اریش فروم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اریش فروم
زادروز ۲۳ مارس ۱۹۰۰
آلمان
درگذشت ۱۸ مارس ۱۹۸۰
سویس
ملیت آلمانی-آمریکایی
از مجموعه مقاله‌های
روانکاوی
Unoffical psychoanalysis symbol


اریش فروم (به آلمانی: Erich Fromm) (زاده ۲۳ مارس ۱۹۰۰ - درگذشته ۱۸ مارس ۱۹۸۰) روانکاو و فیلسوف اجتماعی آمریکایی آلمانی تبار از جمله مارکسیست های سرشناس مکتب فرانکفورت و از برجسته ترین نمایندگان مکتب روانشناسی اومانیستی است. او در آثارش کوشید تا ارتباط متقابل روان‌شناسی و جامعه را شرح دهد و معتقد بود که با به‌کار بستن اصول روانکاوی، به عنوان علاج مشکلات و بیماری‌های فرهنگی، بشر راهی به سوی تحقق یک «جامعهٔ معقول» و متعادل از لحاظ روانی خواهد یافت.[۱]

زندگی[ویرایش]

اریش فروم در فرانکفورت-آم-ماین آلمان به دنیا آمد. تحصیلات خود را در دانش‌گاه‌های هیدلبرگ و مونیخ و انستیتو روانکاوی برلین ادامه داد. بعد از ظهور نازیسم در آلمان به ژنو رفت و سرانجام در سال ۱۹۳۴ به آمریکا مهاجرت کرد و تابعیت این کشور را پذیرفت و در دانشگاه کلمبیای نیویورک مشغول به فعالیت شد، سپس به مکزیک رفت و در دانشگاه مکزیکوسیتی کرسی روانکاوی را تأسیس کرد. وی در انتهای عمر خویش به سوئیس بازگشت و در ۱۹۸۰ درگذشت.[۲]

دیدگاه نسبت به دین[ویرایش]

اریش فروم ابتدا ادیان را به ادیان خودکامه و انسان‌گرا تقسیم می‌کند و بعد از توضیح هریک به سراغ منشا دین می‌رود و اشاره می‌کند که وجود دو نیاز عمده در انسان باعث پدید آمدن گرایش بشر به دین شده‌است که عبارت اند از:

۱. نگرش مشترک و همگانی: انسان‌ها برای به دست آوردن زندگی اجتماعی سالم و به دور از تنش نیازمند وحدت در دیدگاه‌ها و نظریات هستند. اگر در بین دیدگاه‌ها تشتتِ آرا وجود داشته باشد زندگی اجتماعی از هم می پاشد و افراد به تفاهم و ارتباط اجتماعی نمی‌رسند؛ و دین به پیروانش دیدگاه مشترک می‌دهد و مانع ازهم پاشیدگی جامعه می‌شود.

۲. کانون احساس تعلق مشترک: نیاز دیگر انسان این است که احساس تعلق به جایی داشته باشد. انسان از آزادی مطلق وحشت دارد. چون اگر انسان آزادی مطلق داشته باشد، نسبت به هر کاری احساس مسئولیت می‌کند و خود را نسبت به آن پاسخگو می‌داند. ولی اگر خود را تابع حکم فرد یا گروه یا مجموعه دستورهای دینی و آیینی بداند، مسئولیت‌ها را بر دوش آمر و ناهی می اندازد و خود را از مسئولیت‌ها و جواب‌گویی به مسائل مختلف رها می‌سازد. انسان از آزادی می‌گریزد، چون می‌خواهد در دام مسئولیت که لازمهٔ آزادی است نیفتد. از آنجا که انسان همواره به سراغ کانون سرسپردگی و تعلق می‌رود بازار دیکتاتوری حاکمان بسیار رونق دارد. دیکتاتوری‌ها گرچه از انسان سلب آزادی می‌کنند، ولی از این نظر که بار مسئولیت اعمال آن‌ها را بر دوش می‌گیرند موجب سرسپردگی خواهند بود. سپس انسان برای توجیه این سرسپردگی متوجه دین می‌شود و بخش فقه و اخلاق این کانون سرسپردگی را بیان می‌کند.

از طرف دیگر ادیان دیکتاتور چون احکام بیشتری دارند این دو نیاز را بهتر و به خوبی تامین می‌کنند، ولی ادیان انسان‌گرا گرچه به حق هستند ولی در برابر ادیان دیکتاتور و خودکامه رونقی ندارند. در یک کلام، فروم ابراز می‌دارد که دین خاستگاه اجتماعی دارد، زیرا دین به انسان‌ها دید مشترک و حس تعلق خاطر مشترک می‌دهد و هر اجتماعی به این دو عامل نیاز دارد؛ لذا دین در خدمت نیازهای جامعه است و برای تامین بخشی از نیازهای انسان پدیدار شده‌است.[۳]

آثار مشهور ترجمه شده به فارسی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «اریش فروم»(انگلیسی)‎. دانشنامه بریتانیکا، ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۸. 
  2. فروم، اریک، گریز از آزادی، ترجمهٔ داود حسینی، تهران: انتشارات گلشایی، ۱۳۶۳، پیشگفتار.
  3. شارما٬ رام نات، «فلسفه دین، حقایق و ابهام‌ها»، ترجمهٔ بیژن بهادوروند، کیهان فرهنگی، سال ۱۱، شماره ۴ تیر ۱۳۷۳.
  4. Escape from Freedom
  5. Man for himself, an inquiry into the psychology of ethics
  6. Psychoanalysis and Religion
  7. Forgotten language; an introduction to the understanding of dreams, fairy tales, and myths
  8. The Sane Society
  9. The Art of Loving
  10. Sigmund Freud's mission; an analysis of his personality and influence
  11. Psychoanalysis and Zen Buddhism
  12. Marx's Concept of Man
  13. May Man Prevail? An inquiry into the facts and fictions of foreign policy
  14. Beyond the Chains of Illusion: my encounter with Marx and Freud
  15. The Dogma of Christ and Other Essays on Religion, Psychology and Culture
  16. The Heart of Man, its genius for good and evil
  17. You Shall Be as Gods: a radical interpretation of the Old Testament and its tradition
  18. The Revolution of Hope, toward a humanized technology
  19. The Crisis of Psychoanalysis
  20. The Anatomy of Human Destructiveness
  21. To Have or to Be?
  22. For the Love of Life

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اریش فروم موجود است.
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به اریش فروم در ویکی‌گفتاورد موجود است.