شهرستان گنبد کاووس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهرستان گنبد کاووس
شهرستان
برج قابوس بن وشمگیر در شهر گنبد کاووس، متعلق به معماری دوران زیاریان.
برج قابوس بن وشمگیر در شهر گنبد کاووس، متعلق به معماری دوران زیاریان.
موقعیت شهرستان در استان گلستان
موقعیت شهرستان در استان گلستان
موقعیت استان گلستان در ایران
موقعیت استان گلستان در ایران
مختصات: ۳۷°۳۰′ شمالی ۵۵°۰۰′ شرقی / ۳۷.۵۰۰°شمالی ۵۵.۰۰۰°شرقی / 37.500; 55.000مختصات: ۳۷°۳۰′ شمالی ۵۵°۰۰′ شرقی / ۳۷.۵۰۰°شمالی ۵۵.۰۰۰°شرقی / 37.500; 55.000
کشور  ایران
استان گلستان
مرکز شهرستان گنبد کاووس
بخش مرکزی، داشلی‌برون
جمعیت (۱۳۸۵)
 • جمعیت ۲۸۳٬۳۳۱
منطقهٔ زمانی رسمی (یوتی‌سی +۳:۳۰)
 • تابستان (DST) تابستانی (یوتی‌سی +۴:۳۰)
برج قابوس بن وشمگیر

شهرستان گنبد کاووس یکی از شهرستانهای ایران است که در استان گلستان قرار گرفته است. جمعیت آن در سال ۱۳۹۰، برابر با ۳۲۵٬۷۸۹ نفر بوده است.[۱] ۶۰٪ جمعیت ساکنان این شهرستان را اهل سنت و اغلب از ترکمن‌های ایرانی تشکیل می‌دهند و قریب به ۴۰٪ از جمعیت آن را بومیان فارسی زبان و همچنین مهاجران از مناطق دیگر از جمله سیستانی‌ها، آذری‌ها، شاهرودی‌ها، سمنانی و خراسانی‌ها در این شهرستان زندگی می‌کنند.[۲]

۴۵٪ جمعیت شهرستان شهرنشین و ۵۵٪ جمعیت آن ساکن روستاها می‌باشند.[۳]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهر: گنبد کاووس

شهر: اینچه‌برون.

نام[ویرایش]

گنبد یا گنبد کاووس یا گنبد قابوس که پیشتر جرجان خوانده می‌شد. جرجان (نام سابق گنبد کاووس) نام شهر و شهرستان و نیز نام سرزمینی باستانی در جنوب شرقی دریای مازندران است.

تاریخچه[ویرایش]

کاوشهای باستان‌شناسی پیشینه تمدن این منطقه را ۵ تا ۶ هزار سال اعلام کرده‌اند. با این تمدن کهن، تاریخی پرفراز و نشیب، آثار و بقایای باستانی فراوان و با دانشمندانی نامدار و اقوامی مقتدر و نجیب، گنبد کاووس جایگاهی رفیع و سهمی ارزشمند در تاریخ و تمدن باشکوه ایران دارد. با ورود اسلام و در سده‌های آغازین آن ایالت هیرکانیا جایگاه ارزشمندی در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی داشت. شهرهای جرجان (گنبدکاووس فعلی) از این ایالت مهد دانشمندان بزرگ آن دوران بود. عنصرالمعالی کیکاوس (از آخرین امیران آل زیار و نگارنده کتاب گرانقدر قابوس‌نامه) و عبدالقاهر جرجانی (صاحب تألیفات گرانبها در صرف و نحو و معانی و بیان عربی) در تحول ادبیات فارسی و عربی نقش مهمی داشتند. قابوسنامه را، همچنین، مجموعه تمدن اسلام پیش از مغول نام نهاده‌اند.

در علم پزشکی نیز این منطقه سهم عمده‌ای در جهان اسلام داشته به‌گونه‌ای که دو تن از معروفترین پزشکان ایران و جهان، ابوسهل مسیحی و سیداسماعیل (حکیم) جرجانی صاحب دایرةالمعارف ذخیره خوارزمشاهی، از این سرزمین بوده‌اند. این سرزمین که طول تاریخ از ایالت‌های مهم ایران بود، در سال ۱۳۱۶ به سرزمین مازندران ملحق گردید.

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. http://gonbadcity.ir/HomePage.aspx?TabID=4670&Site=DouranPortal&Lang=fa-IR
  3. "فرمانداری گنبد کاووس". Wayback Machine (in Urdu). 2007-09-15. Retrieved 2017-05-22.