ابومحمود حامدبن خضر خجندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ابومحمود حامدبن خضر خجندی (درگذشت ۳۷۹) ریاضی‌دان و ستاره‌شناس ایرانی.

او از منجمین مهم دربار امیرعضد الدوله دیلمی از امرای آل بویه در قرن چهارم بود[۱].

خجندی در سال‌های ۳۵۵ تا ۳۷۶ در خدمت فخرالدوله دیلمی زندگی می‌کرد. احتمال می‌رود که قضیه جیب (سینوس) مربوط به مثلثات کروی را او ابداع کرده باشد؛ ثابت کرد، به‌طور ناقص، که مجموع مکعب‌های دو عدد برابر با مکعب عدد سوم نمی‌شود. «یک کتاب درسی هندسه و اثری دربارهٔ مقدار میل دائرةالبروج به خجندی نسبت داده شده است.»[۲]

زیر نظر فخرالدوله ابزار نجومی بزرگی به نام سٌدس فخری برای اندازه‌گیری میل دائرةالبروج ساخت.

آثار[ویرایش]

  • زیج‌الفخری (برجای نمانده است.)
  • مسائل متفرقه هندسیه لبعض العلماء

پانویس[ویرایش]

  1. «حامد خجندی»(فارسی)‎. وب‌گاه ایران‌شناسی، ۸ آذر ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در آذر ۱۳۸۷. 
  2. خلاصه زندگی‌نامه علمی دانشمندان ۴۰۴

منابع[ویرایش]

  • خلاصه زندگی‌نامه علمی دانشمندان. ترجمهٔ بیرشک، بهروز و دیگران. زیر نظر احمد بیرشک. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، ۱۳۷۴. ۴۶۳. شابک ‎۷-۰۱-۵۵۱۵-۹۶۴.