خانا قبادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

خانا قبادی (۱۷۰۰–۱۷۷۲ جوانرود) شاعر نامدار کُرد در سدهٔ هجدهم بود، وی به زبان‌های فارسی، ترکی و عربی آشنایی و تسلط داشته است.[۱]

بیشتر اشعار خانا قبادی به گویش هورامی سرایده شده است، گویش گورانی یکی از گویش‌های کُردی گورانی است. مهم‌ترین اثر خانا قبادی «شیرین و خسرو» نام دارد.[۲] قبادی تسلط کاملی بر ادبیات و زبان فارسی داشت. خانا از نوادگان قباد بیگ قبادی ایل قبادی جاف بوده است وی از شاعران گۆرانی یا ماچۆیی زبان و یکی از عالمان و مترجمان منحصر به فرد در زمان خود بوده است. از چگونگی زندگی خانا در دوران کودکی و جوانی اش اطلاعات زیادی وجود ندارد، اما آن چنان‌که از نوشته‌هایش پیداست او نابغه و متفکری متجدد بود.

قبادی در مسائل و حوزه‌های دینی استاد بوده است و همچنین در حوزه‌های کلام و فقه و عرفان صاحب نظر و رای بوده است، از متون و اشعار و آیات نوشته شده در آثار خانا پیداست که او حافظ قرآن بوده است. علی‌رغم مخالفت‌ها و ممانعت‌های عالمان دینی آن دوران، خانا برای تفهیم بیشتر و عمیق‌تر قرآن، اقدام به ترجمه این کتاب آسمانی به زبان کردی نموده است که البته هیچ اثری از این کتاب پیدا نشده و کتاب به کلی از بین رفته است.[۳]

او برای حفظ جانش به امارت بابان (سلیمانیه) می‌رود و بالاخره در سال ۱۷۷۲ میلادی درسلیمانیه کردستان عراق درگذشت.

منابع[ویرایش]

  1. «خانای قبادی؛ شاعری شیفته زبان شیرین کردی». کردپرس. ۹ مرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۵اسفند۱۳۹۲. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  2. شیرین و خسرو. فرهنگ و ادب کردی. ۱۹۸۹ ارومیه. پارامتر |first1= بدون |last1= در Authors list وارد شده‌است (کمک); تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  3. آمیدیان، فخرالدین (تهران ۱۳۸۸). شعرای نامدار کرد. تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون[ویرایش]