احمد خانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
احمد خانی
Statue of Kurdish poet and writer Ahmadi Xani in Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.JPG
سردیس احمد خانی در کردستان عراق
زاده ۱۶۵۰
حکاری (منطقه)، استان حکاری
مرگ ۱۷۰۷
(دغوبایزید), آغری
ملیت کردستان
شغل نویسنده، شاعر، ستاره‌شناس، فیلسوف
سال‌های فعالیت قرن ۱۷ام
پس‌زمینه‌های علمی
تأثیرات فارابی، فردوسی، ملای جزیری، علی حریری
کار علمی
تأثیر عبدالرحمان شرفکندی، مستوره اردلان، نالی، حاجی قادر کویی، هیمن

احمد خانی (۱۶۵۱ -۱۷۰۷) نویسنده، شاعر، ستاره‌شناس و فیلسوف کرد بود.[۱] وی سراینده یکی از برجسته‌ترین داستانهای عاشقانه به زبان کردی به نام مم و زین است. خانی به دلیل سرودن این مجموعه و استفاده از درون مایه ملی در شعرهایش در ادبیات کردی از جایگاه ویژه ای برخوردار است.[۲] احمد خانی از ایل خانی بود و در ناحیه هکاری در شمال کردستان و یا (شرق ترکیه) امروزی به دنیا آمد. آن ناحیه به‌طور کلی جزیره بوتان نامیده می‌شد. وی از ۱۴ سالگی به نوشتن پرداخت و بعداً از دغوبایزید به ریتکان مهاجرت کرد. داستان منظوم مم و زین را در سن ۴۴ سالگی به پایان رساند.

خانی بر زبان‌های کردی، فارسی و عربی تسلط داشت و در سال ۱۶۸۳ میلادی یک فرهنگ عربی-کردی به نام «نوبهار» برای کمک به کودکان عربی‌آموز نوشت.

خانی در شهر دغو بایزید در ترکیه درگذشت و گور او به نام تربت خانی زیارتگاه مردم است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.kurdishacademy.org/?q=node/81
  2. سجادی، علاءالدین، "تاریخ ادبیات کردی،" چاپخانه معارف، بغداد، (چاپ اول)1951.