سهراب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سهراب
نگاره سهراب در شاهنامه تهماسبی
اطلاعات کلی
نام سهراب
منصب شاه سمنگان
نام پدر رستم
نام مادر تهمینه
ملیت زابلی
سایر اطلاعات
شناخته شده کشته بدست پدر
جنگ‌ها تصرّف دژ سپید
نتیجه اسارت هجیر، کوتوال‌دژ
جنگ دیگر جدال با رستم
نتیجه مقتول توسط رستم
زاری کردن رستم بر پیکر سهراب

سهراب در شاهنامه از پشت رستم و از بطن تهمینه دختر شاه سمنگان است. وی در سمنگان که بخشی از توران محسوب می‌شد به دنیا آمد. پس از بدنیا آمدن سهراب، رستم مهره‌ای بر بازوی او بست تا شناسه‌ای باشد برای او، سپس توران را ترک کرد.

ور ایدونکِ آید ز اختر پسر به بندش به بازو نشان پدر

سهراب در جوانی[ویرایش]

سهراب پس از آگاهی از اصالت خویش، دریافتن پدرش رستم تصمیم می‌گیرد ابتدا ایران و سپس توران را فتح کرده و پدر خود را بر تخت شاهی هر دو کشور بنشاند. افراسیاب پادشاه توران پس از اطلاع از نیّت سهراب، او را با سپاهی راهی مرزهای ایران کرد.[۱] کیکاووس پادشاه ایران پس از با خبر شدن از این لشکرکشی، رستم را برای مقابله با آن به جبههٔ نبرد اعزام می‌کند.

در ادامهٔ ماجرا، هومان و بارمان که بدستور افراسیاب در معیت سهراب بودند دسیسه نمودند تا این پدر و پسر همدیگر را نشناسند بلکه یکی از آن دو توسط دیگری نابود گردد. سهراب در مبارزهٔ تن به تن با رستم مهر او در دلش نشست و از او خواست دقیق‌تر خود را معرفی کند و بگوید که رستم است یا نه. اما رستم هر بار انکار می‌کند و از شناساندن خود طفره می‌رود.

در پیکار اول سهراب بر رستم چیره می‌شود ولی رستم با مکر و حیله سهراب را می‌فریبد و می‌گوید: ای جوان مگر تو نمی‌دانی که قانون جنگ این است که تو پس از سه بار پیروزی بر من، می‌توانی مرا بکشی، آنگاه رستم پس از نیایش به درگاه یزدان از او می‌خواهد تا در غلبه بر پهلوان جوان او را یاری نماید. در پیکار سوم، سهراب از رستم شکست می‌خورد و رستم بر خلاف قولش امان نمی‌دهد دشنه را کشیده پهلوی سهراب را می‌شکافد.

سهراب در حال احتضار می‌گوید: پدر من از تو انتقام خواهد گرفت، رستم می‌گوید مگر پدر تو کیست؟ می‌گوید رستم است و رستم می‌گوید اگر راست می‌گویی یکی از نشانی‌هایت را بگو و سهراب بازو بند را نشان می‌دهد. رستم افسوس خورده از کیکاووس در خواست می‌کند که نوش‌دارو را برای نجات سهراب برساند[۲]. کیکاووس که از زنده ماندن سهراب بیم داشت آنقدر در ارسال نوش‌دارو تعلل کرد تا سهراب جان داد.[۳]

غمی بود رستم بیازید چنگ گرفت آن بر و یال جنگی پلنگ
خم آورد پشت دلیر جوان زمانه بیامد نبودش توان
زدش بر زمین بر به کردار شیر بدانست کاو هم نماند به زیر
سبک تیغ تیز از میان بر کشید بر شیر بیدار دل بر درید
بپیچید زان پس یکی آه کرد ز نیک و بد اندیشه کوتاه کرد[۴]

ریشه و مفهوم نام[ویرایش]

نام سهراب همان کلمهٔ سرخاب است که از sohr به معنای «سرخ» + ab «آب» تشکیل شده و به معنای دارندهٔ آب و رنگ [خون] سرخ است، همچون یاقوت و شراب.[۵][۶].

پانویس[ویرایش]

  1. افراسیاب قصد داشت بوسیلهٔ پهلوانی چون سهراب ایران را به چنگ آورد.
  2. بعد از مرگ سهراب نوش‌دارو ضرب‌المثل گشت
  3. http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2005/03/050304_pm-rostam-sohrab.shtml
  4. شاهنامه. جلد دوم. سهراب، ص ۱۱۱
  5. نامنامهٔ ایرانی، صفحه 313
  6. رستگار فسایی، منصور. فرهنگ نام‌های شاهنامه. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1379. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

  1. تغییر_مسیر الگو:شخصیت‌های شاهنامه

الگو:تمدن شاهنامه