بابا لره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بابا لُره یک از ذات‌های مقدس یارسان در دورۀ بهلول در تاریخ دین یارسان است. بابا لره در دورۀ بهلول،‌ مظهر پیر بنیامین بوده‌است.[۱]

دربارۀ بابا لره[ویرایش]

صدیق صفی زاده(بوره‌که‌ئی) در تصحیح خود از «دوره بهلول» که در واقع بخشی از کتاب مقدس یارسان به نام سرانجام است، بابا لره را یکی از یاران بهلول ماهی دانسته که در مسافرت‌های بهلول وی را همراهی می‌کرده‌است.[۲] بهلول ماهی یکی از بزرگان یارسان بوده که که در سده دوم هجری زندگی می‌کرده[۳] و دربارۀ محل تولد او اطلاعی در دست نیست.[۴] صفی‌زاده مدعی شده که در کلام «دوره بهلول» بابا لره لرستانی را مظهر «سروش» معرفی می‌کند،‌ اما در دفتر یارسان چنین چیزی بیان نشده‌است. اما بابا نجوم خود را تناسخ «زروان» می‌داند. صفی‌زاده همچنین مدعی شده که بابا رجب در مجالس جم مسئول تنبورنوازی بوده‌است.[۲]

اسامی ذات‌ها در دورۀ بهلول[ویرایش]

اسامی ذات‌های مقدس در دورۀ بهلول عبارت‌اند از: بابا لره، بابا رجب، بابا نجوم و بابا حاتم.[۱]

شماره نام در دورۀ بهلول مظهر
۰۱ بهلول ماهی خاوندگار
۰۲ بابا لره بنیامین
۰۳ بابا رجب داود
۰۴ بابا نجوم پیرموسی
۰۵ بابا حاتم مصطفی

زبان اشعار[ویرایش]

اشعار بابالره،‌ بهلول ماهی و بقیۀ بزرگان یارسان به زبان گورانی به جا مانده‌است که از اولین نمونه‌های اشعار سروده شده در گویش‌های نو ایرانیست.[۵]

نمونۀ اشعار[ویرایش]

از بابا لره تنها یک شعر دوبیتی به جا مانده‌است که در همان «دورۀ بهلول» در کنار کلام دیگر بزرگان یارسان قرار دارد. این شعر به زبان گورانی (هورامی) است.[۶]

ساقی ناکامیم، ساقی ناکامیمجامی بده پیم، ساقی ناکامیم
جَو مَی کُنه بِریز نه جاممهانا سا بَلکه ساریش به زامم

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ده‌وره‌ی به‌هلوول، در سرانجام: مجموعه کلام‌های یارسان، پژوهش و نوشته: طیب طاهری، ویراستار کلام‌ها: استاد سروش، جمعی از سادات یارسان، اربیل: چاپخانه آراس، چاپ اول: ۲۰۰۷؛ ص ۱۷-۱۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ صفی‌زاده، صدیق (۱۳۶۳). دوره بهلول. تهران: انتشارات طهوری. ص. بند ۱۴.
  3. مدرس، میرزا محمد علی. ریحانه الادب. ۵. تبریز: بیتا. صص. ۲۰۶ و ۲۰۷.
  4. Ḧemer̄eş, S. (2013),"Who are the Kurds?: the history of the Kurds and the origin of their language from the dawn of history till tenth century A.D." London.
  5. خزانه دار, معروف (2002). تاریخ ادبیات کرد، جلد دوم،. اربیل: نشر آراس،.
  6. ده‌وره‌ی به‌هلوول، در سرانجام: مجموعه کلام‌های یارسان، پژوهش و نوشته: طیب طاهری، ویراستار کلام‌ها: استاد سروش، جمعی از سادات یارسان، اربیل: چاپخانه آراس، چاپ اول: ۲۰۰۷؛ ص ۱۵.