حادثه ژوئن ۲۰۱۹ دریای عمان

مختصات: ۲۴°۴۲′۵۱″شمالی ۵۸°۴۴′۱۵″شرقی / ۲۴٫۷۱۴۳°شمالی ۵۸٫۷۳۷۴°شرقی / 24.7143; 58.7374
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
انفجار دو نفت‌کش در دریای عمان
تاریخ۱۳ ژوئن ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-06-۱۳)
مکاندریای عمان
<mapframe>: مقدار ویژگی zoom نامعتبر است
مختصات۲۴°۴۲′۵۱″شمالی ۵۸°۴۴′۱۵″شرقی / ۲۴٫۷۱۴۳°شمالی ۵۸٫۷۳۷۴°شرقی / 24.7143; 58.7374
هدفنفتشکها متعلق به:
آسیب‌دیده‌ها۱ خدمه کشتی[۲]
آسیب مالی۲ کشتی تجاری آسیب‌دیده[۲]
مظنون(ها) ایران (به ادعای ایالات متحده و حمایت عربستان سعودی، اسرائیل و بریتانیا. تکذیب توسط ایران و مالک کشتی ژاپنی)[۳][۴][۵][۶][۷]

در ۲۳ خرداد ۱۳۹۸، دو کشتی نفت‌کش در نزدیکی تنگه هرمز و در هنگام عبور از دریای عمان مورد حمله قرار گرفتند.[۸][۹] این دو نفتکش «فرونت التر» با پرچم جزایر مارشال و «کوکوکا کاریجس» با پرچم پاناما معرفی شده‌اند. «فرونت التر» از امارات به سمت تایوان، و نفتکش دوم از عربستان به سمت سنگاپور در حرکت بود. یکی از دو نفت‌کش متعلق به ژاپن و دیگری متعلق به نروژ بود. با وجود آتش‌گرفتن دو کشتی، فرانت‌لاین و کاکوکا سانجیو، مالکان دو کشتی، گزارش دادند که تمام افراد خدمهٔ هر دو کشتی به سلامت تخلیه شده‌اند.[۸][۹][۱۰] ایران گزارش داده که تمام ۴۴ فرد خدمهٔ دو کشتی را نجات داده و به ایران آورده‌است.[۱۰] با این وجود، نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا گزارش داده که بعضی اعضای خدمه را نجات داده‌است.[۸][۱۰] مقامات وزارت دفاع آمریکا گزارش داد که یواس‌اس بینبریج ۲۱ نفر از اعضای خدمه را نجات داده‌است.[۱۱] هیچ‌کدام از دو کشتی غرق نشدند، اما خرابی قابل‌توجهی به آن‌ها وارد شد.[۸] این نفت‌کش‌ها در حال حمل نفت متعلق به ژاپن بودند. همزمان با این اتفاق، شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، به تهران سفر کرده‌بود.[۹][۱۲]

شرح حادثه[ویرایش]

نفتکش «کوکوکا کاریجس» پس از حادثه؛ در سمت چپ عکس آسیب ناشی از انفجار و در سمت راست عکس مینِ ناوچسب عمل نکرده دیده می‌شود.
فیلمی که نشان می‌دهد یک قایق گشتی (قایق تندور سراج) متعلق به نیروی دریایی سپاه پاسداران یک مینِ ناوچسب عمل نکرده را از بدنه نفتکش «کوکوکا کاریجس» جدا می‌کند. این فیلم توسط ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) منتشر شده‌است.
تصویربرداری هوایی از قایق گشتی که مین ناوچسب را از بدنه نفتکش «کوکوکا کاریجس» جدا کرد. مدل و ابعاد این قایق با قایق تندروی سراج متعلق به نیروی دریایی سپاه پاسداران مطابقت دارد.
آهنربای چسبیده به بدنه نفتکش «کوکوکا کاریجس»، که ادعا شده‌است از مین ناوچسبی که از بدنه جدا شد، باقی مانده‌است.
مین ناوچسب ایرانی
ملوانان نجات یافته از نفتکش «کوکوکا کاریجس» بر روی عرشه ناو یواس‌اس بینبریج متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا

گزارش‌ها بیانگر ضربه به نفت‌کش‌ها با مین ناوچسب است. ایالات متحده، جمهوری اسلامی را به خرابکاری با مین متهم کرد و در این رابطه فیلم ضبط شده توسط یک پهپاد را منتشر ساخت.[۱۳] اما در ابتدا گفته شده بود که ممکن است کشتی‌ها توسط اژدر مورد اصابت قرار گرفته باشند.[۱۲]

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از شرکت کشتیرانی ژاپنی مالک کشتی کوکوکا کارجس (Kokuka Courageous) (یکی از دو کشتی ای که در دریای عمان آتش گرفت) خبر داد که عامل حادثه مین یا اژدر نبوده. ملوانان قبل از حادثه اشیا پرنده ای را دیده‌اند و محل اصابت بالاتر از خط آب است.[۱۴] یک مقام آمریکایی به شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان گفت که ساعاتی پیش از حمله به دو نفتکش، پهپاد ام‌کیو- ۹ آمریکا چند قایق ایرانی را پایش کرده که به سمت نفتکش‌ها در حال حرکت بودند. نیروهای ایرانی یک فروند موشک زمین به هوا به سوی این پهپاد آمریکایی شلیک کرده‌اند، اما موشک به هدف نخورده و در دریا سقوط کرده‌است.[۱۵][۱۶] چند روز بعد سنتکام هم تأکید کرد ایران از یک فروند موشک اس‌ای-۷ برای حمله به پهپاد MQ-۹ آمریکا استفاده کرد تا مانع از مشاهده حمله سپاه پاسداران به نفتکش «کوکوکا کوریجس» شود؛ اما این تلاش ایران بی ثمر بود و موشک ایران از فاصله حدوداً یک کیلومتری پهپاد آمریکا رد شد.[۱۷]

پس از انفجار ملوانان نفتکش «کوکوکا کاریجس» توسط ناو آمریکایی یواس‌اس بینبریج نجات یافتند. ملوانان نفتکش «فرونت التر» توسط نیروهای ایرانی نجات یافته و در بندر جاسک مستقر شدند (۱۱ نفر از این افراد روس، ۱۱ نفر فیلیپینی و یک نفر گرجستانی). آنان دو روز بعد، ایران را ترک کرده و وارد دبی شدند. مقام‌های ایالات متحده مدعی شدند که یک شناور تجاری پیش از رسیدن قایق‌های ایرانی این ملوانان را از نفتکش «فرونت التر» نجات داده بود اما قایقهای مسلح سپاه این افراد را به زور از یک کشتی تجاری تحویل گرفتند.[۱۸]

پیشتر آمریکا، ایران را مسئول خرابکاری در چهار نفتکش در فجیره امارات معرفی کرده بود که یک ماه پیش رخ داد.[۱۹][۲۰]

پیش‌زمینه[ویرایش]

این حادثه زمانی رخ داد که تنش میان ایران، آمریکا و عربستان سعودی بالا بود. در ۸ مه ۲۰۱۸، ایالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک با ایران خارج شد و تحریم‌های خود علیه برنامه هسته‌ای[۲۱] را بازگرداند و «کارزار فشار حداکثری» را علیه ایران آغاز کرد.[۲۲][۲۳] در پاسخ، ایران تهدید کرد که تنگه هرمز را به روی کشتی‌های بین‌المللی می‌بندد که می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر بازار جهانی نفت داشته باشد. تنگه یک نقطه خفه (choke-point) است که از میان آن حدود ۱۷٫۲ میلیون بشکه نفت بصورت روزانه مبادله می‌شود که تقریباً ۲۰ درصد از مصرف جهانی نفت است.[۲۴][۲۵] در آن مقطع تولید نفت ایران در نتیجه تحریم‌ها به پایین‌ترین حد تاریخی رسیده‌بود. با این حال، عربستان سعودی عرضه خود را حفظ کرد و قیمت‌ها را تا حد معقولی ثابت نگه داشت.[۲۶] به گزارش بی‌بی‌سی، تحریم‌های آمریکا علیه ایران «به رکود شدید در اقتصاد ایران منجر شده‌است، ارزش پول این کشور را به پایین‌ترین حد خود رسانده، نرخ تورم سالانه آن را چهار برابر کرده، سرمایه‌گذاران خارجی را رانده شده و اعتراض‌ها را برانگیخته است».[۲۷] دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا پیشنهاد گفت‌وگو با ایران دربارهٔ برنامه هسته‌ای این کشور را داد و گفت که مایل است برای رفع تحریم‌ها و کمک به اصلاح اقتصاد ایران توافقی انجام دهد. با این حال وی احتمال درگیری نظامی با ایران را رد نکرد.[۲۸] ایران اعلام کرد که ایالات متحده باید قبل از شروع هرگونه مذاکره جدید ابتدا به توافق هسته ای بازگردد.[۲۹]

در طول جنگ ایران و عراق، عراق در سال ۱۹۸۱ جنگ نفتکش‌ها را در خلیج فارس آغاز کرد. ایران در سال ۱۹۸۴[۳۰][۳۱] زمانی که عراق حملات خود را به نفتکش‌های ایرانی افزایش داد، شروع به حمله تلافی جویانه کرد.[۳۲] در سال ۱۹۸۷، ایالات متحده عملیات اراده جدی را برای محافظت از نفتکش‌های کویتی در برابر حملات ایران آغاز کرد.[۳۳][۳۴] در ۵ می ۲۰۱۹، جان آر. بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که ایالات متحده در حال استقرار یواس‌اس آبرهام لینکلن است. در پی گزارش‌های اطلاعاتی مبنی بر تلاش جمهوری اسلامی برای حمله به نیروهای آمریکایی در منطقه ناو یواس‌اس آبرهام لینکلن و چهار بمب افکن B-52 به خاورمیانه اعظام شدند تا به جمهوری اسلامی ایران پیامی «واضح و غیرقابل انکار» ارسال شود.[۳۵][۳۶] در ۱۰ می ۲۰۱۹، پنتاگون استقرار یواس‌اس را نیز اطلاع‌رسانی کرد. ارسال یواس‌اس آرلینگتون به همراه یک باتری برای سامانه موشکی پاتریوت جهت تقویت به نیروهای نظامی خود در منطقه خلیج عمان صورت گرفت.[۳۷]

حادثه ژوئن ۲۰۱۹ خلیج عمان تقریباً یک ماه پس از حادثه مه ۲۰۱۹ خلیج عمان رخ داد، بعد از آن تحقیقات بین‌المللی به این نتیجه رسید که چهار نفتکش از نروژ، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از طریق یک عملیات پیچیده با مین لیمپت هدف قرار گرفته‌اند. مین‌هایی که توسط یک " حکومت " دیگر کار گذاشته‌شده‌است.[۳۸] اطلاعات آمریکا فاعلیت این حملات را متوجه جمهوری اسلامی ایران دانست که باعث افزایش تنش شد.[۳۹]

دو نفتکش آسیب دیده در این حادثه فرونت آلتایر متعلق به یک شرکت نروژی و کشتی ژاپنی کوکوکا کوریج بودند. این تانکرها حامل فرآورده‌های نفتی از عربستان سعودی، قطر و امارات بودند. فرانت الطائیر نفتا را از شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) از رویس در امارات متحده عربی به سمت تایوان حمل می‌کرد. کوکوکا کورجوس متانول را از جبیل عربستان سعودی و مسعید قطر حمل می‌کرد و عازم سنگاپور بود.[۴۰]

مسئولیت[ویرایش]

مایک پومپئو، وزیر خارجه ایالات متحده، در روز حادثه ایران را مقصر دانست. وی این ارزیابی را بر پایه «اطلاعات، تسلیحات مورد استفاده، تجربه موردنیاز» و «حملات اخیر مشابه ایران به کشتی‌ها» بیان کرد. اما به نوشته گاردین تحقیقات رسمی پیرامون حمله قبلی به نفتکش‌ها مشخص نکرده چه کسی مسئول حمله است.[۴۱][۴۲] دولت ایران، در پاسخ به این بیانیه، داشتن هرگونه نقشی در این حملات را تکذیب کرد.[۴۳][۴۳][۴۴][۴۵]

در روز حادثه، ارتش ایالات متحده فیلمی منتشر کرد که به ادعای این ارتش، اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در حال جداسازی یک مین منفجر نشده از پهلوی یکی از نفت‌کش‌ها نشان می‌دهد.[۴۶] مقامات ایران به دلیل «بی‌اساس» بودن این ادعا، آن را رد کردند.[۴۷] آمریکا سپس مدارک نقش ایران در حمله به نفتکشها را در اختیار شورای امنیت قرار داد.[۴۸] شامگاه دوشنبه ۲۷ خرداد ماه وزارت دفاع ایالات متحده عکس‌های جدیدتر، واضح‌تر و رنگی از حمله به نفت‌کش‌ها را منتشر کرده که نیروهای سپاه پاسداران را در حین جدا کردن یک مین عمل نکرده از بدنه کشتی نشان می‌دهد.[۴۹] در ۲۹ خرداد ۱۳۹۸ تیم کارشناسی نیروی دریایی ایالات متحده با اعلام نتایج تحقیق خود گفت مین به کار رفته بسیار مشابه همان مین‌هایی است که ایران در رژه‌های خود به نمایش می‌گذارد. مین‌ها بالاتر از خط آب نصب و منفجر شده، ازینرو بنظر می‌رسد مهاجمان قصد غرق کردن نفتکش را نداشته‌اند. همچنین بررسی محل حمله روی نفتکش ژاپنی با این فرضیه که یک جسم هوایی به آن برخورد کرده، هماهنگ نیست. از محل انفجار آثار انگشت هم بدست آمده که علیه مهاجمان پرونده کیفری تشکیل خواهد شد.[۵۰]

ادعای ایالات متحده، توسط عربستان سعودی، بریتانیا، اسراییل و آلمان پشتیبانی و تأیید شد.[۴][۵][۶][۷][۵۱]

مالک نفتکش ژاپنی گفت که تصور نمیکند کشتی‌اش بابت برخورد با مین تخریب شده باشد بلکه منشا حمله را هوایی دانست.[۵۲] علی واعظ تحلیلگر ارشد گروه بین‌المللی بحران با تأکید بر عدم وجود مدرکی دال بر دست داشتن ایران در حمله به نفتکش‌ها گفت «اسناد معتبری برای متهم کردن ایران ندیده‌ام.» واعظ این احتمال را ممکن دانست که «اقدامی که در ویدئوهای منتشر شده از سوی آمریکا مشاهده شد، عملیات ایران برای نجات خدمه نفتکش باشد.»[۵۳][۵۴]

این حادثه در جریان سفر دیپلماتیک دو روزه شینزو آبه نخست‌وزیر ژاپن به ایران رخ داد.[۵۵] به گفته وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن، کشتی‌های مورد هدف حامل محموله‌های «مرتبط با ژاپن» بودند.[۵۶][۵۷]

بازخوردها[ویرایش]

  • رئیس اتحادیه بین‌المللی غیروابستهٔ صاحبان نفت‌کش، در خصوص امنیت دیگر نفت‌کش‌ها در این منطقه اظهار نگرانی کرد.[۱۰] بعضی مقامات ایالات متحده، ایران را مسئول این حملات دانستند.[۱۱][۵۸] بریتانیا نیز گفت دلیلی برای رد اظهارات ایالات متحده نمی‌بیند.[۵۹]
  • پرزیدنت دونالد ترامپ گفت: «حمله به نفتکشها کار ایران بود. به این دلیل کار ایران بود که شما آن قایق را دیدید. شما دیدید که آنها می‌خواستند شبانه مین عمل نکرده را بردارند و این کار را با موفقیت انجام دادند اما دستشان رو شد. آنها نمی‌خواستند هیچگونه شواهد و مدارکی را از خود برجای بگذارند. ایرانیان تنگه هرمز را نخواهند بست؛ و اگر هم ببندند، برای مدت طولانی بسته نخواهد ماند.»[۶۰] چهار روز پس از حمله، پرزیدنت ترامپ دستور اعزام هزار نیروی جدید به خاورمیانه را صادر کرد. این تعداد نیرو بنا به درخواست «سنتکام» و توصیه رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا پس از مشورت با کاخ سفید اعزام شدند.[۶۱]
  • مایک پمپئو گفت: «ارزیابی دولت ایالات متحده این است که جمهوری اسلامی ایران مسئول حملات امروز در دریای عمان است. این ارزیابی بر مبنای اطلاعات امنیتی، جنگ‌افزارهای مورد استفاده، سطح تخصص مورد نیاز برای اجرای این عملیات، حملات مشابه اخیر ایران به کشتیرانی، و نیز این واقعیت که هیچ گروه نیابتی فعال در منطقه از منابع و تخصص لازم برای اجرای چنین عملیاتی با این میزان بالای پیچیدگی برخوردار نیست، حاصل شده‌است.»[۶۲] پمپئو گفت که ایران در تاریخ ۲۲ آوریل جهان را تهدید کرد که روند انتقال نفت در تنگه هرمز را مختل می‌کند و اکنون در جهت عملی کردن آن تهدید، تلاش می‌کند.[۶۳] پرزیدنت ترامپ همه کار برای جلوگیری از بروز جنگ کرده‌است.[۶۴]

پمپئو در ۲۷ خرداد در گزارشی نوشت تأکید آمریکا این است که مسئله حمله به نفتکش‌ها از سوی ایران، مشکلی جهانی است و محدود به آمریکا نمی‌شود. ما در حال تشکیل ائتلافی جهانی در برابر حملات ایران به نفتکش‌ها هستیم. وی در پاسخ به این پرسش که آیا اعزام بیشتر نیروها به منطقه در کار خواهد بود، پاسخ مثبت داد.[۶۵]

  • یک روز پس از حادثه ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد ناوشکن یواس‌اس میسون وارد دریای عمان شده‌است. تخصص ناوشکن میسون مقابله با حملات موشکی است.[۶۶]
  • پاتریک شاناهان سرپرست وزارت دفاع آمریکا: این مسئله‌ای نیست که فقط به آمریکا ربط داشته باشد. این یک مسئله بین‌المللی است و ما روی ساختن اجماعی بین‌المللی تمرکز می‌کنیم.[۶۷]
  • جرمی هانت، وزیر خارجه بریتانیا، گفت که این کشور دلیلی ندارد ادعای ایالات متحده دربارهٔ دست داشتن ایران درانفجار دو نفتکش در دریای عمان را نپذیرد.[۵۹]
  • آلمان در ابتدا ادعای آمریکا را رد کرد[۶۸] (این فیلم که بدون تاریخ و زمان است و قایقی فاقد آرم و پرچم را کنار نفتکش نشان می‌دهد ابهامات بیشتری را پیرامون ادعای آمریکا ایجاد می‌کند)[۶۹] اما چند روز بعد آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان اعلام کرد که شواهد قوی دربارهٔ دست داشتن ایران در حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان وجود دارد. او افزود که این موضوع آلمان را از بیان اینکه «باید هر کاری بکنیم تا وضعیت درگیری با ایران به‌طور صلح آمیز حل شود» بازنمی‌دارد.[۷]
  • تام کاتن سناتور آمریکایی گفت «اقدامات جمهوری اسلامی، از جمله حمله به کشتیهای تجاری، مسبوق به سابقه است و می‌تواند با پاسخ نظامی تلافی جویانه روبه‌رو شود. جمهوری اسلامی چهل سال است که این نوع حملات را انجام داده‌است مانند جنگ نفتکشها در اواخر جنگ ایران و عراق.[۷۰]
  • بریتانیا ۱۰۰ نفر از تفنگداران ویژه دریایی خود را به منطقه خلیج فارس را فرستاد. «توبیاس ال‌وود» معاون وزیر دفاع بریتانیا گفت ایران باید بداند بریتانیا مصمم به حمایت از دارایی‌های خود در منطقه است.[۷۱]
  • اتحادیه اروپا خواستار خویشتنداری حداکثری ایران و آمریکا شد.[۷۲]
  • احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه کشورهای عرب گفت «برادران ایرانی من -و من آن‌ها را برادران ایرانی خطاب می‌کنم- این است که مراقب باشند و مسیر را عوض کنند، چون شما همه را به سمت برخوردی سوق می‌دهید که اگر رخ بدهد، هیچ‌کس امنیت نخواهد داشت.»[۷۳]
  • ولیعهد عربستان سعودی ایران را متهم به دست داشتن در حمله به نفتکش‌ها کرد اما همزمان اعلام کرد که عربستان سعودی در پی جنگ در منطقه نیست. او گفت: «رژیم ایران حتی به نخست‌وزیر ژاپن احترام نگذاشت و در حالیکه او در تهران بود، به تلاش‌های او با حمله به دو نفتکش که یکی از آنها ژاپنی بود، پاسخ داد.»[۷۴]
  • یک روز پس از متهم ساختن جمهوری اسلامی توسط آمریکا، «شی جین پینگ» رئیس‌جمهوری چین وعده داد که روابط خود را با ایران توسعه دهد.[۷۵]
  • دولت ژاپن حمله به نفتکش تجاری مرتبط با ژاپن را در دریای عمان محکوم کرد و آن را تهدیدی علیه آرامش و کامیابی ژاپن دانست. در بیانیه محکومیت اشاره‌ای به عامل حمله نشد.[۷۶]
  • پس از این حمله، قیمت نفت و دلار در بازارهای جهانی افزایش یافت.[۷۷][۷۸][۷۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت‌ها[ویرایش]

  1. دارای پرچم پاناما
  2. دارای پرچم جزایر مارشال

منابع[ویرایش]

  1. Kirkpatrick, David D.; Pérez-Peña, Richard; Reed, Stanley (June 13, 2019). "Tankers Are Attacked in Mideast, and U.S. Says Video Shows Iran Was Involved". Retrieved June 14, 2019 – via NYTimes.com.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "Gulf of Oman tankers attacked: Live updates". www.cnn.com (به انگلیسی). June 13, 2019. Retrieved June 13, 2019.
  3. "Saudi Arabia agrees Iran was behind tanker attacks: Saudi minister". Reuters. June 13, 2019. Retrieved June 13, 2019.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "U.S. military says video shows Iran removing unexploded mine from oil tanker". www.cbsnews.com. Retrieved June 14, 2019.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Sanchez, Raf; Sabur, Rozina; Davies, Gareth (June 13, 2019). "US blames Iran for oil tanker attack in Gulf of Oman amid rising tensions". Retrieved June 14, 2019 – via www.telegraph.co.uk.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ بعد از آمریکا و بریتانیا، اسرائیل هم ایران را عامل حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان دانست
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ آلمان هم به آمریکا و بریتانیا پیوست؛ مرکل: شواهد قوی درباره نقش ایران در حمله به نفتکش‌ها وجود دارد
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ Gambrell, Jon (2019-06-13). "Tankers targeted near Strait of Hormuz amid Iran-US tensions". AP NEWS. Retrieved 2019-06-13.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ Pérez-Peña, Richard; Reed, Stanley; Kirkpatrick, David D. (2019-06-13). "Tankers Attacked Again in Gulf of Oman, Raising Fears of Wider Conflict". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2019-06-13.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ "Crews rescued after Gulf tanker explosions" (به انگلیسی). 2019-06-13. Retrieved 2019-06-13.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ "U.S. official says "highly likely" Iran behind new tanker attacks in Gulf of Oman". www.cbsnews.com (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-13.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ "Oil tankers on fire after 'torpedo' attack in Gulf of Oman". Sky News (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-13.
  13. مدرکی که شاید ردپای ایران را در حمله به نفتکش‌ها مشخص می‌کند: یک مین منفجر نشده
  14. https://www.entekhab.ir/fa/news/483061/ویدیوی-ادعایی-ارتش-آمریکا-ایرانی-ها-مین-عمل-نکرده-را-از-بدنه-نفتکش-ژاپنی-در-دریای-عمان-برداشتند-مالک-کشتی-ژاپنی-کوکوکا-کارجس-آنچه-باعث-انفجار-نفتکش-شد-مین-نبود-لحظاتی-قبل-از-انفجار-اجسامی-در-هوا-مشاهده-شده-اند-آسوشیتدپرس-این-اظهارات-فیلم-ادعایی-ارتش-آمریکا-را-نقض-می‌کند
  15. «سی‌ان‌ان: پیش از حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان، ایران به سوی یک پهپاد آمریکا شلیک کرده بود». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  16. "Iranians fired missile at US drone prior to tanker attack, US official says". CNN. June 14, 2019. Retrieved June 15, 2019.
  17. سنتکام تأیید کرد؛ ایران همزمان با حمله به نفتکش‌ها به سمت پهپاد آمریکا موشک شلیک کرد
  18. ملوانان نفتکش حادثه دیده از ایران به دبی رفتند؛ قایق‌های ایرانی ملوانان نجات یافته را به زور تحویل گرفته بودند
  19. رسانه‌های اسرائیل: موساد در تهیه شواهد نقش ایران در خرابکاری کشتی‌ها در فجیره امارات نقش داشت
  20. امارات، عربستان و نروژ نتایج تحقیقات درباره خرابکاری نفتکش‌ها در فجیره را به شورای امنیت ارائه می‌دهند
  21. "Trump Withdraws U.S. From 'One-Sided' Iran Nuclear Deal". The New York Times. 8 May 2018. Retrieved 8 May 2018.
  22. "Maximum Pressure Campaign on the Regime in Iran". United States Department of State. Retrieved 15 June 2019.
  23. Goldenberg, Ilan. "Maximum Pressure on Iran Means Maximum Risk of War". Foreign Policy. Retrieved 15 June 2019.
  24. Dehghan, Saeed Kamali (5 July 2018). "Iran threatens to block Strait of Hormuz over US oil sanctions". Retrieved 14 June 2019.
  25. "Factbox: Strait of Hormuz – the world's most important oil artery". Reuters (به انگلیسی). 13 June 2019. Retrieved 14 June 2019.
  26. "Iran's Oil Production Has Hit Historic Lows As Saudis Take Market Share". Radio Farda. 4 June 2019.
  27. "Iran oil: US to end sanctions exemptions for major importers". BBC News. 22 April 2019.
  28. Toosi, Nahal (9 May 2019). "Trump to Iran: Call me, maybe". Politico.
  29. Sanger, David E.; Wong, Edward; Erlanger, Steven; Schmitt, Eric (8 May 2019). "U.S. Issues New Sanctions as Iran Warns It Will Step Back From Nuclear Deal". The New York Times. Retrieved 14 June 2019.
  30. "The First Tanker War". www.historytoday.com. Retrieved 15 June 2019.
  31. "The Tanker War". U.S. Naval Institute (به انگلیسی). 1 May 1988. Retrieved 15 June 2019.
  32. Symonds, Craig (23 October 2006). Decision at Sea: Five Naval Battles that Shaped American History. Oxford University Press. p. 279. ISBN 978-0-19-531211-9.
  33. {{cite book}}: Empty citation (help)
  34. Gambrell, Jon (14 June 2019). "Oil tanker attacks echo Persian Gulf's 1980s 'Tanker War'" (به انگلیسی). Associated Press. Retrieved 14 June 2019.
  35. "Bolton: U.S. sending Navy strike group to Iran to send "clear message"". Axios. 6 May 2019.
  36. "Israel passed White House intelligence on possible Iran plot". Axios. 6 May 2019.
  37. "USS Arlington, Marines to Join U.S. Carrier in Middle East". USNI News (به انگلیسی). 10 May 2019. Retrieved 24 June 2019.
  38. Yee, Vivian (7 June 2019). "UAE tanker attacks blamed on 'state actor'". BBC. Retrieved 13 June 2019.
  39. "Iran news: Details of tanker "sabotage" murky as Trump warns Iran and U.S. casts first blame". CBS News. 14 May 2019. Retrieved 13 June 2019.
  40. "The Latest: US officials believe threat from Iran not over". ABC News. 13 June 2019.
  41. London، Julian Borger Patrick Wintour in (۲۰۱۹-۰۶-۱۴). «US says video shows Iranian military removing mine from tanker» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  42. Wong, Edward (2019-06-13). "Pompeo Says Intelligence Points to Iran in Tanker Attack in Gulf of Oman" (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-14.
  43. ۴۳٫۰ ۴۳٫۱ London, Julian Borger Patrick Wintour in (2019-06-14). "US says video shows Iranian military removing mine from tanker" (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-14.
  44. «نمایندگی ایران در سازمان ملل قاطعانه ادعای بی‌اساس آمریکا را رد کرد- اخبار بین‌الملل - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۴.
  45. «ایران قاطعانه ادعای بی اساس آمریکا را رد کرد». ایرنا. ۲۰۱۹-۰۶-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۴.
  46. "US says video shows Iran removing unexploded mine" (به انگلیسی). 2019-06-14. Retrieved 2019-06-14.
  47. hermesauto (2019-06-14). "Iran issues denial after US says video shows involvement in tanker attacks". The Straits Times (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-14.
  48. آمریکا مدارک نقش ایران در حمله به نفتکشها را به شورای امنیت داد.
  49. وزارت دفاع آمریکا منتشر کرد: عکس‌های جدیدی از دست داشتن ایران در حمله به نفتکش‌ها
  50. تیم کارشناسی ارتش آمریکا: مین به کار رفته در حمله به نفتکش‌ها شباهت زیادی به مین‌های ایران دارد
  51. https://www.reuters.com/article/us-mideast-tankers-saudi/saudi-arabia-agrees-iran-was-behind-tanker-attacks-saudi-minister-idUSKCN1TE36X%7Ctitle=Saudi[پیوند مرده] Arabia agrees Iran was behind tanker attacks: Saudi minister|date=June 13, 2019|accessdate=June 13, 2019|publisher=Reuters}}
  52. https://www.thedailybeast.com/japanese-oil-tanker-owner-says-us-is-wrong-about-gulf-attack. {{cite news}}: Missing or empty |title= (help)
  53. "US blames Iran for attacks on tankers in Gulf of Oman". Middle East Eye. 13 June 2019.
  54. «گروه بین‌المللی بحران: هیچ مدرکی علیه ایران در ماجرای حمله به نفتکش‌ها وجود ندارد». ایرنا. ۲۸ خرداد ۱۳۹۸.
  55. "Japanese Prime Minister Shinzo Abe meets Iranian leadership, tries to ease tensions with United States". South China Morning Post. 13 June 2019. Retrieved 14 June 2019.
  56. Pérez-Peña, Richard; Reed, Stanley; Kirkpatrick, David D. (13 June 2019). "Tankers Attacked Again in Gulf of Oman, Raising Fears of Wider Conflict". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 13 June 2019.
  57. "Oil tankers on fire after 'torpedo' attack in Gulf of Oman". Sky News (به انگلیسی). Retrieved 13 June 2019.
  58. Jones, Rory; Faucon, Benoit; Paris, Costas (2019-06-13). "Oil Tankers Off Iran Hit by Suspected Torpedoes". Wall Street Journal (به انگلیسی). ISSN 0099-9660. Retrieved 2019-06-13.
  59. ۵۹٫۰ ۵۹٫۱ «بریتانیا: دلیلی ندارد ارزیابی آمریکا دربارهٔ نقش ایران در حمله به نفتکش‌ها را باور نکنیم».
  60. «پرزیدنت ترامپ: حمله به نفتکش‌ها کار ایران بود؛ تنگه هرمز هرگز بسته نخواهد شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  61. چهار روز پس از حمله به نفتکش‌ها، پرزیدنت ترامپ دستور اعزام هزار نیروی جدید به خاورمیانه را صادر کرد
  62. «مایک پمپئو: جمهوری اسلامی ایران در حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان مسئول است». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  63. مایک پمپئو: جمهوری اسلامی ایران در حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان مسئول است
  64. تأکید دوباره پمپئو بر نقش ایران در حمله به نفتکش‌ها؛ پرزیدنت ترامپ همه کار برای جلوگیری از بروز جنگ کرده‌است
  65. وزیر خارجه آمریکا در حال تشکیل ائتلافی جهانی در برابر حملات ایران به نفتکش‌ها است
  66. «ایالات متحده یک ناوشکن دیگر به خلیج فارس اعزام می‌کند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  67. «سرپرست وزارت دفاع ایالات متحده:آمریکا روی تشکیل یک اجماع جهانی دربارهٔ ایران تمرکز دارد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  68. https://www.entekhab.ir/fa/news/483136/آلمان-ویدئوی-آمریکا-برای-اثبات-نقش-ایران-در-حمله-به-نفتکش-ها-کافی-نیست
  69. Afrasiabi، Kaveh L. (۲۰۱۹-۰۶-۱۵). «Questions About The US Video – OpEd». Eurasia Review (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  70. تام کاتن: حمله جمهوری اسلامی به کشتی‌های تجاری، پاسخ نظامی به ایران را مشروع می‌کند
  71. همراهی بریتانیا با آمریکا در مقابل جمهوری اسلامی؛ بریتانیا هم به خلیج فارس نیرو می‌فرستد
  72. «اتحادیه اروپا خواستار «خویشتن‌داری حداکثری» واشینگتن و تهران شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  73. «دبیرکل اتحادیه عرب خطاب به ایران: مراقب باشید و مسیر را تغییر دهید». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  74. ولیعهد عربستان سعودی: در پی جنگ در منطقه نیستیم
  75. «یک روز بعد از متهم شدن ایران به حمله به نفتکش‌ها، چین وعده گسترش روابط به جمهوری اسلامی داد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۵.
  76. ژاپن حمله به نفتکش‌ها در دریای عمان را محکوم کرد
  77. "Price of oil jumps after the incident". CNBC.
  78. "Price of oil jumps". The Guardian.
  79. "Oil tanker suspected attack". CNN.

پیوند به بیرون[ویرایش]

وزارت دفاع آمریکا منتشر کرد: عکس‌های جدیدی از دست داشتن ایران در حمله به نفتکش‌ها