب است.
  6. راهنگ.trip2720 خانه: زبان اهالی شهر کبود راهنگ ترکی است.
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
  • تاریخ و فرهنگ منطقه حاجیلو، نوشتهٔ مصطفی نوروزی
  • نگرشی به جغرافیای شهرستان کبود راهنگ، نوشتهٔ جمشید چایانی
  • کبود راهنگ در گذر تاریخ، نوشتهٔ جمشید چایانی

پیوند به بیرون[ویرایش]

الگو:شهرستان کبود راهنگ