درگاه:ادبیات کردی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ویرایش درگاه ادبیات کردی
Inkwell icon - Noun Project 2512.svg
به درگاه ادبیات کردی خوش آمدید!

ادبیات کردی به نوشته‌ها، سروده‌ها و داستان‌هایی گفته می‌شود که به گویشهای زبان کردی مانند فیلی، سورانی، کرمانجی و گورانی نوشته یا سروده شده‌اند. از بزرگان ادبیات کلاسیک کردی می‌توان به جزیری، احمد خانی، نالی، مولوی کرد، خان منصور و شاکه، غلامرضا ارکوازی ومستوره اردلان اشاره کرد. از میان معاصران هم می‌توان شیرکو بی‌کس، عبدالله پشیو، هژار و هیمن اشاره کرد. به طور کلی آثار شعر کردی در طول تاریخ بسیار زیادتر از آثار نثر کردی است.

بیشتر...
ویرایش نوشتار برگزیده
مدفن مم و زین در جزیره

مَم و زین نام یکی از داستان‌های منظوم عاشقانه به زبان کردی کرمانجی سروده احمد خانی (۱۶۵۱ -۱۷۰۷) است که درسدهٔ ۱۷ نوشته شده‌است. مم و زین را بهترین قطعه ادبی به زبان کردی کرمانجی دانسته‌اند. مم و زین داستان مهر پرشور دو دلدار به نامهای مم و زین است که این دو در پایان داستان در ناکامی جان می‌سپارند. صحنه این داستان در سرزمین جزیره در شمال میانرودان (شمال عراق و جنوب ترکیه) در قلمرو امیر سرزمین بوتان است.

در سال ۱۹۹۲ فیلمی دربارهٔ مم و زین و به همین نام از سوی امید ایلچی در ترکیه ساخته شد. مم و زین را عبدالرحمن شرفکندی از کردی کرمانجی به کردی سورانی ترجمه کرده‌است.

تنها نکته‌ای که این شاهکار ادبی را ازسایر منظومه‌های عاشقانه جدا می‌سازد و براستی نکته جالب توجهی است، تغییرِ معشوق فرد عاشق در پایان داستان و گرویدن او به سمت عشق واقعی که همان عشق به خداوندیکتا می‌باشد است، چیزی که در داستان‌های عاشقانه کمتر شاهد آن هستیم.

ادامه...

ویرایش زندگی‌نامهٔ برگزیده
Statue of Kurdish poet Nali in general garden of Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.JPG

نالی (۱۷۹۵–۱۸۵۵) با نام کامل ملا خدر شاویسی میکایلی شاعر کرد و بنیان‌گذار مکتب شعری بابان است. وی در قریه خاک و خول در شهرزور به دنیا آمد و پس از مطالعه قرآن و صرف و نحو در شهرزور، به قصد تحصیل علم به مهاباد، سنندج و حلبچه رفت. نالی در ادبیات کردی به غزلهای عاشقانه اش شناخته شده‌است. نقش وی از آن نظر در تاریخ ادبیات کردی برجسته است که از اولین کسانی بود که به گویش سورانی شعر سرود و پس از وی شعرای بسیاری چون کردی، سالم (شاعر) و حاجی قادر کویی، محوی، وفایی، ناری (شاعر)، حریقی و قانع به شعر سورانی روی آوردند.

ادامه...

ویرایش نوشتارهای برگزیده
ویرایش نگارهٔ برگزیده
BachtyarAliFrankfurt2017.jpg

بختیار علی رمان‌نویس، شاعر و مقاله‌نویس فعال معاصر کرد عراق است.

ویرایش رمان

درد ملت (به کردی: "ژانی گه‌ل) (به انگلیسی: Jani Gal) نام رمانی است اثر نویسنده و سیاست‌مدار کرد، ابراهیم احمد.

این رمان توسط محمد قاضی و احمد قاضی زیر عنوان درد ملت از کردی سورانی به فارسی ترجمه و در ۱۹۸۰ در ایران به چاپ رسید. ابراهیم احمد این رمان را در سال ۱۹۵۶ نوشت ولی تا سال ۱۹۷۲ به صورت کتاب به چاپ نرسیده بود. در ۱۹۶۹ بخش‌هایی از آن در روزنامه کردی رزگاری در سلیمانیه منتشر شده بود. ابراهیم احمد این رمان را به جنگجویان الجزایر تقدیم کرده بود. رمان درد ملت به ترکی و فرانسوی هم ترجمه شده و در سال ۱۹۹۲ نسخه کرمانجی آن هم در استکهلم به چاپ رسید.

ادامه...

ویرایش آنچه می‌توانید انجام دهید
People icon.svg
  • الگوی {{درگاه|ادبیات کردی}} را به مقاله‌های وابسته با ادبیات کردی اضافه کنید.
  • نوشتارهای وابسته به ادبیات کردی را ایجاد کنید.
  • نوشتارهای رده ادبیات کردی را گسترش دهید.
ویرایش گفتاورد

«آدمی نباید آخر سر به جواب پرسش‌هایی فکر کند که در طول زندگی نتوانسته برای آن‌ها جوابی پیدا کند. قبل از مرگم می‌خواهم قدرت آن را داشته باشم که به جواب هیچ پرسش حقیری فکر نکنم

بختیار علی

آخرین انار دنیا

ویرایش آیا می‌دانید
ویرایش شعر
«مه پارس زبانم گفت: سالم شرح حالت گو»وتم جانا! بەڵەد نیم ئیستیلاحی ئێوە، من کوردم

سالم

ویرایش رده‌ها
ویرایش درگاه‌های وابسته
ویرایش در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا