نگارهای از استخوان
ران انسان
اُستُخوان جسم جامدیاست که تشکیلدهندهٔ اسکلت انسان و حیوان میباشد. استخوان به ریختهای گوناگون در بخشهای اندام جایگرفتهاست. بخش بیرونی استخوان سفت و سخت و پدیدآمده از مواد آلی مانند کلاژن و املاح معدنی چون فسفات کلسیم و کربنات کلسیم میباشد.
[ویرایش] انواع استخوان
- استخوانهای دراز : استخوان دراز، از یک تنه تقریبا استوانهای با یک قسمت پهن در دو انتها تشکیل شدهاند. این گروه بیشتر استخوانهای اندامهای فوقانی و تحتانی را در بر میگیرد.
- استخوانهای کوتاه : از نظر شکل تفاوتهای زیادی باهم دارند ولی بطور کلی میتوان آنها را به شکل مکعب در نظر گرفت. این گروه استخوانهای قسمت پروکسیمال دست و پا را در بر میگیرند که به ترتیب استخوانهای کارپال و تارسال نامیده میشوند.
- استخوانهای پهن : استخوانهای پهن در مقایسه با قطرشان سطح پهن دارند و شامل استخوانهای سقف جمجمه، جناغ سینه و دندهها میباشند.
- استخوانهای نامنظم : استخوانهای نامنظم در نظر شکل تفاوتهای زیادی باهم دارند و در هیچکدام از گروههای فوق قرار نمیگیرند و شامل استخوانهایی میشوند که ستون فقرات و بعضی از استخوانهای جمجمه را تشکیل میدهند.
- استخوانهای سزامویید (کنجدی) : این استخوانهای در تاندونهای نزدیک مفاصل ظاهر میشوند مهمترین استخوان این گروه استخوان کشکک میباشد.
استخوانها از هر دو نوع الاستیک (قابل انعطاف) و سخت میباشند. الاستیسیته (انعطافپذیری) آنها ناشی از ماده آلی (پروتئین) موجود در آنهاست، و این در حالی است که سختی آن وابسته به ماده غیرآلی (املاح معدنی مثل کلسیم و فسفر) موجود در آنهاست. با توجه به سن، درصد مواد آلی و غیرآلی موجود در استخوانها فرق میکند. با افزایش سن، درصد مواد غیرآلی افزایش مییابد، انعطافپذیری استخوانها کاهش مییابد، و استعداد شکنندگی استخوان زیاد میشود.[نیازمند منبع]
[ویرایش] ریشهشناسی
استخوان در زبان پهلوی astuxan بودهاست.
[ویرایش] استخوانهای چهاراندام
استخوانهای چهاراندام (دستها و پاها):
- محمد بهشتی، فرهنگ فارسی صبا، انتشارات صبا
- فرهنگ پهلوی مکنزی
