دغوبایزید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دغوبایزید
سرای اسحاق پاشا
دغوبایزید در ترکیه قرار گرفته‌است
دغوبایزید
دغوبایزید
مختصات: ۳۹°۳۲′۵۰″ شمالی ۴۴°۰۵′۰۰″ شرقی / ۳۹٫۵۴۷۲۲°شمالی ۴۴٫۰۸۳۳۳°شرقی / 39.54722; 44.08333مختصات: ۳۹°۳۲′۵۰″ شمالی ۴۴°۰۵′۰۰″ شرقی / ۳۹٫۵۴۷۲۲°شمالی ۴۴٫۰۸۳۳۳°شرقی / 39.54722; 44.08333
کشورترکیه
استانآغری
حکومت
 • شهردارYıldız Acar (حزب دموکراتیک خلق‌ها)
 • قائم‌مقامZafer Engin
مساحت[۱]
 • ناحیه۲٬۴۱۵٫۸۴ کیلومتر مربع (۹۳۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۲)[۲]
 • منطقهٔ شهری۷۴٬۳۱۶
 • ناحیه118950
 • تراکم ناحیه۴۹/کیلومتر مربع (۱۳۰/مایل مربع)
وبگاه

دُغوبایَزید (به ترکی: Doğubayazıt، به ارمنی: Դարոյնք، به کردی کرمانجی: Bazîd) شهری است در شرق ترکیه نزدیک به مرز ایران. جمعیت آن در سال ۲۰۰۹ برابر با ۶۶٬۴۲۳ نفر و با شمارش حومه برابر با ۱۱۱٫۶۴۰ نفر و مساحت آن ۲۳۸۳ کیلومتر مربع بود. دغوبایزید در ۱۵ کیلومتری جنوب باختری کوه آرارات، ۳۵ کیلومتری مرز ایران و ۹۳ کیلومتری خاور شهر آغری قرار دارد. آب‌وهوای آن در زمستان خشک و سرد و در تابستان خشک و گرم است.

از اماکن تاریخی دغو بایزید می‌توان از سرای اسحاق پاشا و آرامگاه احمد خانی نام برد.

پیشینه[ویرایش]

شهر دغو بایزید در قدیم به خاطر نزدیکی آن به مرز ایران همواره از اهمیت بیشتری نسبت به امروز برخوردار بود. این منطقه از زمان پادشاهی اورارتو (۲۷۰۰ سال پیش) مسکونی بوده و پیش از روزگار عثمانی با نام ارمنی خود یعنی دارویْنْک نامیده می‌شد. در سدهٔ چهارم میلادی این منطقه صحنه کشمکش میان ساسانیان و خاندان ارمنی باگراتونی بود و شاهان باگراتونی دژ داروینک را بازسازی کردند. در روزگاران بعد این شهر به دست ایرانیان، رومی‌ها، اعراب و بیزانسی‌ها تسخیر شد و به عنوان لشکرگاهی برای ادامه لشکرکشی بر فراز کوه‌ها به‌شمار می‌آمد.

مردمان ترک‌زبان برای نخستین بار در سال ۱۰۶۴ میلادی به منطقه وارد شدند و پس از آن‌ها مغول‌ها به منطقه آمدند. دژ داروینک در جریان درگیری‌ها بارها ویران و بازسازی شد که یکی از این بازسازی‌ها در سال ۱۳۷۴ میلادی توسط جنگ‌سالار ترک، شهزاده بایزید جلایری صورت گرفت. بعدها در سدهٔ شانزدهم نام خود شهر نیز به بایزید تغییر یافت.

این شهر در سال ۱۵۱۴ به دست عثمانیان افتاد و سرای اسحاق‌پاشا از بناهای یادگار این دوره است. این شهر در سال‌های ۱۸۲۱–۱۸۲۲ شاهد جنگ میان عثمانی و ایران بود و در سال ۱۸۵۶ مورد یورش روس‌ها قرار گرفت. بایزید در این جنگ‌ها به تصرف روسیه درآمد و بعداً با واپس‌نشینی روس‌ها جمعیت ارمنی آن نیز شهر را ترک کرده و به ارمنستان کوچیدند. آن‌ها در نزدیکی دریاچه سوان روستای بایزید نو (گاوار امروزی) را بنا نهادند.

شهر بایزید که در اصلیت خود شهری ارمنی بود توسط ارتش ترکیه ویران شد و در سال ۱۹۳۰ کردها در آن جای گرفتند.[۳] در جریان جنگ جهانی یکم، نسل‌کشی ارمنی و جنگ استقلال ترکیه این شهر با ویرانی‌های بیشتری روبه‌رو شد و در دههٔ ۱۹۳۰ شهر جدیدی در کنار آن ساخته شد که دغو بایزید (به معنی بایزید شرقی) نامیده شد.

منابع[ویرایش]

  1. "Area of regions (including lakes), km²". Regional Statistics Database. Turkish Statistical Institute. 2002. Retrieved 2013-03-05.
  2. "Population of province/district centers and towns/villages by districts - 2012". Address Based Population Registration System (ABPRS) Database. Turkish Statistical Institute. Retrieved 2013-02-27.
  3. Bayazit, Encyclopædia Iranica , by R. W. Edwards
  • Wikipedia contributors, "Doğubeyazıt," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 11, 2010).