بندر سیراف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بندر سیراف
Siraf beach01.JPG
کشور  ایران
استان بوشهر
شهرستان کنگان
بخش مرکزی
نام(های) دیگر طاهری
مردم
جمعیت ۶٬۹۹۲ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۲٪- (۵سال)
وبگاه شهرداری سیراف
شناسهٔ ملی خودرو  ایران
کد آماری ۲۶۶۱


بندر سیراف از توابع بخش مرکزی شهرستان کنگان در شهرستان کنگان استان بوشهر در جنوب ایران واقع است. این بندر مرکز دهستان طاهری می‌باشد.


پیشینه[ویرایش]

در زمان تجارت جاده ابریشم این بندر نقش به سزایی در تجارت بین‌المللی داشته‌است.

اورل اشتاین در کتاب بررسیهای تاریخی در شمال غربی هندوستان در سال ۱۹۳۷ نیز این روایت را تأیید می‌کند. لویی وایدربرگ باستان‌شناس فرانسوی بندر سیراف را شهری کاملاً یهودی می‌داند که کار ساکنانش تجارت ابریشم بوده‌است.[۱]

در کتاب حدود العالم (۳۲۷ هجری) نوشته شده‌ است که:

سیراف شهری بزرگ و گرم است و هوایی درست دارد و جای بازرگانی است و بارگاه پارس است

.[۲] اصطخری دربارهٔ سیراف می‌گوید که:

در پارس فرضه بزرگ آن است شهری بزرگ از اعیان پارس و در آنجا کشت و کشاورزی نباشد

.[۳] ابن حوقل می‌نویسد که:

از بزرگترین شهرهای اردشیر خوره سیراف است که شهر پرجمعیتی است و مردم آن پول‌های گزاف در ساختن بناها صرف می‌کنند

[۴] یاقوت حموی وجه تسمیه سیراف را از شیر و آب میداند که به گفته یاقوت محل وقوع افسانه کیکاوس سیراف بوده‌ است. در اینجا بوده‌ است که این شهریار به هنگام کوشش برای عروج به آسمان باز به سوی زمین بازگشت. چون شیر و آب طلب کرد این شهر بدان نامیده شد.[۵] سیراف مرکز مهم تجارت دریایی بود که کالاهای مورد نیاز خاورمیانه را از طریق هندوستان، چین، جنوب شرقی آسیا و شرق آفریقا تأمین می‌کرد[۶] و دریانوردان آن از یک طرف تا سواحل جنوبی عربستان و سواحل شرقی آفریقا، و از طرف دیگر تا سواحل هندوستان، چین جزایر اقیانوس آرام و حتی تا جزایر ژاپن ارتباط برقرار می‌کردند؛ و نقش واسطه راه آبی ابریشم را به غرب داشتهاست.[۷] بندر سیراف به واسطه توجه پادشاهان ساسانی به خلیج فارس و بنادر آن، در حدود قرن سوم میلادی پدید آمد. اردشیر بابکان مؤسس سلسله ساسانی با هدف گسترش بازرگانی در خلیج فارس و مناطق مجاور و تأمین امنیت پس کرانه‌های ایالت فارس به بنا یا تجدید بنای یازده شهر که عمدتاً در سواحل جنوبی ایران و مناطق شمالی خلیج فارس بودند دست زد که یکی از آن‌ها بندر سیراف بود.[۸] سیراف در مرکز سواحل شمالی همدوش با بندر ابله در انتهای سواحل در تجارت خلیج فارس، راه ابریشم یا راه ادویه را با هند و چین پدیدآورده بودند که کالاها و محصولات ملل حوزه خلیج فارس و مهم‌تر از همه ایران و عراق را به هند و چین حمل می‌کردند و در برگشت، کالاها و محصولات شرق دور را که از همه معروفتر ابریشم بود، به سیراف، ابله و سرزمین‌های حوزه خلیج فارس می‌رساندند.[۹] از مهمترین شاهراه‌های تجاری سیراف، راهی بود که از راه اقیانوس هند، سیراف را به چین مربوط می‌کرد. سلیمان سیرافی که خود به چین سفر کرده بود، می‌نویسد که کالاها از بصره و عمان و دیگر نقاط به سیراف فرستاده می‌شد، و این به علت وضعیت مساعد بندر سیراف، کم عمقی آب در برخی از جاهای این دریا، کالاها بر کشتی‌های چینی بارگیری می‌شدند[۱۰] صادرات سیراف شامل اقلام کالایی است که از راه دریا به آنجا وارد شده‌است: عود، عنبر، جواهر، مروارید، صندل و همچنین مواد خوشبوی دیگر. سیراف زمینه مصرف این کالاها را در فارس و تمام دنیا تأمین می‌کند و بندری است که این اجناس در آنجا بارگیری می‌شود. اهالی سیراف ثروتمندترین مردم فارس شمرده می‌شوند، بعضی از آن‌ها دارای سرمایه‌های شصت میلیون درهمی هستند که همه از راه تجارت دریایی کسب کرده‌اند. در شهرهای ساحلی و در سراسر دریا مردم سیراف شان خاصی دارند.[۱۱]


موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

این بندر مابین بندر کنگان و بندر عسلویه واقع شده‌است و دارای معماری خاصی می‌باشد. این بندر بین دریا و کوه قرار گرفته و دارای تنها یک خیابان است. در بعضی جاها فاصله کوه تا دریا به ۳۰ متر هم نمی‌رسد به همین دلیل برخی خانه‌های مردم روی کوه بنا شده‌است. از آثار تاریخی آن می‌شود به قلعه نصوری و آثار باستانی بنای مسجد جامع (که بر روی پی یک عمارت ساسانی ساخته شده)، بازار باستانی سیراف و گور دخمه‌ها و سیستم آبرسانی دوره ساسانی اشاره کرد.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۶٬۹۹۲ نفر (۱٬۹۴۹ خانوار) بوده‌است.[۱۲]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۳٬۵۰۰—    
۱۳۹۰۷٬۱۳۷+۱۰۳٫۹٪
۱۳۹۵۶٬۹۹۲−۲٪

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • محمد صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
  • رضا طاهری، از مروارید تا نفت، چاپ اول، انتشارات داستانسرا
  1. تروعا، یهودیان ایرانی در تاریخ معاصر، هما سرشار، انتشارات مرکز تاریخ شفاهی یهودیان، پاییز ۱۹۹۶، صفحه 223
  2. ستوده, منوچهر (1361). حدودالعالم من المشرق الی المغرب. تهران: کتابخانه طهوری. pp. ۱۳۱.
  3. اصطخری, ابواسحاق ابراهیم (1368). مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار،. تهران: علمی و فرهنگی. pp. ۳۶.
  4. ابن حوقل, ابوالقاسم محمد (1345). صوره الارض. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۵۱.
  5. حموی, یاقوت (1383). معجم البلدان. ج1. Translated by علینقی منزوی. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور. pp. ۲۹۴.
  6. وایتهاوس, دیوید (1386). سیراف بندری ساسانی. Translated by محمدرضا سارخانی، مجموعه مقالات خلیج فارس در حدیث دیگران، به اهتمام امیرهوشنگ انوری،. تهران: بنیادایرانشناسی. pp. ۱۴۷.
  7. رامهرمزی, ناخدا شهریار (1248). عجایب هند. Translated by محمد ملک‌زاده. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۱۶۳.
  8. اصفهانی, حمزه بن حسن (1346). تاریخ سنی الملوک و الارض. Translated by دکتر جعفر شعار. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۴۴–۴۶.
  9. یحیایی, داوود (1384). "بازرگانی دریایی سیراف در سده‌های نخستین اسلامی". مجله تاریخ و تمدن اسلامی. Check date values in: |accessdate= (help); |access-date= requires |url= (help)
  10. سیرافی, سلیمان تاجر (1381). سلسله التواریخ یا اخبار الصین و الهند،. تهران: اساطیر. pp. ۵۶. Unknown parameter |گرداورنده= ignored (help)
  11. اصطخری, ابواسحاق ابراهیم (1368). مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار. تهران: علمی و فرهنگی. pp. ص۱۱۳و ۱۲۰–۱۲۱. Unknown parameter |به اهتمام= ignored (help)
  12. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.

پیوند به بیرون[ویرایش]