ورزشگاه تختی تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۰′۱۲″ شمالی ۵۱°۳۰′۴۳″ شرقی / ۳۵.۶۷۰۱۲۷° شمالی ۵۱.۵۱۱۹۵۳° شرقی / 35.670127; 51.511953

ورزشگاه تختی
نمایی از سکوهای ورزشگاه تختی تهران
نام کامل ورزشگاه تختی تهران
محل تهران، بزرگراه بسیج، خیابان هجرت
شروع ساخت ۱۳۴۶
تأسیس ۱۳۵۳
بازسازی ۱۳۸۶
مالک وزارت ورزش و جوانان ایران
گرداننده مجموعه ورزشی تختی تهران
نوع زمین چمن
طراح جهانگیر درویش
گنجایش ۳۰٬۰۰۰ نفر[۱]
خانه تیم ملی فوتبال جوانان ایران
بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴

ورزشگاه تختی تهران پنجمین ورزشگاه بزرگ ایران می‌باشد که در شرق تهران جای گرفته است. این ورزشگاه میزبان بازی‌های خانگی نفت تهران، راه آهن و تیم‌های رده‌های سنی پایین ایران است.[نیازمند منبع] ورزشگاه تختی با نام ورزشگاه فرح برای میزبانی بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ در دوره پادشاهی محمدرضا پهلوی ساخته شد. این ورزشگاه بخشی از مجموعه ورزشی تختی تهران است.

ورزشگاه تختی تنها ورزشگاه سرپوشیدهٔ ایران به شمار می‌رود و در هنگام ساخت خود از پیشرفته‌ترین ورزشگاه‌های دنیا قلمداد می‌شد.

این ورزشگاه پیش از انقلاب ایران، به افتخار فرح پهلوی، ورزشگاه فرح تهران خوانده می‌شد و پس از انقلاب ایران به تختی تغییر نام داد. ورزشگاه بر اساس تاج فرح و از روی نقشهٔ تاج فرح ساخته شده‌است؛ و جایگاه تماشاگران آن بر اساس طرح این تاج ساخته شده‌است.[۲]

مجموعهٔ ورزشی تختی تهران هم اکنون با دارا بودن سالن‌های متعدد، ورزشگاه سرپوشیده و پیست دوچرخه‌سواری پس از مجموعه ورزشی آزادی تهران دومین مجموعهٔ ورزشی از نظر امکانات در سراسر ایران به حساب می‌آید.[نیازمند منبع]

تاریخچه مجموعه ورزشی تختی تهران[ویرایش]

جایگاه تماشاگران و جایگاه ویژه
ورزشگاه تختی

تقریباً دوسال پس از پایان و افتتاح ورزشگاه مونیخ که برای برگزاری بازیهای المپیک بین‌المللی ۱۹۷۴ در سال ۱۹۶۸ در مجله آلمانی Baucn und wohncn مقاله‌ای در مورد اسکلت پوششی کابلی تحت عنوان ورزشگاه سی هزار نفری در تهران چاپ شد.

در خرداد ماه ۱۳۴۵ طبق دستور فرح پهلوی معمار محمد بیابانی زیروانی (با توجه به فعالیتهای ایشان که در زمینه معماری اسکلت‌های بخصوصی در ایتالیا داشتند) دستبکار طرح ورزشگاه سی هزار نفری شدند.[۲] ورزشگاه مذکور که در قسمت شرق تهران قرار دارد، نخستین مجموعه‌ای است که برای پوشش وسیع آن از سیستم کابلی استفاده شده است. طرح جامع ورزشگاه، معماری ورزشگاه وپوشش آن توسط محمد بیابانی زیروانی طراحی شد. محاسبات پوشش فضا توسط فرانسوی‌ها (شرکت B.E.T.CETAC) و مدل سازی سیستم کابلی در دانشگاه ساری(Surrey) انگلستان و پلی تکنیک لندن انجام گرفت وسپس اجرای آن پوشش_که در ایران تازگی داشت_توسط مهندسان وکارگران الجزایری، که برای فرانسوی‌ها کار می‌کردند به مرحله اجرا درآمد. در مورد ورزشگاه فرح (تختی)، درویش نوآوری‌های زیادی را چه در سامانه پوشش کششی وچه در استخوانبندی بتنی طراحی کرده و به اجرا درآورده که در مقایسه با سایر ورزشگاه‌های خارج از کشور می‌توان گفت جزییات جالب وتازه تری دارد.

امکانات ورزشی مجموعه[ویرایش]

در این مجموعه، ورزش‌هایی نظیر دو و میدانی، دوچرخه سواری و تنیس انجام می‌شود. هم‌چنین، در سالن‌های چند منظوره مجتمع ورزشی فعالیت‌های نظیر بدن‌سازی (خانم‌ها و آقایان)، والیبال، بسکتبال، فوتبال و ژیمناستیک به صورت آموزشی انجام می‌شود. برای خانم‌ها این کلاس‌ها فقط در تابستان دایر است. زمین چمن فوتبال نیز با گنجایش ۳۵۰۰۰ نفر برای مسابقه‌های رسمی، ۱۲ زمین خاکی، و ۶ زمین چمن برای بازی‌های محلی، چمن مصنوعی و استخر و سونا در نظر گرفته شده است.

مواردی که باعث اجرای این طرح گردید[ویرایش]

ضلع شرقی ورزشگاه

الف: نیاز شهر تهران در سال ۱۳۵۴ که بانوان به طور اختصاصی در آن فعالیت ورزشی داشته و در آینده برای بهره‌برداری ورزشی وسیعتری قابل استفاده‌است

ب: ایجاد استخوان بندی ساختمانی که مطابق با تازه‌ترین تکنیکها و مصالح و ادامه فعالیتهای آرشیتکی در خارج از ایران باشد

پ: پیش بینی ورزشگاه در مجموعه‌ای که برای فعالیتهای مختلف ورزشی شهر تهران برای سالهای آینده قابل استفاده باشد

در مورد طرح ورزشگاه ورزشی تختی پس از آزمایش مشخصات محاسبات روی مدل مقادیر مصالح حدوداً کمتر از ۳ درصد تغییر کرد که اجرای آن ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۲ طول کشیده که نما و طرح از کشور ایتالیا و ساخت این ورزشگاه توسط فرانسوی می‌باشد.

نکات فنی طرح[ویرایش]

۱- ایده کلی طرح ورزشگاه به صورت نعل اسبی طرح شده‌است بطوری که تمام تماشاگران در یکطرف و پشت به غرب قرار گیرند و در قسمت شمال و جنوب هم با حداقل جا ادامه پیدا کند.

علت اساسی وقت برگزاری حداکثر مسابقات از ساعت ۲ بعدازظهر به بعد بود که تمام بینندگان مسابقه تا آنجا که ممکن است در شرایط مساوی و خلاف نور خورشید قرار گیرند. از طرف دیگر این راه حل امکان خواهد داد که برای نمایش‌های ملی و نمایش‌های در شب از جهت شرق زمین اصلی مسابقات به عنوان یک صحنه عظیم استفاده شود.

۲- برای جایگاه بینندگان همان‌طور که هدف اساسی طرح بود پوششی که تقریباً بیش از ۳/۲ (دوسوم) سطح جایگاه را سایه بگیرد با پوششی کابلی طرح شد.

پوشش سقف[ویرایش]

نمای بیرون ورزشگاه تختی

۱- شکل هندسی استخوان بندی پوشش به صورت یک زین اسب می‌باشد. ۲-پوشش از یک طرف متصل به کناره صلب بتنی ورزشگاه و از طرف دیگر توسط یک کابل مرکب بعنوان کناره داخلی غیر صلب مهار شده‌است.

۳- دو طرف کابل کناره در دو نقطه قرینه نسبت به محورعرضی ورزشگاه به فاصله ۲۳۵ متر از یکدیگر و هر کدام در ارتفاع ۷۰و۷۱ متر مهار شده‌اند.

مدیران[ویرایش]

از سال ۱۳۵۲ که این مجموعه افتتاح شده مدیران مختلفی برای احیای این مجموعه فعالیت کردن که اسامی آنها عبارتند از:

مدیر دوران مدیریت
ایران رامین شیرمحمدی
1355-1352
ایران علی پهلوانی
1357-1355
ایران علی مرتضی قلی
1364-1357
ایران مجتبی علیزاده
1365-1364
ایران گودرز حبیبی
1370-1365
ایران حاج آقا باغی
1370-1372
ایران حسین دیانی
1373-1372
ایران سعید دانیارزاده
1377-1373
ایران علی توکل
1378-1377
ایران ضیاء آذری
1382-1378
ایران بابک سپهری
1383-1382
ایران محمد قاسمی نژاد
1388-1383
ایران جعفر زرنگار
1390-1388
ایران حسین کلانترزاده
1390- تا اکنون

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. عنوان ظرفیت ورزشگاه آزادی 66 هزار نفر است ورزش ۳
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ مجله هنر ومعماری، تهران، ۱۳۵۳/۱۹۷۴

پیوند به بیرون[ویرایش]