انقلاب مکزیک

انقلاب مکزیک ۱۹۱۰ میلادی (۱۲۸۸ خورشیدی)

پانچو وییا (چپ) فرماندهٔ ارتش شمالی "دیویسون دل نورته" و امیلیانو ساپاتا فرماندهٔ ارتش آزادی بخش جنوب.

انقلاب مکزیک (اسپانیایی: Revolución mexicana) مبارزه مسلحانه‌ای که در سال ۱۹۱۰ میلادی (۱۲۸۸ خورشیدی)، با قیام توسط فرانسیسکو مادرو (اسپانیایی: Francisco I. Madero) علیه پورفیریو دیاس (اسپانیایی: Porfirio Díaz)، که حاکم مطلق (با عنوان رئیس جمهور) و طولانی مدت مکزیک بود آغاز شده.

این انقلاب از طرف جنبش‌های سوسیالیست، لیبرال، آنارشیست، پوپولیست و اگراریانیست دنبال می‌شد. با گذشت زمان این انقلاب از یک شورش علیه نظام موجود به یک جنگ داخلی چند طرفه تغییر کرد. این درگیری های مسلحانه، اغلب به عنوان مهم‌ترین رویداد سیاسی در مکزیک و یکی از بزرگترین رویدادهای قرن ۲۰تم میلادی (قرن ۱۳هم خورشیدی) به شمار می‌رود.

در پایان انقلاب نتیجه به دست آماده این بود که:

• پورفیریو دیاس از قدرت سرنگون و به فرانسه تبعید شد.
• قانون اساسی جدید مکزیک در سال ۱۹۱۷ میلادی (۱۲۹۵ خورشیدی) در شهر کرتارو نوشته شد.
• همکاری موقت مهمترین رهبران انقلابی٬ فرانسیسکو مادرو، ونوستیانو کارآنسا٬ امیلیانو ساپاتا و پانچو وییا
• تشکیل "حزب انقلابیهٔ ملی" (اسپانیایی: Partido Nacional Revolucionario) در سال ۱۹۲۹ میلادی (۱۳۰۷ خورشیدی) زدند که بعد در سال ۱۹۴۶ میلادی (۱۳۲۴ خورشیدی) تغییر نام داد و به "حزب انقلابیهٔ سازمانی" (اسپانیایی: Partido Revolucionario Institucional) یا "PRI" تبدیل شد، این حزب به طور پیوسته با رئیس جمهورهای مختلف تا سال ۲۰۰۰ میلادی (۱۳۷۶ خورشیدی) ریاست جمهوری مکزیک را در دست داشت.

در این انقلاب فرانسیسکو مادرو (آغاز کننده انقلاب)، امیلیانو ساپاتا (فرماندهٔ ارتش آزادی بخش جنوب)، پانچو وییا (فرماندهٔ ارتش شمالی) و ونوستیانو کارآنسا (برنامه ریز و سازمان دهنده انقلاب) همه به نوبت خود نقش مهمی در پیروزی این انقلاب داشتند.

به طور کلی در نظر گرفته می‌شود که این انقلاب تا سال ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۸ خورشیدی) به طول انجامید، با وجود این که بعد از این سال به طور پراکنده جنگ و ستیز در کشور ادامه دشت که بزرگترین خونریزیها را می‌شود به جنگ کریسترو (۱۹۲۶ تا ۱۹۲۹ میلادی - ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۷ خورشیدی) نسبت داد.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Mexican Revolution»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.