شهرستان رفسنجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرستان رفسنجان
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان کرمان
مرکز رفسنجان
سال شهرستان شدن ۱۳۲۴
مردم
جمعیت ۲۸۷٬۹۲۱ نفر (۱۳۹۰)
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ۷۶۷۸ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۴۶۹ متر
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۴
شهرها
رفسنجان، مس سرچشمه، کشکوئیه،
بهرمان، صفائیه
تعداد بخش‌ها
مرکزی، کشکوئیه، نوق، فردوس

شهرستان رَفسَنْجان از شهرستان‌های استان کرمان است. مرکز این شهرستان شهر رفسنجان است از مهم ترین روستاهاي رفسنجان ميتوان قاسم اباد،داوران ،كبوترخان،دره در،راویز ،اودرج،لاهيجان، حسین آباد و بهمن آباد کشکوئیه را نام برد. جمعیت شهرستان بنا بر سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، برابر ۲۹۵۱۷۵ نفر بوده‌است.[۱]

جغرافیا[ویرایش]

این شهرستان در شمال غرب کرمان قرار دارد و از لحاظ ارتباطی شهری در سر راه دو شهر کرمان و یزداست البته يزد نيز در سالهاي قبلقسمتي از استان كرمان بود كه طي تقسيمات كشوري در دهه هاي اخيرجدا شده است. بخش نوق از بخش‌های این شهرستان می‌باشد. دو بخش نوق به مرکزیت بهرمان و فردوس به مرکزیت صفائیه در جلگه‌ای بین دو رشته کوه قرار گرفته و دارای تقریباً ۱۰۰ کیلومتر طول است. این بخش‌ها به علت داشتن خاک مناسب، بهترین منطق كشور و از بهترين نقاط دنيا دربرداشت محصول پسته می‌باشد. پسته رفسنجان شهرت جهاني دارد.

شهرستان رفسنجان با وسعتی حدود ۷۶۷۸ کیلومتر مربع در شمال غرب استان کرمان واقع شده‌است.[۲] با بخش‌های مرکزی، نوق، کشکوئیه، فردوس و شهرهای رفسنجان، مس سرچشمه، کشکوئیه، بهرمان، می‌باشد که شهرستان انار در سال ۱۳۸۸ از این شهرستان منفک و مستقل گردیده است. از شمال به شهرستان بافق در استان یزد از جنوب به شهرستان‌های سیرجان و بردسیر از مغرب به انار، شهربابک و از خاور به کرمان و از شمال خاوری به شهرستان زرند محدود می‌شود. ارتفاع این شهرستان در مرکز شهر ۱۴۶۹ متر از سطح دریا است. ۴۵ درصد از جمعیت شهرستان در مناطق روستایی زندگی می‌کنند و مهم‌ترین فعالیت اقتصادی آن‌ها باغداری (کشت پسته) است.

در ۵۵ کیلومتری جنوب این شهرستان کارخانجات مس سرچشمه واقع شده‌است که بزرگ‌ترین معادن مس ایران در آن فرآوری می‌شود.[نیازمند منبع]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

علاوه بر شهر رفسنجان، شهرستان رفسنجان دارای شهرهای مس سرچشمه، کشکوئیه و بهرمان است.

  • بخش مرکزی شهرستان رفسنجان
    • دهستان آزادگان
    • دهستان اسلامیه
    • دهستان خنامان
    • دهستان دره دران
    • دهستان رزم آوران
    • دهستان سرچشمه
    • دهستان قاسم‌آباد
    • دهستان کبوترخان

شهرها: رفسنجان و مس سرچشمه.

  • بخش کشکوئیه
    • دهستان راویز
    • دهستان شریف‌آباد
    • دهستان کشکوئیه

شهر: کشکوئیه.

شهر: بهرمان

شهر: صفائیه

  • بخش مرکزی شهرستان رفسنجان - روستاهای حومه
    • روستای عرب آباد
    • روستای فتح‌آباد
    • روستای مهدی‌آباد سردار
    • روستای عباس‌آباد
    • روستای ملک‌آباد
    • روستای همت‌آباد
    • روستای کریم آباد
    • روستای علی‌آباد
    • روستای عیش‌آباد
    • روستای کریم آباد محقق
    • روستای مهدی‌آباد
    • روستای حمید آباد
    • روستای فیض آباد
    • روستای اسماعیل‌آباد
    • روستای دهنو
    • روستای لاهیجان
    • روستای اکبراباد
    • روستای وسیل آباد- توابع کبوترخان

تاریخچه رفسنجان[ویرایش]

رفسنجان اسامی مختلفی دارد که بیشتر در ارتباط با ذخایر زیر زمینی آن نامگذاری شده‌است. مانند رفسنگان یا رفسنگ به معنای مس که عربی شده آن رفسنجان است. از دو کلمه رفسنگ به معنای مس و کان به معنای معدن. این شهر قدمتی دیرینه دارد و باغ‌های پسته آن مشهور است.

دانشگاه‌ها[ویرایش]

  1. دانشگاه ولی عصر رفسنجان
  2. دانشگاه علامه جعفری رفسنجان
  3. دانشگاه پیام نور
  4. دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
    1. پزشکی
    2. دندانپزشکی
  5. دانشگاه کار
  6. دانشگاه آزاد اسلامی
  7. دانشگاه نرجس

مطبوعات و سایتهای خبری[ویرایش]

در رفسنجان چندین نشریه به صورت هفتگی منتشر می‌گردد.
ترتیب بر اساس حروف الفبا

  1. هفته نامه آینه رفسنجان به مدیر مسئولی حسن باقری رفسنجانی و سر دبیری رضا رنجبر توتوئی
  2. هفته نامه بانگ جرس به مدیر مسئولی محمد اسدی (رئیس دانشگاه علامه جعفری)
  3. هفته نامه رفسنجان به مدیر مسئولی محمد ریاحی و مدیر اجرایی احمد ریاحی
  4. هفته نامه گلبانگ
  5. هفته نامه مهر آور به مدیر مسئولی حسین تقوی رشیدی زاده و سر دبیری اکبر خدادادی

اقامتگاه‌ها[ویرایش]

  1. هتل هیلان
  2. هتل الماس
  3. مهمانسرای رفسنجان

محدوده محلات شهر رفسنجان[ویرایش]

  1. صادق آباد؛ پشت بیمارستان تا جاده سرچشمه
  2. اسدآباد فارسی (منطقه‌ای در سمت چپ بلوار خلیج فارس که در بخش عظیمی از آن کشت پسته صورت می‌گیرد)
  3. اسدآباد (منطقه ما بین بلوار جمهوری و بلوار امام حسین (ع))
  4. الله‌آباد (خیابان بسیج، خیابان شهید شریفی)
  5. قطب آباد (بلوار شریعتی غربی، خیابان معلم)
  6. کمال‌آباد (خیابان کارگر)
  7. عباس‌آباد (حوالی بلوار مطهری)
  8. رحمت آباد (میدان استاد شهریار)
  9. رستم‌آباد (خیابان ۱۵ خرداد)
  10. علی‌آباد (میدان انقلاب)
  11. فیض آباد (بلوار امام رضا)
  12. گرگین (ازاداره پست تاآهن فروشی ۱۱۰+خانه ذبیح‌الله زرندی)
  13. خواجو (محدوده ميدان شهيد پرتويي(راهنمايي و رانندگي) تا ميدان شهيد اميني)
  14. مومن اباد (خيابان شهيد خالويي و خيابان سرچشمه پور و خيابان انديشه)


کشاورزی در رفسنجان

رفسنجان درگذشته به دلیل زمین‌های حاصلخیزش عمده محصولات کشاورزی مانند پنبه، گندم، جو، ارزن، کشت می‌شود. انواع درختان میوه در کوهپایه و انواع درختان پسته در دشت رفسنجان بین کوه ای شرقی و غربی از منطقه بیاض تا خنامان به‌صورت وحشی (خودرو) بوده به طوری که در سفرنامه مارکوپولو از جنگل‌های انبوهی از این نوع درخت در رفسنجان یادشده است. شاید بتوان یک دلیل این ادعا را تک‌درخت هزار و پانصدساله پسته در دهکده تاریخی اودرج و درختان هزارساله امامزاده شاه چهل تن خنامان نام برد. پرورش پسته در رفسنجان ازنظر توسعه باغات پسته با گذشته قابل‌مقایسه نیست، هم‌اکنون درخت پسته غالب منطقه است. تا آنجایی که یک‌صد و سی هزار هکتار زمین‌ها به کشت پسته اختصاص دارد و در حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار تن پسته در سال برای کشاورزان به همراه دارد. به‌طور کلی حدود ۳۰٫۹ در صد سطح زیر کشت محصول باغی استان کرمان در شهر رفسنجان قرار دارد.


صنایع دستی رفسنجان

صنایع دستی در گذشته رواج گستردهای در این منطقه داشته‌است که قلم زنی بر روی مس، قالی باقی، گلیم باقی، جاجیم بافی، سفال‌گری، مسگری، گیوه دوزی، خراطی، پته دوزی، قلاب بافی، از جمله صنایع دستی بوده‌اند.

قالی باقی در حال حاضر صنایع‌دستی شهرستان رفسنجان که قابلیت‌های اقتصادی دارند، می‌توان به قالی‌بافی با زرح و نقشه شاه‌عباسی، لیلی مجنون، درختی، شکارگاه، سبزی‌کار، جنگل و لچک ترنجی در اندازه‌های (۲*۳ و ۳*۵ و ۲*۵ و ۳*۴ و ۶*۱۲) نام برد.

پته‌دوزی

پته‌دوزی یک هنر اصیل ایرانی است که به آن سلسه دوزی یا فطه دوزی هم می‌گویند. پارچه‌ای زمینه پته پارچه‌ای ضخیم و پشمی است که عریض نامیده می‌شود. پته‌دوزی نوعی دوخت گل‌وبته با دست بر روی شال کرکی گفته می‌شود که در دیار رفسنجان مرسوم است و برای دوخت سجاده، جانمازی، رومیزی، جلد قرآن و پرده استفاده می‌شود.


سوغات رفسنجان

پسته

مهم‌ترین سوغات رفسنجان پسته است که نه‌تنها شهرت کشوری بلکه شهرتی جهانی دارد انواع پسته (پسته اکبری، پسته احمد آقایی، پسته کله قوچی و پسته فندقی) را می‌توان در این شهرستان یافت

کلمپه

شیرینی کلمپه را به دلیل خشک بودنش می‌توان برای مدت طولانی در ظرف بسته نگهداری کنید و شیرینی که به دلیل استفاده از شهد خرما ضرر کمتری نسبت به سایر شیرینی‌ها دارد. درگذشته به روش سنتی و با استفاده از روغن محلی و خرمای نخلستان و پسته رفسنجان و گردو و آتش هیزم تهیه می‌شود و ظاهری ساده‌ای داشته‌است اما امروزه کلمپه ظاهری شبیه کلوچه دارد و برای تزیین آن معمولاً از پودر پسته یا خلال پسته استفاده می‌شود.

کماج سهن

کماج سهن یکی از شیرینی‌های سنتی می‌باشد که در تهیه آن از خمیر جوانهٔ گندم استفاده می‌شود و همچنین برای تهیه آن از ادویه‌های مشهوری مثل دارچین و زیره و برخی گیاهان دارویی نیز استفاده می‌شود. این شیرینی بسیار مقوی و پرانرژی هست با وجود اینکه این نوع شیرینی هیچ‌گونه مواد نگه دارنده‌ای ندارد می‌تواند برای مدت طولانی و بیرون از یخچال نگهداری کرد.

قاووت

این نوع شیرینی که از قدیم ادیام مردم رفسنجان آن را درست می‌کردند و قدمتی طولانی دارد. در لهجه کرمونی به آن قو وتو یا قویت می‌گویند. این پودر خوراکی که باید آن را نوعی شیرینی به حساب آورد در انواع مختلفی تولید می‌شود که طعم‌های متفاوتی دارد. معمولاً برای تهیه از انواع مغزها، ادویهٔ مختلف، بذر گیاهان، گیاهان دارویی، جو، گندم، کنجد، قهوه، نخودچی استفاده می‌کنند.


پانویس[ویرایش]

  1. نتایج سرشماری سال 1385 مرکز آمار ایران
  2. سایت اطلاع‌رسانی سازمان تعزیرات حکومتی

پیوند به بیرون[ویرایش]