پرتو کرمانشاهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
په‌رته‌و کرماشانی
پرتو کرمانشاهی
Patov.jpg
نام اصلی علی اشرف نوبتی
زمینهٔ کاری ادبیات
زادروز ۶ مهر ۱۳۱۰
کرمانشاه
ملیت  ایران
محل زندگی کرمانشاه
کتاب‌ها کوچه باغی‌ها
تخلص پرتو
همسر(ها) مهین خیّر
دلیل سرشناسی شکوفایی غزل کردی جنوبی

علی اشرف نوبتی(زادهٔ ۶ مهر ۱۳۱۰، کرمانشاه -)، متخلص به پرتو کرمانشاهی، شاعر مطرح کردزبان است که به دو زبان فارسی و کردی شعر سروده است.[۱][۲]

زندگی[ویرایش]

پرتو کرمانشاهی در ۶ مهر ۱۳۱۰ در کرمانشاه به دنیا آمد. پدربزرگ پدریش از مردم بختیاری بود که در زمان حکومت بهرام میرزا معزالدوله در سال ۱۸۳۳ (میلادی) به اجبار به کرمانشاه کوچانده شدند.[۳] وی زبان کردی را از پدربزرگ مادریش آموخت و او را به همراه برادر بزرگترش، از مشوقان و راهنمایان خود در ادبیات، در دوران کودکی دانسته است.[۳]

شعر[ویرایش]

مجموعه اشعار پرتو کرمانشاهی با نام کوچه باغی‌ها در سال ۱۳۷۷ به اهتمام محمدعلی سلطانی به چاپ رسید. بیشتر اشعار این دیوان به صورت شعر کلاسیک و به زبان فارسی هستند. اما چندین غزل کردی نیز در انتهای کتاب به چاپ رسیده که در زمان انتشار به عنوان نمونه‌های برجسته ای از شعر کردی کرمانشاهی مورد توجه قرار گرفتند. در چاپ سوم کتاب در سال ۱۳۸۹ تعدادی شعر به لهجه فارسی کرمانشاهی نیز به انتهای کتاب افزوده شد. مشخصات چاپ این کتاب به شرح زیر است:

  • نوبتی، علی اشرف، کوچه باغی‌ها: سروده‌های پرتو کرمانشاهی، تهران: مؤسسه فرهنگی نشر سها، ۱۳۷۷، چاپ سوم ۱۳۸۹.

اشعار کردی[ویرایش]

پرتو در زمینه اشعار کردی موفق شده تا ضمن سرایش شعر کردی بر وزن عروضی، به لحاظ زبانی نیز خلوص زبانی را حفظ کرده و برای انطباق شعر خود با عروض واژگان فارسی را وارد شعر خود نکند.[۴] زبان اشعار وی کردی کرمانشاهی دانسته شده، با این حال بسیاری از ویژگی‌های کردی کلهری نیز در اشعار پرتو به چشم می‌خورد.[۴] شاید معروف‌ترین شعر کردی پرتو، غزل ئهرمهنی (ارمنی) باشد که توسط چند تن از خوانندگان کرد نیز به آواز خوانده شده است.

ئاواره‌گه‌ێ بێچاره‌گه‌ێ بێخانمانم ئه‌رمه‌نی ماڵت نیه‌زانم‌ها له کوو، ڕووهم ڕه‌وانم ئه‌رمه‌نی
شیرینزوانم ئه‌رمه‌نی ده‌ردت وه گیانم ئه‌رمه‌نی
ترسم وه‌گه‌ردم تا نه‌که‌ی، بۊشی بچوو، ده‌ر وا نه‌که‌ی ئه‌مجا مه دی دێوانه‌گه‌ێ ئاگروه‌گیانم ئه‌رمه‌نی
ت باو موسڵمانی بکه، لهٔ گه‌وره مێمانی بکه هه‌رچی که خوه‌ت زانی بکه، من ناتوانم ئه‌رمه‌نی
بێخوه‌د ئه‌ڕا ترسی؟ خوه‌مم، قورسه ده‌مم، خاترجه‌مم مانگه‌شه‌وه، سایه‌ێ خوه‌مه‌ها شان وه شانم ئه‌رمه‌نی
نه‌ۊش ئه‌وقه‌ره چشتی نیه، ده‌ر وا که بارم که‌فتیه هه‌ر یهٔ چکه نه‌زری بکه ته‌ر بوو زوانم ئه‌رمه‌نی
ئه‌ر یهٔ که‌سی له دشمه‌نی پرسی یه له کووره سه‌نی وه گیان هه‌رچی کافره ئۊشم نیه‌زانم ئه‌رمه‌نی
له خوسه ئاگر گردمه، ڕێ ماڵتان گوم کردمه ئه‌ر مردمیشم مردمه مشتی سوخانم ئه‌رمه‌نی
پشتم له بار ده‌رد و خه‌م شکیا نیه‌زانم چه بکه‌م ده‌ردم یه‌سه له ماڵ خوه‌م بێخانمانم ئه‌رمه‌نی
ڕووژ و شه‌وم جوور یه‌که، ده‌ر وا که نه‌ومیدم نه‌که ئاخه وه ناشه‌ر تازه‌مه، جاهڵ جوانم ئه‌رمه‌نی
ده‌ر وا که زۊتر «په‌رته‌و» ه، مێمانه‌گه‌ێ ئاخرشه‌وه یهٔ شۊشه له‌و به‌دمه‌سه‌وه پڕ که بزانم ئه‌رمه‌نی

پانویس[ویرایش]

  1. پایگاه اینترنتی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه، بیوگرافی پرتو کرمانشاهی. بازدید در ۴ اکتبر ۲۰۱۳.
  2. پایگاه اینترنتی حوزه هنری استان کرمانشاه، بیوگرافی پرتو کرمانشاهی. بازدید در ۴ اکتبر ۲۰۱۳.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ سلطانی، سها، پژواک کوچه باغی‌ها: نقدها و نظرها، شعرها، نامه‌ها و نوشته‌ها و نگاهی به احوال و آثار پرتو کرمانشاهی، تهران نشر سها، ۱۳۹۰، اتوبیوگرافی: ص۷–۴۵.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ سلطانی، سها، پژواک کوچه باغی‌ها: نقدها و نظرها، شعرها، نامه‌ها و نوشته‌ها و نگاهی به احوال و آثار پرتو کرمانشاهی، تهران نشر سها، ۱۳۹۰، ص۲–۵۱.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • نوبتی، علی اشرف، کوچه باغی‌ها، انتشارات سها، تهران