شاباک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Israel Security Agency
שירות הביטחון הכללי
Sherut haBitaẖon haKlali, General Security Service
جهاز الأمن العام
Israel Security Agency.svg
Emblem of the Shabak
نام رایجShabak
نام خلاصهEnglish: ISA, Local: Shabak - Hebrew: שב"כ, Arabic: شاباک
مشخصات اجمالی
تأسیسFebruary 8, ۱۹۴۹
سازمان قبلی
ساختار حوزه عملیاتی
سازمان ملیIsrael
حوزه عملیاتIsrael
Governing bodyPrime Minister of Israel

مدیر سازمان
وبگاه
www.shabak.gov.il

سازمان اطلاعات و امنیت داخلی (شاباک) یا (شین بت) (در عبری: שב"כ) نام سازمان اطلاعات و امنیتی داخلی کشور اسرائیل است که مسئول جمع‌آوری اطلاعات مربوط به داخل مرزهای اسرائیل و مناطق خودمختار فلسطینی و همچنین خنثی‌سازی فعالیت‌های تروریستی ‌است. این سازمان در فعالیت‌های خود جنبه مخفیانه کار کردن را رعایت می‌نماید. شعار این سازمان "سپر نامرئی" است و مقر اصلی این سازمان در آفِکا واقع در شمال تل آویو است. این سازمان در کنار موساد و آمان یکی از سه سازمان اصلیِ جامعه ی اطلاعاتی اسرائیل است.

ساختار سازمانی[۱][ویرایش]

  • اداره ی اعراب: این اداره بر روی فعالیت های ضدِ تروریستی در اسرائیل کرانه ی باختری و نوار غزه تمرکز دارد
  • اداره ی اتباع اسرائیلی: این بخش بر روی فعالیت های براندازی و ضدِ جاسوسی متمرکز است. خواستگاه ابتدایی این بخش مبارزه با بلوک کمونیست بود. با سقوط جماهیر شوری این اداره کمی تحلیل رفت اما با گسترش فعالیت های تروریستی در دهه ی 80 میلادی این اداره مجددا احیا شد.
  • اداره ی امنیت: این اداره مسئول تامین امنیت بخش های حیاتی کشور نظیر سفارت خانه ها, فرودگاه ها, دفاتر دولتی و مراکز تحقیقاتی است.

عملیات های موفق[ویرایش]

انتشار سخنرانی نیکیتا خروشچف[ویرایش]

در سال 1956, شاباک متن سخنرانی خروشچف را که به لهستانی ترجمه شده بود بدست آورد. در این سخنرانی خروشچف به سرزنش استالین میپردازد و جنایت او را محکوم میکند. این متن سپس با سیا (سازمان اطلاعاتی مرکزی آمریکا) به اشتراک گذاشته شد و آمریکایی ها هم آن را (با تایید) اسرائیل منتشر کردند. انتشار این سخنرانی تاثیر مهمی در شوروی داشت. گفته میشود این سخنرانی هرگز محرمانه نبوده و حزب کمونیست و خروشچف به عمد و با هدف تسهیل فروپاشی شوروی آن را انجام داده اند.[۲]

دستگیری Yisrael Bar[ویرایش]

یسرائل بار یک شهروند اسرائیلی متولد اتریش بود که در وزارت دفاع با درجه ی سرهنگ دوم مشغول به کار بود و برای جماهیر شوروی جاسوسی میکرد. پس از دستگیری بیر به 10 سال حبس محکوم شد و در زندان در گذشت.[۳]

عملیات یاتد Operation Yated[ویرایش]

عملیات یاتد یک عملیات فریب در جریان جنگ 6 روزه بود که منجر به نابودی نیروی هوایی مصر در 3 ساعت شد. در این عملیات رأفت الهجان که یک مامور دو جانبه ی اسرائیلی-مصری بود به منظور فریبِ سرویس اطلاعاتی مصر به آن ها القا کرد که اسرائیل با یک حمله ی زمینی آغاز گر جنگ خواهد بود. مصری ها فریب این منبع خبری را خوردند و هواپیما های خود را در آشیانه نگهداشتند و به این ترتیب هواپیما های مصری تبدیل به یک هدف ساده برای نیروی هوایی اسرائیل شدند. این عملیات در کنار عملیات مینسمیت از جمله عملیات های فریبِ معروف هستند. [۴]

ناکامی ها و بحران ها:[ویرایش]

بحران اتوبوس 300[ویرایش]

در سال 1984 چهار عرب مسلح در داخل یک اتوبوس به گروگانگیری پرداختند. طی مداخله ی شین بت و در طول درگیری دو تن از گروگانگیران جان سپردند و دو گروگانگیر دیگر پس از دستگیری و در طول بازداشت توسط افسر شاباک کشته شدند. این اتفاق منجر به استعفای آوراهام شالوم شد. [۵]

متد های بازجویی[ویرایش]

شاباک برای بدست آوردن اطلاعات, افراد دستگیر شده را بازجویی میکند. در تمام این سال ها نگرانی های عمیقی در مورد بکارگیری بیش از حد خشونت بر روی بازداشت شدگان وجود داشته است.در سال 1987 پس از مرگ دو فلسطینی در طول بازجویی ها یک کمیسیون سه نفره Landau Commission تلاش کردند تا حد و مرزِ خشونت هایی را که در طول بازجویی قابل چشم پوشی است را تعریف کنند. اما در سال 1944 مشخص شد که این حدود نادیده گرفته شده اند.

شفافیت و پاسخگویی[ویرایش]

طبق اظهارات باراک بن زور (معاون سابق رئیس شین بت) بودجه ی شین بت از سال 1956 تحت نظر کِنِست قرار دارد. از سال 2002 این سازمان تحت نظارت کمیته ی دفاع و امور خارجه ی کنست Foreign Affairs and Defense Committee قرار گرفت تا اطمینان حاصل شود که این سازمان در حیطه ی قانون فعالیت می کند.به علاوه کابینه ی سیاسی-امنیتی Political-Security Cabinet به طور مستقیم از رئیس شین بت گزارش می گیرد. همین طور کمیته ی حقوقی قانون اساسی و عدالت Constitution, Law and Justice Committee نیز بر این سازمان نظارت دارد. طبق قانون فعالیت های این سازمان با تایید مشاور حقوقی Attorney General صورت می گیرد و هر فرد بازداشتی توسط این سازمان حق دارد تا از این سازمان شکایت کند.[۶]

رؤسای سازمان[ویرایش]

  • (Isser Harel (1948–1952
  • (Izi Dorot (1952–1953
  • (Amos Manor (1953–1963
  • (Yossef Harmelin (1964–1974
  • (Avraham Ahituv (1974–1981
  • (Avraham Shalom (1981–1986
  • (Yossef Harmelin (1986–1988
  • (Yaakov Peri (1988–1994
  • (Carmi Gillon (1995–1996
  • (Ami Ayalon (1996–2000
  • (Avi Dichter (2000–2005
  • (Yuval Diskin (2005–2011
  • (Yoram Cohen (2011–2016
  • (Nadav Argaman (2016–present

منابع[ویرایش]

  1. «Profile: Israel's Shin Bet agency». Wednesday, 30 January, 2002, 14:41 GMT. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. Mayzel, Matitiahu (01 Oct 2013). «Israeli Intelligence and the leakage of Khrushchev's "Secret Speech"». تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  3. «סקירה אודות השב"כ בעשור השני».
  4. Yossi Melman (31.03.2011). «How Israel Won the Six-Day War». تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. «Bus 300 affair».
  6. «Inside Shin Bet». 24 Oct 2013 09:10 GMT. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)