لیگ برتر فوتبال ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جام خلیج فارس)
پرش به: ناوبری، جستجو
جام خلیج فارس
IPLlogo.png
کشور پرچم ایران ایران
کنفدراسیون کنفدراسیون فوتبال آسیا
بنیانگذاری ۱۳۸۰
دسته برتر
شمار تیم‌ها ۱۶
صعود به
سقوط به لیگ آزادگان
درجه در کشور ۱
جام قاره‌ای لیگ قهرمانان آسیا
قهرمان کنونی فولاد خوزستان
موفق‌ترین تیم سپاهان اصفهان (۴ قهرمانی)
پخش تلویزیونی شبکه سوم ایران - شبکه شما - شبکه ورزش - شبکه جام جم - شبکه‌های استانی
فصل کنونی ۹۳–۹۲
وب‌گاه www.iranleague.ir

جام خلیج فارس یا مسابقات لیگ برتر فوتبال ایران بالاترین سطح مسابقات باشگاهی فوتبال ایران است. در حال حاضر این مسابقات به صورت ۱۶ تیمی برگزار می‌شود.

در رده‌بندی اعلام شده از سوی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال در سال ۲۰۱۲ این لیگ، به عنوان «۳۶امین لیگ قدرتمند دنیا» و «۴امین لیگ قدرتمند آسیا» انتخاب شده‌است.[۱] افزون بر این در رتبه‌بندی اعلام شده توسط این فدراسیون، لیگ برتر ایران رده ۴۷ام دنیا و ۴ام آسیا را در قرن ۲۱ میلادی (۲۰۰۱ تا ۲۰۱۲) کسب کرده است.[۲]

دو تیم اول این مسابقات به همراه قهرمان مسابقات جام حذفی کشور به صورت مستقیم و تیم سوم لیگ به صورت پلی آف، به لیگ قهرمانان آسیا راه می‌یابند.

در این لیگ طی ۱۳ دوره برگزاری، تیم‌های سپاهان اصفهان (چهار بار، آخرین بار ۱۳۹۱)، استقلال تهران (سه بار، آخرین بار ۱۳۹۲)، پرسپولیس تهران (دوبار، آخرین بار ۱۳۸۷)و فولاد خوزستان (دوبار ، آخرین بار۱۳۹۳ ) و پاس تهران و سایپا کرج هر کدام یک بار به مقام قهرمانی رسیده‌اند.

فهرست قهرمانان لیگ برتر ایران[ویرایش]

تیم‌هایی که موفق به کسب رتبه در لیگ برتر شده‌اند به شرح جدول زیر می‌باشند:

تیم اول دوم سوم چهارم پنجم
سپاهان ۴ (۸۲-۸۱)،(۸۹-۸۸)،(۹۰-۸۹)،(۹۱-۹۰) ۱ (۸۷-۸۶) ۱ (۹۲-۹۱) ۲ (۸۸-۸۷) (۹۳–۹۲) ۱ (۸۶-۸۵)
استقلال ۳ (۸۵-۸۴)،(۸۸-۸۷)٬(۹۲-۹۱) ۳ (۸۱-۸۰)،(۸۳-۸۲)،(۹۰-۸۹) ۳ (۸۴-۸۳)،(۸۹-۸۸)،(۹۱-۹۰) ۱ (۸۶-۸۵) ۱ (۹۳–۹۲)
پرسپولیس ۲ (۸۱-۸۰)،(۸۷-۸۶) ١ (۹۳–۹۲) ۲ (۸۲-۸۱)،(۸۶-۸۵) ۳ (۸۴-۸۳)،(۸۹-۸۸)،(۹۰-۸۹) ۲ (۸۳-۸۲)،(۸۸-۸۷)
فولاد ۲ (۸۴-۸۳)،(۹۳–۹۲) - ۲ (۸۱-۸۰)،(۸۳-۸۲) ۱ (۹۲-۹۱) -
پاس تهران ۱ (۸۳-۸۲) ۲ (۸۲-۸۱)،(۸۵-۸۴) - ۱ (۸۱-۸۰) ۱ (۸۷-۸۶)
سایپا ۱ (۸۶-۸۵) - ۱ (۸۵-۸۴) - -
ذوب آهن - ۳ (۸۴-۸۳)،(۸۸-۸۷)،(۸۹-۸۸) ۱ (۹۰-۸۹) ۱ (۸۳-۸۲) -
تراکتور سازی - ۲ (۹۱-۹۰)٬(۹۲-۹۱) - - ۱ (۹۰-۸۹)
استقلال اهواز - ۱ (۸۶-۸۵) - - ۱ (۸۴-۸۳)
صبا باتری - - ۱ (۸۷-۸۶) ۲ (۸۵-۸۴)،(۹۱-۹۰) -
نفت تهران - - ۱ (۹۳–۹۲) - ۲ (۹۱-۹۰)٬(۹۲-۹۱)
مس کرمان - - ۱ (۸۸-۸۷) - -
ابومسلم - - - ۱ (۸۷-۸۶) ۲ (۸۱-۸۰)،(۸۵-۸۴)
سپاسی - - - ۱ (۸۲-۸۱) -
پیکان - - - - ۱ (۸۲-۸۱)
استیل آذین - - - - ۱ (۸۹-۸۸)

جدول کلی لیگ برتر ایران[ویرایش]

از آغاز لیگ حرفه‌ای تاکنون ۱۳ دوره برگزار شده که شش تیم موفق به کسب عنوان قهرمانی شده‌اند.(این جدول تا پایان لیگ سیزدهم تنظیم شده‌است.)

[۳]

رتبه
تیم
دوره
بازی
برد
تساوی
شکست
زده
خورده
تفاضل
امتیاز
بهترین عنوان
بدترین عنوان
تعداد قهرمانی
۱ استقلال تهران ۱۳ ۴۰۲ ۱۹۸ ۱۲۶ ۷۸ ۶۰۲ ۳۸۵ ۲۱۷+ ۷۱۹ قهرمان سیزدهم سه بار
۲ سپاهان ۱۳ ۴۰۲ ۱۸۷ ۱۲۴ ۸۸ ۵۹۷ ۳۸۹ ۲۰۸+ ۶۸۵ قهرمان دهم چهار بار
۳ پرسپولیس ۱۳ ۴۰۲ ۱۶۴ ۱۴۵ ۹۳ ۵۶۵ ۴۲۳ ۱۴۲+ ۶۳۶ قهرمان دوازدهم دو بار
۴ ذوب آهن ۱۳ ۴۰۲ ۱۵۸ ۱۳۲ ۱۱۲ ۴۸۵ ۴۱۲ ۷۳+ ۶۰۵ نایب قهرمان چهاردهم و حضور در پلی‌آف
۵ فولاد خوزستان ۱۲ ۳۶۸ ۱۴۵ ۱۲۳ ۱۰۰ ۴۶۰ ۳۸۲ ۷۸+ ۵۵۸ قهرمان سقوط به لیگ آزادگان دو بار
۶ سایپا ۱۳ ۴۰۲ ۱۲۳ ۱۴۶ ۱۳۳ ۴۶۵ ۴۷۰ ۵- ۵۱۵ قهرمان پانزدهم(حضور در مرحله پلی‌آف و بازگشت به لیگ‌برتر) یکبار
۷ ملوان ۱۲ ۳۷۶ ۱۱۰ ۱۲۱ ۱۴۵ ۳۵۴ ۴۳۳ ۷۹- ۴۵۰ هفتم سقوط به لیگ آزادگان
۸ صبای قم (صبا باتری تهران) ۱۰ ۳۲۴ ۱۰۵ ۱۲۴ ۹۵ ۳۹۱ ۳۶۸ ۲۳ ۴۳۹ چهارم سیزدهم
۹ فجر سپاسی (مقاومت سپاسی) ۱۲ ۳۶۸ ۱۰۱ ۱۲۵ ۱۳۲ ۳۴۷ ۴۰۶ ۵۹- ۴۳۸ چهارم سقوط به لیگ آزادگان
۱۰ پاس همدان (پاس تهران) ۱۰ ۳۰۴ ۱۱۰ ۱۰۷ ۸۷ ۴۰۳ ۳۴۷ ۵۶+ ۴۳۶ قهرمان سقوط به لیگ آزادگان یکبار
۱۱ پیکان تهران ۱۰ ۳۰۸ ۹۴ ۸۲ ۱۳۲ ۳۲۶ ۴۰۲ ۷۶- ۳۶۴ پنجم سقوط به لیگ آزادگان
۱۲ مس کرمان ۸ ۲۶۴ ۸۵ ۹۹ ۸۰ ۳۰۰ ۲۹۲ ۸+ ۳۵۴ سوم دهم
۱۳ ابومسلم ۹ ۲۷۰ ۸۳ ۹۱ ۹۶ ۲۹۵ ۳۰۴ ۹- ۳۴۰ چهارم سقوط به لیگ آزادگان
۱۴ راه آهن شهرری ۹ ۲۹۴ ۷۸ ۹۷ ۱۱۹ ۳۰۲ ۳۶۳ ۶۱- ۳۳۱ هشتم سقوط به لیگ آزادگان
۱۵ استقلال اهواز ۸ ۲۴۴ ۷۸ ۷۱ ۹۵ ۳۱۱ ۳۴۳ ۳۲- ۳۰۵ دوم سقوط به لیگ آزادگان
۱۶ تراکتور سازی تبریز ۶ ۱۹۲ ۷۶ ۶۸ ۴۸ ۲۴۸ ۲۰۴ ۴۴+ ۲۹۵ نایب قهرمان سقوط به لیگ آزادگان
۱۷ برق شیراز ۸ ۲۳۶ ۶۰ ۷۸ ۹۸ ۲۵۳ ۳۳۶ ۸۳- ۲۵۸ هفتم سقوط به لیگ آزادگان
۱۸ داماش گیلان (استقلال رشت - پگاه) ۸ ۲۴۷ ۵۶ ۸۱ ۱۱۱ ۲۲۸ ۳۴۴ ۱۱۶- ۲۴۸ هفتم سقوط به لیگ آزادگان
۱۹ نفت تهران ۴ ۱۳۲ ۴۹ ۴۷ ۳۶ ۱۵۴ ۱۳۴ ۲۰+ ۱۹۴ سوم سیزدهم
۲۰ صنعت نفت آبادان ۵ ۱۶۲ ۴۳ ۴۲ ۷۷ ۱۷۸ ۲۵۱ ۷۳- ۱۷۱ نهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۱ شاهین بوشهر ۳ ۱۰۲ ۲۳ ۳۸ ۴۱ ۹۸ ۱۱۷ ۱۹- ۱۰۷ سیزدهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۲ استیل آذین ۲ ۶۸ ۱۹ ۲۳ ۲۶ ۸۵ ۱۱۲ ۲۷- ۸۰ پنجم سقوط به لیگ آزادگان
۲۳ شموشک ۳ ۸۶ ۱۶ ۲۶ ۴۴ ۶۵ ۱۱۸ ۵۳- ۷۴ چهاردهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۴ شهرداری تبریز ۲ ۶۸ ۱۴ ۲۹ ۲۵ ۷۹ ۹۷ ۱۸- ۷۱ دوازدهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۵ آلومینیوم هرمزگان ۱ ۳۴ ۷ ۱۴ ۱۳ ۲۶ ۴۰ ۱۴- ۳۵ پانزدهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۶ پیام مشهد ۱ ۳۴ ۹ ۸ ۱۷ ۳۳ ۵۲ ۱۹- ۳۵ شانزدهم سقوط به لیگ آزادگان
۲۷ گسترش فولاد تبریز ۱ ۳۰ ۷ ۱۱ ۱۲ ۳۱ ۳۴ ۳- ۳۲ دهم -
۲۸ استقلال خوزستان ۱ ۳۰ ۶ ۱۱ ۱۳ ۲۶ ۳۷ ۱۱- ۲۹ دوازدهم -
۲۹ مس سرچشمه کرمان ۱ ۳۴ ۵ ۹ ۲۰ ۲۳ ۵۴ ۳۱- ۲۴ هجدهم سقوط به لیگ آزادگان
۳۰ شیرین فراز ۱ ۳۴ ۳ ۱۲ ۱۹ ۲۵ ۵۹ ۳۴- ۲۱ هجدهم سقوط به لیگ آزادگان
۳۱ تربیت بدنی یزد (شهید قندی) ۱ ۳۰ ۴ ۷ ۱۹ ۲۱ ۴۳ ۲۲- ۱۹ شانزدهم سقوط به لیگ آزادگان
۳۲ گهر درود ۱ ۳۴ ۳ ۱۰ ۲۱ ۲۴ ۵۹ ۳۵- ۱۹ هجدهم سقوط به لیگ آزادگان
توضیحات
۱ باشگاه پاس در فصل ۸۶-۱۳۸۵ دارای ۳۴ امتیاز بود، اما به خاطر یک بازی لیگ که در آن از چهار بازیکن خارجی بهره برد از طرف کمیته لیگ یک امتیاز کسر شد.
۲ باشگاه پرسپولیس تهران در فصل ۸۷-۱۳۸۶ دارای ۶۵ امتیاز بود، اما به خاطر شکایت برخی از طلبکاران به فیفا شش امتیاز این تیم از طرف فیفا کسر شد.
۳ باشگاه سپاهان اصفهان در فصل ۸۷-۱۳۸۶ دارای ۶۱ امتیاز بود، اما از طرف کمیته انضباطی ایران سه امتیاز از این تیم کسر شد.
تیم‌های دگرگشته
۱ باشگاه پاس تهران-پاس همدان (فروش مجوز به تیم دیگر)
۲ باشگاه فجر سپاسی شیراز-مقاومت سپاسی شیراز-فجر سپاسی شیراز (تغییر نام)
۳ باشگاه پیکان تهران-پیکان قزوین (تغییر نام و شهر)
۴ باشگاه صباباتری تهران-صبای قم (تغییر نام و شهر)
۵ باشگاه استقلال رشت-پگاه گیلان-داماش گیلان (انحلال و فروش مجوز به تیم دیگر)
۶ باشگاه شهید قندی یزد-تربیت بدنی یزد (تغییر نام)

نحوه برگزاری و حامیان مالی[ویرایش]

رقابت‌ها[ویرایش]

از دورهٔ هفتم لیگ برتر به بعد، ۱۸ تیم در این رقابت‌ها حاضر هستند، که به صورت رفت و برگشت در زمین خودی و حریف به میدان می‌روند، به این ترتیب هر تیم ۳۴ بازی انجام داده و در مجموع ۳۰۶ دیدار برگزار خواهد شد. پیروزی در هر دیدار سه امتیاز و تساوی یک امتیاز برای تیم میزبان و یک امتیاز برای تیم میهمان دارد، در حالی که برای شکست امتیازی در نظر گرفته نمی‌شود. به این ترتیب هر تیمی که بیشترین امتیاز را در طول فصل کسب کند به عنوان قهرمان شناخته می‌شود، و سه تیم پایانی جدول رده بندی به لیگ آزادگان سقوط می‌کنند. همچنین در مواردی که امتیازها مساوی شوند تفاضل گل و در صورت برابر بودن مقدار تفاضل گل، تعداد گل‌های زده ترتیب جدول رده‌بندی را مشخص می‌کند.

گزینش برای لیگ حرفه‌ای آسیا[ویرایش]

از سال ۱۳۸۷ چهار تیم از ایران در لیگ قهرمانان آسیا حضور دارند که سه تیم اول جام خلیج فارس به همراه قهرمان جام حذفی خواهند بود. اما در سال ۱۳۹۰-۱۳۹۱ به میلادی ۲۰۱۱-۲۰۱۲ یکی از سهمیه‌های ایران به علت پایین بودن سطح ورزشگاه‌ها و عدم کسب مجوز حرفه‌ای باشگاهها، توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا کاهش پیدا کرد.

حامیان مالی[ویرایش]

پوشش تصویری[ویرایش]

شبکه‌های دوم و سوم صدا و سیمای ایران به همراه شبکه ماهواره‌ای جام جم، شبکه ورزش و شبکه شما صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و همچنین شبکه‌های استانی اقدام به پخش زنده این رقابت‌ها می‌کنند.

بازیکنان[ویرایش]

فصل نقل و انتقالات[ویرایش]

نقل و انتقالات تابستانی همیشه چند روز بعد از مشخص شدن قهرمان جام حذفی آغاز و تا اواخر تیر و گاهی اوقات اوایل مرداد ماه ادامه پیدا می‌کند. همچنین هر تیم با احتساب اصل مبلغ قرارداد(حداکثر تا ۳۵۰ میلیون تومان) که به عنوان میزان سقف قراردادها تعیین شده، می‌تواند با در نظر گرفتن هزینهٔ پاداش(حداکثر ۷۰ میلیون تومان) در مجموع با مبلغ ۴۲۰ میلیون تومان با بازیکن مورد نظر خود قرار داد امضا کند.

بازیکنان خارجی[ویرایش]

هر تیم به طور همزمان اجازه استفاده از سه بازیکن خارجی در هر یک از دیدارهای جام خلیج فارس را دارد و در صورت استفاده بیش از سه بازیکن، از طرف سازمان لیگ برتر و کمیته انظباطی فدراسیون فوتبال متخلف اعلام شده و جریمه می‌شود. از آغاز دورهٔ هشتم و نهم لیگ حرفه‌ای، بستن قرارداد جدید با دروازه بان‌های خارجی ممنوع اعلام شده بود، اما به دلیل انتقادات فراوان کارشناسان فوتبال و درخواست تعداد زیادی از مربیان تیمهای لیگ برتری برای تغییر این قانون، از ابتدای دورهٔ دوازدهم لیگ برتر به بعد، سازمان لیگ برتر فوتبال با ایجاد تغییراتی در این قانون، ضمن موافقت با درخواست مربیان مبنی بر لغو ممنوعیت جذب دروازه بان خارجی، تیمهای لیگ برتری را ملزم به جذب دروازه بان‌های ملی پوش خارجی کرده‌است.

محرومیت[ویرایش]

هر بازیکن بلافاصله بعد از دریافت سه کارت زرد و یا یک کارت قرمز در طی یک دوره از برگزاری رقابت‌ها مشمول محرومیت از حضور در دیدار بعدی می‌گردد و در صورت ایجاد تشنج و یا درگیری‌های شدید در میادین فوتبال به کمیته انظباطی فدراسیون فوتبال احضار شده و در شرایطی که توضیحاتش به این کمیته قابل قبول و منطقی نباشد، مشمول جریمه‌های دیگری (از قبیل جریمه‌های نقدی و محرومیت از چند بازی بعدی) نیز می‌گردد.

تیم‌های جام خلیج فارس[ویرایش]

تیم‌های حاضر در جام خلیج فارس ۹۳-۹۲[ویرایش]

هر ۱۶ تیم زیر در دوره سیزدهم لیگ حرفه‌ای حاضر هستند.

باشگاه شهر ورزشگاه گنجایش سرمربی کاپیتان سازنده البسه تبلیغ پیراهن فصل قبل
استقلال تهران آزادی ۱۰۰٬۰۰۰ نفر[۴] پرچم ایران امیر قلعه نویی پرچم ایران سید مهدی رحمتی پرچم ایران مجید بازار مبل ایران قهرمان
پرسپولیس تهران آزادی ۱۰۰٬۰۰۰ نفر[۵] پرچم ایران علی دایی پرچم ایران محمد نوری پرچم آلمان ال‌اشپورت بانک گردشگری هفتم
تراکتورسازی تبریز یادگار امام ۸۰،۴۵۱ پرچم پرتغال تونی اولیویرا پرچم ایرانمرتضی اسدی پرچم ایران مجید بازار بزرگ آیسان تبریز نایب قهرمان
داماش گیلان رشت شهید دکتر عضدی رشت ۲۰،۰۰۰ پرچم ایران علی نظر محمدی پرچم ایران محمدرضا مهدوی پرچم آلمان ال‌اشپورت آهن و فولاد لوشان هفتم
ذوب آهن اصفهان ورزشگاه فولادشهر ۱۵،۰۰۰ پرچم ایران مجتبی تقوی پرچم ایران مهدی رجب زاده پرچم آلمان مجید ذوب آهن اصفهان ششم
راه آهن تهران راه آهن ۱۵،۰۰۰ پرچم ایران منصور ابراهيم زاده پرچم ایران حسین پاشایی پرچم ایران مجید هواپیمایی قشم یازدهم
سایپا کرج انقلاب کرج ۱۵،۰۰۰ پرچم ترکیه انگین فیرات پرچم ایران ابراهیم صادقی پرچم آلمان ال‌اشپورت شرکت سایپا هشتم
سپاهان اصفهان ورزشگاه فولادشهر ۱۵،۰۰۰ پرچم کرواسی زلاتکو کرانچار پرچم ایران محرم نویدکیا پرچم آلمان ال‌اشپورت فولاد مبارکه سوم
صبا قم قم یادگار امام ۱۵،۰۰۰ پرچم ایران عبدالصمد مرفاوی پرچم ایران مرتضی کاشی پرچم آلمان مجید های کلین چهارم
گسترش فولاد تبریز تبریز ورزشگاه بنیان دیزل تبریز ۱۲٫۰۰۰ پرچم ایران مهدی تارتار پرچم ایران رسول علیزاده پرچم ایران ال اشپورت هواپیمایی آتا صعود به لیگ برتر
فجر سپاسی شیراز حافظیه شیراز ۲۰،۰۰۰ پرچم ایران محمودیاوری پرچم ایران حسین کاظمی پرچم ایران مجید زمزم سیزدهم
فولاد خوزستان اهواز تختی اهواز ۱۸،۰۰۰ پرچم ایران حسین فرکی پرچم ایران بختیار رحمانی پرچم آلمان ال‌اشپورت شرکت فولاد خوزستان چهاردهم
استقلال صنعتی خوزستان اهواز تختی اهواز ۱۸،۰۰۰ پرچم ایران عبدالله ويسي پرچم ایران سهراب بختياري‌زاده پرچم آلمان ال‌اشپورت گروه ملی صنعتی فولاد ایران صعود به لیگ برتر
مس کرمان کرمان شهید باهنر ۱۵،۰۰۰ پرچم کرواسی لوکا بوناچیچ پرچم ایران فرزاد حسین خانی پرچم آلمان ال‌اشپورت بانک قرض الحسنه رسالت نهم
ملوان انزلی تختی انزلی ۱۵،۰۰۰ پرچم کرواسی دراگان اسکوچیچ پرچم ایران مازیار زارع پرچم ایران مجید بانک حکمت ایرانیان پانزدهم
نفت تهران تهران تختی تهران ۳۵،۰۰۰ پرچم ایران یحیی گل محمدی پرچم ایران هادی شکوری پرچم ایران دایی Fly Georgia پنجم

برترین گل زنان لیگ برتر فوتبال ایران[ویرایش]

نوشتار اصلی: فهرست گلزنان برتر لیگ فوتبال ایران
رتبه نام گل
۱ پرچم ایران آرش برهانی ۱۳۶
۲ پرچم ایران رضا عنایتی ۱۲۰
۳ پرچم ایران فریدون فضلی ۸۵
۴ پرچم ایران مهدی رجب‌زاده ۶۶
۵ پرچم عراق عماد محمد رضا ۶۶
۶ پرچم ایران محسن بیاتی نیا ۵۵
۷ پرچم ایران سیاوش اکبرپور ۵۴
۸ پرچم ایران هادی اصغری ۵۲
۹ پرچم ایران علی دایی ۴۹
۱۰ پرچم ایران داود حقی ۴۹
گلزنان برتر جام خلیج فارس از سال ۱۳۸۰

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «The strongest National League in the World 2012». وبگاه رسمی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال، ۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  2. «The strongest Leagues of the World of the 21st Century». وبگاه رسمی فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال، ۶ بهمن ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۶ بهمن ۱۳۹۱. 
  3. جدول کل دوره‌های لیگ برتر
  4. «استادیوم یکصد هزار نفری». سایت رسمی ورزشگاه آزادی. 
  5. «استادیوم یکصد هزار نفری». سایت رسمی ورزشگاه آزادی. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

.