رایا دونایوسکایا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رایا دونایوسکایا (۱ مه ۱۹۱۰ - ۹ ژوئن ۱۹۸۷) (به انگلیسی: Raya Dunayevskaya) مبارز روسی-آمریکایی بود که گرایش‌های تروتسکیستی و اومانیستی داشت. وی پایه‌گذار فلسفه اومانیسم مارکسیستی است.[۱]

زندگی[ویرایش]

دونایوسکایا در ۱۹۱۰ در اوکراین به دنیا آمد. در ده سالگی به همراه والدین‌اش برای فرار از قحطی به شیکاگو مهاجرت کردند. او در ۱۴ سالگی به اتهام تروتسکیسم از حزب کمونیست ایالات متحده آمریکا اخراج شد.[۲]

دونایوسکایا از ۱۹۳۷ منشی روسی‌زبان تروتسکی در زمان تبعیدش در مکزیک بود. این هم‌کاری تا ۱۹۳۹، قرارداد صلح استالین-هیتلر، ادامه یافت.[۱] مطالعه اقتصاد روسیه و هم‌چنین آثار اولیه مارکس (که بعدها به دست‌نوشته‌های اقتصادی و فلسفی ۱۸۴۴ معروف شد) وی را در سال‌های ۱۹۴۱-۴۲ به این نتیجه‌گیری رساند که نه تنها روسیه شوروی یک جامعه سرمایه‌داری دولتی است، بلکه این (سرمایه‌داری دولتی) مرحله جدیدی در رشد مناسبات اقتصادی خواهد بود.[۱]

دونایوسکایا اولین کسی بود که دست‌نوشته‌های اقتصادی و فلسفی ۱۸۴۴ مارکس را تفسیر و به انگلیسی ترجمه نمود.[۲] وی هم‌چنین مترجم دفترچه‌های فلسفی لنین را به انگلیسی است.[۲]

دونایوسکایا در سال‌های آخر عمر خود منتقد نظریه حزب لنین شد.[۲]

آثار[ویرایش]

برخی از کتب و مقالات رایا دونایوسکایا به شرح زیر اند:[۳]

کتاب‌ها[ویرایش]

  • تحلیلی بر اقتصاد روسیه، ۱۹۴۲.
  • یادداشت‌هایی دربارهٔ منطق هگل، ۱۹۶۱.
  • فلسفه و انقلاب از هگل تا مارکس و از مارکس تا مائو، ۱۹۷۳.
  • رزا لوکزامبورگ
  • آزادی زنان
  • فلسفه مارکس و انقلاب - 1982
  • مارکسیسم و آزادی از 1776 تا امروز 1958
  • فلسفه و انقلاب: از هگل تا سارتر، از مارکس تا مائو، ۱۹۷۳. ترجمهٔ حسن مرتضوی، فریدا آفاری. انتشارات خجسته، ۱۳۸۳. ۴۲۴ صفحه. ISBN 964-6233-56-2. 
  • مارکسیسم و آزادی: از سال ۱۷۷۶ تا به امروز، ۱۹۵۸. ترجمهٔ حسن مرتضوی، فریدا آفاری. نشر دیگر، ۱۳۸۴. ۲۱۶ صفحه. ISBN 964-7188-78-1. 

مقالات[ویرایش]

  • اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یک جامعه سرمایه‌داری است، ۱۹۴۱.
  • بازنگری جدیدی در اقتصاد مارکسی، ۱۹۴۴.
  • تغییرات اخیر در روسیهٔ استالین، اکتبر ۱۹۴۶.
  • نظریه انباشت لوکزامبورگ و تفاوت آن با [نظریات] مارکس و لنین، ۱۹۴۶.
  • سوسیالیسم یا بربریت، ۱۹۵۴.
  • ریشه‌های یهودستیزی، ۱۹۶۰.
  • تراژدی دوگانهٔ چه گوارا، ۱۹۶۷.
  • دیالکتیک: جبر انقلاب، ۱۹۷۸.
  • چه بر سر انقلاب ایران آمده است؟، ۱۹۸۱.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «Who is Raya Dunayevskaya?». News & Letters Pamphlet. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «Dunayevskaya, Raya (1910-1987)». Marxists' Internet Archive. 
  3. «Raya Dunayevskaya Archive». Marxists' Internet Archive. 

Wikipedia contributors, "Raya Dunayevskaya," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed September 9, 2008).