بندر سیراف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۷°۴۰′۰۱″ شمالی ۵۲°۲۰′۴۶″ شرقی / ۲۷.۶۶۷۰۵° شمالی ۵۲.۳۴۶۱۳۱° شرقی / 27.66705; 52.346131

بندر سیراف
Siraf beach01.JPG
کشور  ایران
استان بوشهر
شهرستان کنگان
بخش مرکزی
نام(های) دیگر طاهری
مردم
جمعیت ۷۱۳۷ نفر
اطلاعات شهری
وبگاه شهرداری سیراف

بندر سیراف یا (طاهری) از توابع بخش مرکزی شهرستان کنگان در شهرستان کنگان استان بوشهر در جنوب ایران واقع است. این بندر مرکز دهستان طاهری می باشد. جمعیت این شهردر سال ۱۳۹۰ برابر با ۷۱۳۷ نفر بوده است [۱]. بندر سیراف -که تا سال ۸۷ بندر طاهری نامیده می شد- یکی از قدیمیترین بنادر ایران است که زمانی دارای رونق فراوانی بوده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

در زمان تجارت جاده ابریشم این بندر نقش به سزایی در تجارت بین‌المللی داشته است. این شهر در زمان باستان شهری کاملاً یهودی بوده است و فرمانداری یهودی به نام روزبه داشته است. در آن زمان تقریباً تمامی سکنه بندر سیراف یهودی بودند. بعد از حمله اعراب به ایران نام این بندر به بندر طاهری تغییر میابد. علت این مساله در متون باستانی چنین ذکر شده است که چون یهودیان نجس بودند و مسلمان شده و طاهر شدند نام بندر به طاهری تغییر یافته است.

اورل اشتاین در کتاب بررسیهای تاریخی در شمال غربی هندوستان در سال ۱۹۳۷ نیز این روایت را تایید میکند. لویی وایدربرگ باستانشناس فرانسوی بندر سیراف را شهری کاملاً یهودی میداند که کار ساکنانش تجارت ابریشم بوده است.[۲]

در کتاب حدود العالم(۳۲۷ هجری) نوشته شده است که: «سیراف شهری بزرگ و گرم است و هوایی درست دارد و جای بازرگانی است و بارگاه پارس است».[۳]اصطخری دربارهٔ سیراف می‌گوید که: «در پارس فرضه بزرگ آن است شهری بزرگ از اعیان پارس و در آنجا کشت و کشاورزی نباشد».[۴]ابن حوقل می‌نویسد که: «از بزرگترین شهرهای اردشیر خوره سیراف است که شهر پرجمعیتی است و مردم آن پول‌های گزاف در ساختن بناها صرف می‌کنند»[۵]وجه تسمیه سیراف از شیر و آب گرفته شده است که به گفته یاقوت محل وقوع افسانه کیکاوس سیراف بوده است. در اینجا بوده است که این شهریار به هنگام کوشش برای عروج به آسمان باز به سوی زمین بازگشت. چون شیر و آب طلب کرد این شهر بدان نامیده شد.[۶]سیراف مرکز مهم تجارت دریایی بود که کالاهای مورد نیاز خاورمیانه را از طریق هندوستان، چین، جنوب شرقی آسیا و شرق آفریقا تأمین می­کرد[۷]و دریانوردان آن از یک طرف تا سواحل جنوبی عربستان و سواحل شرقی آفریقا، و از طرف دیگر تا سواحل هندوستان، چین جزایر اقیانوس آرام و حتی تا جزایر ژاپن ارتباط برقرار می­کردند؛ و نقش واسطه راه آبی ابریشم را به غرب داشته­است.[۸]بندر سیراف به واسطه توجه پادشاهان ساسانی به خلیج فارس و بنادر آن، در حدود قرن سوم میلادی پدید آمد. اردشیر بابکان مؤسس سلسله سسانی با هدف گسترش بازرگانی در خلیج فارس و مناطق مجاور و تأمین امنیت پس کرانه­های ایالت فارس به بنا یا تجدید بنای یازده شهر که عمدتاً در سواحل جنوبی ایران و مناطق شمالی خلیج فارس بودند دست زد که یکی از آنها بندر سیراف بود.[۹]سیراف در مرکز سواحل شمالی همدوش با بندر ابله در انتهای سواحل در تجارت خلیج فارس، راه ابریشم یا راه ادویه را با هند و چین پدید آورده بودند که کالاها و محصولات ملل حوزه خلیج فارس و مهمتر از همه ایران و عراق را به هند و چین حمل می­کردند ودر برگشت، کالاها و محصولات شرق دور را که از همه معروف­تر ابریشم بود، به سیراف، ابله و سرزمین­های حوزه خلیج فارس می­رساندند.[۱۰]از مهمترین شاهراه­های تجاری سیراف، راهی بود که از راه اقیانوس هند، سیراف را به چین مربوط می­کرد. سلیمان سیرافی که خود به چین سفر کرده بود، می‌نویسد که کالاها از بصره و عمان و دیگر نقاط به سیراف فرستاده می­شد، و این به علت وضعیت مساعد بندر سیراف، کم عمقی آب در برخی از جاهای این دریا، کالاها بر کشتی‌های چینی بارگیری می­شدند[۱۱]صادرات سیراف شامل اقلام کالائی است که از راه دریا به آنجا وارد شده است: عود، عنبر، جواهر، مروارید، صندل و همچنن مواد خوشبوی دیگر. سیراف زمینه مصرف این کالاها را در فارس و تمام دنیا تأمین می­کند و بندری است که این اجناس در آنجا بارگیری می‌شود. اهالی سیراف ثروتمندترین مردم فارس شمرده می­شوند، بعضی از آنها دارای سرمایه­های شصت میلیون درهمی هستند که همه از راه تجارت دریایی کسب کرده‌اند. در شهرهای ساحلی و در سراسر دریا مردم سیراف شان خاصی دارند.[۱۲]


موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

این بندر مابین بندر کنگان و بندر عسلویه واقع شده‌است و دارای معماری خاصی می‌باشد. این بندر بین دریا و کوه قرار گرفته و دارای تنها یک خیابان است. در بعضی جاها فاصله کوه تا دریا به ۳۰ متر هم نمی‌رسد به همین دلیل برخی خانه‌های مردم روی کوه بنا شده‌است. از آثار تاریخی آن می‌شود به قلعه نصوری و آثار باستانی بنای مسجد جامع (که بر روی پی یک عمارت ساسانی ساخته شده)، بازار باستانی سیراف و گور دخمه‌ها و سیستم آبرسانی دوره ساسانی اشاره کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • محمد صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
  • رضا طاهری، از مروارید تا نفت، چاپ اول، انتشارات داستانسرا
  1. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  2. تروعا، یهودیان ایرانی در تاریخ معاصر، هما سرشار، انتشارات مرکز تاریخ شفاهی یهودیان، پاییز ۱۹۹۶، صفحه 223
  3. ستوده, منوچهر (۱۳۶۱). حدودالعالم من المشرق الی المغرب. تهران: کتابخانه طهوری. pp. ۱۳۱. 
  4. اصطخری, ابواسحاق ابراهیم (۱۳۶۸). مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار،. تهران: علمی و فرهنگی. pp. ۳۶. 
  5. ابن حوقل, ابوالقاسم محمد (۱۳۴۵). صوره الارض. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۵۱. 
  6. حموی, یاقوت (۱۳۸۳). معجم البلدان. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور. pp. ۲۹۴.  Unknown parameter |جلد= ignored (help); Unknown parameter |ترجمه= ignored (help)
  7. وایتهاوس, دیوید (۱۳۸۶). سیراف بندری ساسانی. تهران: بنیادایرانشناسی. pp. ۱۴۷.  Unknown parameter |ترجمه= ignored (help)
  8. رامهرمزی, ناخدا شهریار (۱۲۴۸). عجایب هند. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۱۶۳.  Unknown parameter |ترجمه= ignored (help)
  9. اصفهانی, حمزه بن حسن (۱۳۴۶). تاریخ سنی الملوک و الارض. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. pp. ۴۴–۴۶.  Unknown parameter |ترجمه= ignored (help)
  10. یحیایی, داوود (۱۳۸۴). "بازرگانی دریایی سیراف در سده‌های نخستین اسلامی". مجله تاریخ و تمدن اسلامی.  Check date values in: |accessdate= (help);
  11. سیرافی, سلیمان تاجر (۱۳۸۱). سلسله التواریخ یا اخبار الصین و الهند،. تهران: اساطیر. pp. ۵۶.  Unknown parameter |گرداورنده= ignored (help)
  12. اصطخری, ابواسحاق ابراهیم (۱۳۶۸). مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار. تهران: علمی و فرهنگی. pp. ص۱۱۳و ۱۲۰–۱۲۱.  Unknown parameter |به اهتمام= ignored (help)

پیوند به بیرون[ویرایش]