شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

شرکت ملی مناطق نفت‌خیزِ جنوب
نوع نفت و گاز
بنا نهاده ۱۹۷۱
(مسجدسلیمان)
دفتر مرکزی ایران اهواز، ایران
محدودهٔ فعالیت جنوب‌وغرب ایران
افراد کلیدی بیژن عالی پور
(مدیر عامل)
رکن‌الدین جوادی
(رئیس هیئت مدیره)
محصولات نفت خام
گاز طبیعی
میعانات گازی
درآمد افزایش ۹۳٫۵ $ میلیارد دلار (۲۰۱۲)
مالک شرکت ملی نفت ایران
کارکنان ۵۰٫۰۰۰+ نفر (۲۰۱۳)
شرکت‌های وابسته شرکت نفت‌وگاز کارون
شرکت نفت‌وگاز مارون
شرکت نفت‌وگاز گچساران
شرکت نفت‌وگاز آغاجاری
شرکت نفت مسجدسلیمان
شرکت پیراحفاری ایران
شرکت توربین جنوب
وب‌گاه www.NISOC.ir

شرکت ملی مناطق نفت‌خیزِ جنوب (به‌اختصار: NISOC) بزرگترین شرکت نفت و گاز ایران است،[۱] که در زمینه اکتشاف، استخراج، پالایش و انتقال نفت خام، گاز طبیعی، همچنین تولید میعانات گازی فعالیت می‌نماید. ریشه‌های تأسیس این شرکت به سال ۱۹۷۱ و راه‌اندازی شرکت «اُسکو»، در شهر مسجدسلیمان بازمی‌گردد. فرم کنونی این شرکت پس از انقلاب ۱۳۵۷، با ادغام دارایی‌های شرکت اُسکو و شرکت عملیات غیرصنعتی، تحت نام «مدیریت مناطق نفتخیز»، شکل گرفت. پس از جنگ ایران و عراق، به «مدیریت تولید مناطق خشکی»، تغییر نام داد و در سال ۱۳۷۷ در پی تجدید ساختار و سازماندهی مجدد، نام آن به «شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب» تغییر پیدا کرد. در حال حاضر دفتر مرکزی این شرکت، در اهواز مستقر می‌باشد.[۲]

شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب هم‌اکنون بیش از ۸۳٪ درصد از نفت و ۱۶٪ درصد از گاز ایران را تولید می‌کند، به‌طوری که روزانه بالغ بر ۳ میلیون بشکه نفت خام، ۸۰۰ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی و ۱۵۰ هزار بشکه میعانات گازی استخراج می‌نماید.[۳] این گروه صنعتی، بعنوان شرکت تابعه‌ای از شرکت ملی نفت ایران، مسئولیت برنامه‌ریزی، مدیریت و تولید از ۷۰ میدان نفتی و گازی، با مجموع بیش از ۳۳۰ میلیارد بشکه نفت خام درجا و بالغ بر ۴۲۰ تریلیون فوت مکعب، گاز طبیعی درجا را برعهده دارد.[۴]

هم‌اکنون بیژن عالی پور مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب می‌باشد.[۵] ساختار سازمانی این شرکت از دو بخش ستاد مرکزی و مدیریت‌ها، تشکیل می‌شود و مالک ۹ شرکت تابعه است، که شامل ۵ شرکت تولیدی: شرکت نفت و گاز کارون، شرکت نفت و گاز مارون، شرکت نفت و گاز گچساران، شرکت نفت و گاز آغاجاری و شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان، ۲ شرکت مهندسی: شرکت توربین جنوب و شرکت پیراحفاری ایران و ۲ شرکت خدماتی: شرکت ترابری و پشتیبانی نفت و شرکت خدمات رفاهی نفت می‌باشد.[۶]

محتویات

تاریخچه[ویرایش]

چاه شماره یک نفتون مسجدسلیمان، اولین چاه خاورمیانه

در ماه مه سال ۱۹۰۸ (معادل ۱۲۸۷) پس از هفت سال اکتشاف در مناطق جنوبی و جنوب‌غربی فلات ایران، اولین چاه نفت خاورمیانه با تولید اقتصادی، در میدان نفتون مسجدسلیمان توسط کنسرسیوم دارسی، حفاری گردید و سرانجام در عمق ۳۳۸ متری به نفت رسید. شرکت نفت آنگلو-پرشین (به انگلیسی: Anglo-Persian Oil Company) در تاریخ ۱۴ آوریل ۱۹۰۹، به‌عنوان یک شرکت تابعه از شرکت نفت برمه، تأسیس شد.[۷] بهره‌برداری از چاه نفت شماره یک با تولید میانگین ۵۰۰ بشکه در روز، عملاً از سال ۱۲۹۰ خورشیدی آغاز گردید. از سال ۱۹۰۸ برای مدت ۲۰ سال، تمام نفت تولیدی ایران، از میدان نفتی مسجدسلیمان استخراج شد. در سال ۱۹۲۸ میدان نفتی هفتکل، ۱۹۳۰ میدان نفتی گچساران، ۱۹۳۵ میدان نفتی پازنان، ۱۹۳۶ میدان نفتی آغاجاری و در سال ۱۹۳۸ میدان نفتی نفت‌سفید توسط شرکت نفت ایران و انگلیس کشف گردید.[۸]

شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت[ویرایش]

در سال ۱۳۰۶ شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت با مدیریت کارشناسان بریتانیایی، بعنوان زیرمجموعه‌ای از شرکت نفت ایران و انگلیس، در شهر مسجدسلیمان، استان خوزستان تأسیس شد،[۹] که فعالیت‌های آن بر استخراج نفت، برنامه‌ریزی و توسعه مخازن نفتی، احداث زیرساخت‌های صنعتی و نگهداری تجهیزات فنی، متمرکز بود. کلیه تأسیسات بهره‌برداری، کارخانجات جانبی، خطوط لوله و میادین تحت مدیریت شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت، در عمل، هستهٔ اولیه شکل‌گیری شرکت مناطق نفتخیز جنوب بشمار می‌آید.[۱۰]

در سال ۱۳۲۷ شرکت ملی نفت ایران تأسیس شد. این شرکت در دهه‌های نخست فعالیتش، تنها کار فروش فرآورده‌های نفتی و توزیع گاز طبیعی جهت مصارف داخلی، همچنین مسئولیت تأمین، نگهداری و اداره خدمات پشتیبانی تولید را به عهده داشت. تا زمان ملی شدن صنعت نفت در اسفند ۱۳۲۹ تعداد کارمندان عالی‌رتبه ایرانی، در بخش‌های عملیاتی این شرکت، از ۳۰ نفر تجاوز نمی‌کرد. با ملی شدن صنعت نفت، کارکنان خارجی اقدام به خروج از کشور نمودند و تا مهر ۱۳۳۰ تقریبأ کلیه آنها ایران را ترک کردند و در پی آن، عملیات تولید و صادرات نفت ایران، متوقف شد.[۱۱]

پس از تصویب قرارداد کنسرسیوم در ۲۹ مهر ۱۳۳۳ توسط مجلس شورای ملی، کنسرسیومی با مشارکت شرکت‌های بی‌پی (۴۰٪)، رویال داچ شل (۱۴٪)، گلف اویل (۸٪)، استاندارد اویل کالیفرنیا (۸٪)، استاندارد اویل نیوجرسی (۸٪)، استاندارد اویل نیویورک (۸٪)، تکزاکو (۸٪) و توتال (۶٪) تشکیل شد. این کنسرسیوم، در سال ۱۹۵۴ اقدام به تأسیس یک کمپانی تحت نام شرکت‌های عامل نفت ایران (به انگلیسی: Iranian Oil Participants Ltd) در شهر لندن نمودند. شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت که فعالیتش را از سال ۱۳۰۶ آغاز کرده بود، با تغییر نام به شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت ایران، فعالیت خود را به‌عنوان شرکت تابعه شرکت‌های عامل نفت ایران و در زمینه اکتشاف و استخراج نفت خام و گاز طبیعی، پس از یک دوره توقف ۴ ساله، از سر گرفت. در کنار این شرکت، شرکت سهامی تصفیه نفت ایران نیز توسط اعضای کنسرسیوم، در کشور هلند تأسیس شد، که بعنوان شرکت تابعه شرکت‌های عامل نفت ایران، وظیفه پالایش نفت خام و گاز طبیعی تولید شده توسط شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت ایران را برعهده داشت. هر یک از هشت شرکت عضو کنسرسیوم نیز یک شرکت بازرگانی بنام خود، در ایران راه‌اندازی کردند، که نفت تولیدی خود را از طریق این شرکت‌ها، به شبکه‌های توزیع خارج از ایران، ارسال می‌نمودند. تأسیسات ثابت صنعت نفت ایران، در این دوره اگر چه متعلق به شرکت ملی نفت ایران بود، اما بر اساس قرارداد، تنها شرکت‌های عضو کنسرسیوم، حق استفاده انحصاری از آنها را، در طول مدت قرارداد در اختیار داشتند.[۱۲] فعالیت‌های اکتشافی مستمر این شرکت، در طول دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ به کشف میادین بزرگی، در جنوب و جنوب غربی ایران انجامید، که در این راستا؛ در سال ۱۳۳۷ میدان نفتی اهواز، سال ۱۳۳۸ میدان نفتی بینک، سال ۱۳۴۰ میدان نفتی بی‌بی‌حکیمه، سال ۱۳۴۱ میدان نفتی رامشیر، سال ۱۳۴۲ میدان نفتی مارون، میدان نفتی منصوری، میدان نفتی گلخاری و میدان نفتی کرنج، در سال ۱۳۴۳ میدان نفتی پارسی و میدان نفتی رگ‌سفید و در سال ۱۳۴۴ میدان نفتی کوپال توسط شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت ایران کشف و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.[۱۳]

شرکت خاص خدمات نفت ایران[ویرایش]

به دلیل شتاب گرفتن روند فعالیت‌های تولید نفت و گاز، همچنین پیشرفت فناوری‌های اکتشاف، مهندسی حفاری و به موازات آن، کشف ذخایر اثبات‌شده نفت و گاز مستقر در جنوب ایران، باعث گردید که در سال ۱۳۵۳ شرکت خاص خدمات نفت ایران (به انگلیسی: Oil Service Company of Iran) که به‌اختصار: اُسکو (به انگلیسی: OSCO) خوانده می‌شد، از دارایی‌های شرکت سهامی اکتشاف و استخراج نفت، تأسیس شود.[۱۴] این شرکت با گسترش دامنه عملیاتی، فعالیت خود را به‌عنوان پیمانکار طرف قرارداد شرکت ملی نفت ایران، آغاز نمود. شرکت اُسکو در زمینه اکتشاف و مطالعه میدان‌ها، برنامه‌ریزی و اجرای عملیات حفاری، نصب و راه‌اندازی تأسیسات، احداث خطوط لوله، توسعه میادین و ازدیاد برداشت، همچنین برآورد بودجه‌های ارزی و ریالی پروژه‌های نفتی، فعالیت می‌کرد. دفتر مرکزی شرکت اسکو در شهر مسجدسلیمان قرار داشت. تا مهرماه ۱۳۵۳ اعضای کنسرسیوم بدون دخالت شرکت ملی نفت ایران برای تعیین میزان تولید از میادین و قیمت فروش نفت، تصمیم می‌گرفتند، که از سال ۱۳۵۳ و تشکیل شرکت سهامی خاص خدمات نفت ایران (اُسکو) تغییرات عمده‌ای در ارتباط با نحوه نظارت شرکت ملی نفت ایران بعنوان نماینده دولت، در کار کنسرسیوم به وجود آمد. در کنار اسکو، در سال ۱۳۵۵ شرکت عملیات غیرصنعتی نیز در شهر آبادان تأسیس شد. این شرکت عملیات پالایش، تصفیه نفت خام، تولید بنزین، همچنین ارائه خدمات لجستیک و پشتیبانی را بر عهده داشت.[۱۵] عملیات اکتشاف نفت و گاز، توسط شرکت اسکو نیز با جدیت ادامه داشت، که در پی آن در سال ۱۳۵۳ میدان نفتی چلینگر و میدان نفتی قلعه‌نار، سال ۱۳۵۴ میدان نفتی نرگسی و میدان نفتی رامین، سال ۱۳۵۵ میدان نفتی جفیر و در سال ۱۳۵۷ میدان نفتی زاغه کشف گردید.

مدیریت مناطق نفتخیز[ویرایش]

در آبان ماه ۱۳۵۷ نخستین جرقه اعتصابات در صنعت نفت زده شد و در پی آن، شماری از گروه‌های کارگری، دست از کار کشیدند. به تدریج دامنه اعتصابات به شرکت اُسکو که عملیات تولید را راهبری می‌کرد نیز، کشیده شد و سرانجام در تاریخ ۶ دی ۱۳۵۷ عملیات صادرات نفت ایران، بطور کامل متوقف شد.[۱۶]

پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ در ایران و خروج بخش اعظم کارشناسان خارجی و شرکت‌های بین‌المللی صنعتی از کشور، سپس تغییر ساختار سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی، شرکت اُسکو و شرکت عملیات غیرصنعتی، با هم ادغام شدند و مدیریت مناطق نفتخیز را بعنوان زیرمجموعه‌ای از شرکت ملی نفت ایران، تشکیل دادند.[۱۷] دفتر مرکزی این شرکت نیز به شهر اهواز منتقل گردید. حوزه عملیات مدیریت مناطق نفتخیز، به‌عنوان متصدی بخش بالادستی صنایع نفت و گاز سراسر کشور، منهای میادین دریایی مستقر در خلیج فارس، که مدیریت آنها برعهده شرکت نفت فلات قاره ایران بود، را در بر می‌گرفت.[۱۸] از سوی دیگر، وظیفه صادرات نفت خام تولید شده در کلیه کشور، همچنین انتقال نفت خام به کلیه پالایشگاه‌های داخلی و گازرسانی به شرکت ملی گاز ایران نیز برعهده مناطق نفتخیز قرار گرفت.

در طول جنگ ایران و عراق، تأسیسات بهره‌برداری، خطوط لوله، کارخانجات جانبی و زیرساخت‌های صنعتی متعلق به مدیریت مناطق نفتخیز، خسارات ناشی از ۲٫۵۰۰ حمله هوایی و موشکی را تحمل نمود. مجموعه مناطق نفتخیز، تا پایان جنگ، برنامه حفظ توان تولید و استمرار صادرات نفت خام، به میزان متوسط ۳ میلیون بشکه در روز را اجرا کرد و با وجود خسارت‌های پی در پی تأسیساتی، هیچگاه میزان تولید نفت این شرکت، از مرز ۲٫۴ میلیون بشکه در روز، پایین‌تر نرفت.[۱۹]

مدیریت تولید مناطق خشکی[ویرایش]

پس از پایان جنگ ایران و عراق، ساختار سازمانی شرکت ملی نفت ایران مورد بازنگری قرار گرفت، که در پی آن، مدیریت مناطق نفتخیز، به مدیریت تولید مناطق خشکی تغییر نام داد. در گذر این تغییر، تولید و صادرات ۸۵٪ درصد نفت و ۱۰۰٪ درصد گاز طبیعی و میعانات گازی، انتقال نفت خام به کلیه پالایشگاه‌های داخلی و گازرسانی به شرکت ملی گاز ایران، همچنین تأمین خوراک کلیه مجتمع‌های پتروشیمی ایران، به مدیریت تولید مناطق خشکی واگذار شد.[۲۰]

گرچه مدیریت تولید مناطق خشکی همواره بعنوان زیرمجموعه‌ای از شرکت ملی نفت ایران فعالیت می‌کرد، ولی از نظر عملیاتی، یک شرکت مستقل بشمار می‌آمد، که دارای سازمانی یکپارچه بود. از سال ۱۳۷۶ مطالعاتی با هدف جداسازی و تغییر ساختار سازمانی مدیریت تولید مناطق خشکی آغاز شد، که در پی آن، در سال ۱۳۷۷ مجموعه مدیریت تولید از مناطق خشکی، به شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، تغییر ساختار داد و شرکت‌های بزرگی چون: شرکت مهندسی و توسعه نفت ایران، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، شرکت پایانه‌های نفتی ایران، شرکت نفت و گاز اروندان، شرکت کالای نفت لندن، هواپیمایی نفت ایران و... بتدریج از دل این شرکت متولد شدند.[۲۱]

شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب[ویرایش]

در سال ۱۳۷۹ با توجه به سیاست‌ها و برنامه‌های وزارت نفت ایران، مبنی بر ایجاد تغییر و تحول در نحوه اداره فعالیت‌ها، ساختار سازمانی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، مورد بازنگری قرار گرفت و سازمان اداری آن به دو شاخه اصلی شامل ستاد مرکزی و شرکت‌های تابعه تفکیک گردید.[۲۲] امروزه این ساختار همچنان در شرکت مناطق نفتخیز جنوب حفظ شده است. ستاد مرکزی از دو بخش ادارات ستادی و مدیریت‌ها، تشکیل می‌شود. شرکت‌های تابعه نیز از ۹ شرکت تشکیل شده است، که شامل ۵ شرکت بهره‌بردار: شرکت نفت و گاز کارون، شرکت نفت و گاز مارون، شرکت نفت و گاز گچساران، شرکت نفت و گاز آغاجاری و شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان، ۲ شرکت فنی مهندسی: شرکت توربین جنوب و شرکت پیراحفاری ایران و ۲ شرکت خدماتی: شرکت ترابری و پشتیبانی نفت و شرکت خدمات رفاهی نفت می‌باشند. شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب هم اکنون با در اختیار داشتن ۷۵ میدان هیدروکربوری بزرگ و کوچک، در گستره‌ای افزون بر ۴۰۰ هزار کیلومتر مربع در استان خوزستان، استان بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، استان ایلام و لرستان، بطور میانگین معادل ۸۳٪ درصد از نفت خام و ۱۶٪ درصد از گاز طبیعی کشور را تولید می‌کند.[۲۳]

مدیریت ارشد[ویرایش]

مدیران عامل[ویرایش]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، شرکت خاص خدمات نفت ایران (اُسکو) و شرکت خدمات غیرصنعتی با هم ادغام شدند و مدیریت مناطق نفتخیز را بعنوان زیرمجموعه‌ای از شرکت ملی نفت ایران تشکیل دادند. حسن نزیه مدیرعامل وقتِ شرکت ملی نفت ایران، در اواخر سال ۱۳۵۷ جهانگیر رئوفی را به‌عنوان نخستین مدیر مناطق نفتخیز منصوب کرد.[۲۴] در اواسط سال ۱۳۵۸ سورن سرکیسیان در رأس مناطق نفتخیز قرار گرفت، اما عمر مدیریت وی نیز کوتاه بود و اوایل سال ۱۳۵۹ جای خود را به سید محسن یحیوی داد. در پی وزرات علی اکبر معین فر در نفت، محمد جواد تندگویان مدیریت مناطق نفتخیز را از یحیوی تحویل گرفت، که به وزرات رسیدن تندگویان، باعث شد تا وی مسئولیت سرپرستی مناطق نفتخیز را، به مدیر عملیات وقت این شرکت؛ بهمن سروشی تفویض کند.[۲۵] پس از به اسارت درآمدن تندگویان در جنگ ایران و عراق، سید محمد غرضی که در اوایل انقلاب استاندار خوزستان بود، برای حضور در وزارت نفت از مجلس وقت، رأی اعتماد گرفت. حضور غرضی در وزارت نفت باعث شد، تا محمد حسن تولایی که در آن زمان سرپرستی استانداری خوزستان را برعهده داشت، در سال ۱۳۶۰ به مدیریت مناطق نفتخیز منصوب شود.[۲۶] وی برای مدت بیش از ۳ سال، در رأس این شرکت مشغول به فعالیت بود، که با روی کار آمدن غلام‌رضا آقازاده در وزارت نفت، تولایی به مدیرعاملی شرکت ملی گاز ایران نقل مکان کرد.

محمد جواد عاصمی پور در سال ۱۳۶۴ بعنوان مدیر مناطق نفتخیز انتخاب شد.[۲۷] گرچه بمباران تأسیسات نفتی همواره در طول جنگ ایران و عراق ادامه داشت، اما در زمان مدیریت عاصمی‌پور، شدت بیشتری به خود گرفت. بسیاری از مدیران ارشد وزارت نفت و شرکت‌های تابعه، در این دوره خود را به هرم بالای مدیریت صنایع نفت و گاز ایران رساندند. در پی استعفای دکتر عاصمی‌پور، در سال ۱۳۶۷ محمدرضا شماسی عهده‌دار سرپرستی مدیریت تولید مناطق خشکی شد، ولی اوایل سال ۱۳۶۸ جای خود را به محمدرضا نادری داد. عمر مدیریت نادری نیز کوتاه بود و در سال ۱۳۶۹ محمد آقایی تبریزی از مدیرعاملی شرکت نفت فلات قاره ایران، به مدیریت مناطق خشکی منتقل شد و برای مدت بیش از ۴ سال، سکان هدایت این مجموعه را در دست داشت.[۲۸] دوره ۴ ساله مدیریت آقایی در مناطق نفتخیز، کماکان طولانی‌ترین زمان مدیریت، در تمامی ادوار این شرکت بشمار می‌آید. اواخر سال ۱۳۷۳ فرامرز قدیری دهکردی به مدیریت تولید مناطق خشکی برگزیده شد. از سال ۱۳۷۶ با حضور بیژن زنگنه در وزارت نفت، زمزمه‌هایی مبنی بر تغییر ساختار شرکت ملی نفت ایران، شنیده می‌شد، تا این که در سال ۱۳۷۷ علی بهشتیان جایگزین دکتر قدیری، در رأس مدیریت تولید مناطق خشکی شد. پس از گذشت چند ماه از حضور بهشتیان، تغییرات گسترده در این شرکت کلید خورد، که در پی آن، مجموعه مدیریت تولید از مناطق خشکی، به شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، تغییر ساختار داد و شرکت‌های بزرگی چون: شرکت مهندسی و توسعه نفت ایران، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، شرکت پایانه‌های نفتی ایران، شرکت نفت و گاز اروندان، شرکت کالای نفت لندن، هواپیمایی نفت ایران و... بتدریج از دل مدیریت تولید مناطق خشکی متولد شدند.[۲۹]

بهشتیان تنها یک سال در جایگاه نخستین مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فعالیت کرد و در اواخر سال ۱۳۷۸ از این سمت، کنار گذاشته شد و حسین شهاب‌الدین از شرکت ملی نفت ایران، راهی مناطق نفتخیز جنوب شد.[۳۰] کمتر از ۲ سال بعد و در اوایل سال ۱۳۸۰ پس از یک وقفه ۴ ساله، بار دیگر سکان هدایت این مجموعه صنعتی، به مدیران اجرایی فعال در بدنه مناطق نفتخیز جنوب، سپرده شد و ظهراب حاتم‌پور که سال‌ها در جایگاه‌هایی چون مدیر مهندسی‌وساختمان مناطق نفتخیز فعالیت کرده بود، از مدیریت تولید این شرکت، به مدیرعاملی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب منصوب گردید. مرحوم حاتم‌پور به دلیل بیماری، پس از چند ماه فعالیت درگذشت و نصرت‌الله اسپیاری که از سال ۱۳۵۴ عهده‌دار سِمَت‌های مدیریتی مختلفی چون مدیر تولید و مدیر فنی مناطق نفتخیز بود، مدیرعاملی این شرکت را برعهده گرفت. اسپیاری در سال ۱۳۸۴ پس از نزدیک به ۳ سال، مدیریت این مجموعه را به مدیرعامل وقتِ شرکت ملی حفاری ایران؛ سیف‌الله جشن‌ساز که او نیز از پرورش یافتگان مناطق نفتخیز جنوب بود، واگذار کرد.[۳۱] در سال ۱۳۸۷ و پس از انتصاب جشن‌ساز به مدیرعاملی شرکت ملی نفت ایران، غلامرضا حسن بیگلو از مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت مناطق نفتخیز جنوب، به طبقه پنجم مهم‌ترین ساختمان استان خوزستان رفت. دوره ۲ ساله مدیریت بیگلو را می‌توان ضعیف‌ترین دوره مدیریت اجرایی، در تمامی ادوار مناطق نفتخیز بحساب آورد. برکناری بیش از ۱۵۰ مدیر ارشد و میانی مناطق، به دستور مستقیم وزیر نفتِ وقت (مسعود میر کاظمی) که عملأ هیچ شناختی از استراتژیک‌ترین شرکت صنعتی ایران نداشت و تنها بر پایه چند گزارش نادرست و اخبار غلط، مدیران ارشد و کارشناسان باسابقه این شرکت را یکی پس از دیگری برکنار، بازنشسته و یا خانه‌نشین کرد و اغلب افرادی از رتبه‌های سازمانی پایین را، جایگزین آنها نمود.[۳۲] در نهایت حسن‌بیگلو در سال ۱۳۸۹ جای خود را به هرمز قلاوند داد. قلاوند پیش از این حکم، رئیس اداره زمین‌شناسی بنیادی بود، که در چارت سازمانی این شرکت، یکی از ادارات فرعی معاونت زمین‌شناسی بشمار می‌آید، که از زیرمجموعه‌های مدیریت امور فنی شرکت مناطق نفتخیز جنوب محسوب می‌شود. قلاوند نیز در تابستان ۱۳۹۱ میراث ۳۴ سال مدیریت مناطق نفتخیز جنوب، که از ۱۷ مدیر به وی رسیده بود را، به مدیرعامل شرکت نفت و گاز مارون؛ حمید بورد سپرد، تا خود به مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران نقل مکان نماید.[۳۳] بوَرد نیز برای دو سال هدایت این شرکت را در یکی از پُر تنش‌ترین ادوار خود، برعهده داشت. سال ۱۳۹۳ درحالی‌که کمتر از یک سال از بازگشت بیژن نامدار زنگنه و تیم مدیریتی وی به وزارت نفت نمی‌گذشت، تغییر در رأس مدیریت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب رقم خورد و سکان هدایت این مجموعه صنعتی، به یکی از عملیاتی‌ترین مدیران دو دهه پیشین مناطق نفتخیز سپرده شد. هم‌اکنون بیژن عالی پور مدیرعاملی بزرگترین شرکت نفتی ایران و دومین تولیدکننده نفت خاورمیانه (پس از سعودی آرامکو) را در اختیار دارد.[۳۴] وی که سال‌ها در جایگاه‌هایی چون مدیر مهندسی‌وساختمان، معاون مدیرعامل و عضو هیئت مدیره شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب فعالیت کرده است، در سال ۱۳۹۳ با حکم رکن‌الدین جوادی (مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران) به این سمت منصوب گردید.[۳۵]

در فهرست زیر اسامی ۲۰ مدیر عاملی که از سال ۱۳۵۷ تاکنون، سکان هدایت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب را در دست داشتند و سال‌های مدیریت هر یک، درج شده است.

مدیر عامل انتصاب تودیع
۰۱ جهانگیر رئوفی ۱۳۵۷ ۱۳۵۸
۰۲ سورن سرکیسیان ۱۳۵۸ ۱۳۵۸
۰۳ سید محسن یحیوی ۱۳۵۸ ۱۳۵۹
۰۴ محمد جواد تندگویان ۱۳۵۹ ۱۳۵۹
۰۵ بهمن سروشی ۱۳۵۹ ۱۳۶۰
۰۶ محمد حسن تولایی ۱۳۶۰ ۱۳۶۴
۰۷ محمد جواد عاصمی پور ۱۳۶۴ ۱۳۶۷
۰۸ محمدرضا شماسی ۱۳۶۷ ۱۳۶۸
۰۹ محمدرضا نادری ۱۳۶۸ ۱۳۶۹
۱۰ محمد آقایی تبریزی ۱۳۶۹ ۱۳۷۳
۱۱ فرامرز قدیری دهکردی ۱۳۷۳ ۱۳۷۷
۱۲ علی بهشتیان ۱۳۷۷ ۱۳۷۸
۱۳ حسین شهاب‌الدین ۱۳۷۸ ۱۳۸۰
۱۴ ظهراب حاتم پور ۱۳۸۰ ۱۳۸۱
۱۵ نصرت‌الله اسپیاری ۱۳۸۱ ۱۳۸۴
۱۶ سیف‌الله جشن‌ساز ۱۳۸۴ ۱۳۸۷
۱۷ غلام‌رضا حسن‌بیگلو ۱۳۸۷ ۱۳۸۹
۱۸ هرمز قلاوند ۱۳۸۹ ۱۳۹۱
۱۹ حمید بورد ۱۳۹۱ ۱۳۹۳
۲۰ بیژن عالی پور ۱۳۹۳ تاکنون

اعضای هیئت مدیره[ویرایش]

هیئت مدیره کنونی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از ترکیب زیر تشکیل شده است.

نام جایگاه در هیئت مدیره سِمَتِ سازمانی
رکن‌الدین جوادی رئیس هیئت مدیره مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
بیژن عالی پور نایب رئیس هیئت مدیره مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب
عبدالرضا دبیری عضو اصلی هیئت مدیره مدیر تولید مناطق نفتخیز جنوب
حسین زنگنه عضو اصلی هیئت مدیره قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب
محمد عالمی عضو علی‌البدل هیئت مدیره قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ملی حفاری ایران
ولی حسین‌زاده عضو اصلی هیئت مدیره مدیر امور مالی مناطق نفتخیز جنوب
سید عبدالله موسوی عضو اصلی هیئت مدیره مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی مناطق نفتخیز جنوب
حمید راکی عضو علی‌البدل هیئت مدیره مدیر مهندسی‌وساختمان مناطق نفتخیز جنوب

ساختار سازمانی[ویرایش]

شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از نظر ساختار اداری و نمودار سازمانی، از دو بخش اصلی ستاد مرکزی و شرکت‌های تابعه تشکیل شده است. ۹ شرکت تابعه مناطق نفتخیز، هر یک از چارت سازمانی مستقل و هیئت مدیره مجزا تشکیل شده‌است، که ریاست هیئت مدیره هر یک از شرکت‌های فرعی، برعهده مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب می‌باشد. عملیات هر یک از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، توسط مدیرعامل آن شرکت اداره می‌شود، که بطور مستقیم توسط مدیرعامل مناطق نفتخیز جنوب منصوب شده است.

ستاد مرکزی شرکت مناطق نفتخیز جنوب، که در عمل سازمان اصلی و هسته مرکزی این شرکت بشمار می‌آید، از دو شاخه اصلی تشکیل می‌شود:

  • مدیریت‌ها
  • ادارات ستادی

ادارات ستادی[ویرایش]

ادارات ستادی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فعالیت‌های جانبی شرکت را تحت پوشش قرار می‌دهند و نیازمندی‌های سازمان در حوزه‌هایی خارج از موضوع فعالیت این شرکت، که صنایع بالادستی نفت و گاز می‌باشد، را تأمین می‌نمایند. هر اداره ستادی، بر پایه نوع فعالیت، یک کارگروه تخصصی بشمار می‌آید، که این ادارات ستادی زمینه‌هایی چون: مخابرات و فناوری اطلاعات، مشاوره حقوقی، روابط عمومی، مدیریت کیفیت، بازرسی، حراست و... را با استفاده از تیم‌های کارشناسی، پشتیبانی می‌نماید.

مدیریت فعالیت‌های هر اداره ستادی، برعهده یک رئیس اداره می‌باشد. رؤسای این ادارات ستادی بطور مسقیم توسط مدیرعامل شرکت مناطق نفتخیز تعیین می‌شوند و هر رئیس اداره ستادی، بطور مستقل، زیرمجموعه و معاونین خود را منصوب می‌نماید. هر اداره ستادی، بر پایه نوع فعالیت، از بخش‌های تابعه، شاخه‌های فرعی و زیرمجموعه‌های مختلفی تشکیل شده است، که از لحاظ ساختاری، همانند یک شرکت مستقل عمل می‌کنند.

ادارات ستادی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

اداره رییس
سازمان حراست محمد نظری[۳۶]
روابط عمومی رضا طاهری[۳۷]
پژوهش و فناوری باقر پورقاسم[۳۸]
سازمان بازرسی خدارحم محمد رضایی[۳۹]
امور حقوقی غلامرضا موسی قزوینی[۴۰]
امور قراردادها فریدون بهمئی[۴۱]
کمیسیون مناقصات محمد نصیر منجزی[۴۲]
فناوری اطلاعات و ارتباطات فرخ فرشاد[۴۳]
مهندسی ساختار و بهره‌وری فرهاد فروتن
رییس دفتر مدیرعامل و دبیرخانه مهرزاد شکیب[۴۴]

مدیریت‌ها[ویرایش]

مدیریت‌های شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، مجموعه‌های تخصصی می‌باشند، که هر یک دارای چارت سازمانی مستقل و ساختاری تعریف شده است. بطور خلاصه مدیریت تولید؛ عملیات استخراج و بهره‌برداری را راهبری می‌نماید، مدیریت امور فنی؛ فعالیت‌های اکتشاف نفت و گاز را پوشش می‌دهد، مدیریت مهندسی و ساختمان؛ متولی ساخت‌وسازهای صنعتی و زیرساختی می‌باشد، مدیریت تدارکات و امور کالا؛ وظیفه تأمین کالا را برعهده دارد، مدیریت منابع انسانی؛ در زمینه سازماندهی کارکنان فعالیت می‌کند، مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی؛ مرکز برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های کلان اقتصادی بشمار می‌آید و مدیریت امور مالی؛ بازوی خدمات مالی و حسابداری این شرکت محسوب می‌شود.

مدیریت‌های شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، شامل بخش‌های اصلی زیر است:

مدیریت مدیر ارشد حوزه فعالیت
مدیریت تولید عبدالرضا دبیری[۴۵] استخراج نفت و گاز
مدیریت امور فنی حمید دریس[۴۶] اکتشاف نفت و گاز
مدیریت مهندسی و ساختمان حمید راکی[۴۷] ساخت‌وساز
مدیریت تدارکات و امور کالا ناصر خردمند[۴۸] تأمین کالا
مدیریت منابع انسانی ابراهیم منصورنژاد[۴۹] خدمات کارکنان
مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی سید عبدالله موسوی[۵۰] برنامه‌ریزی
مدیریت امور مالی ولی حسین‌زاده[۵۱] خدمات مالی

هر یک از این هفت مدیریت، بنوبه خود و بر پایه نوع ساختار تشکیلاتی و عملکرد، از چندین معاونت تشکیل می‌شوند. در رأس هر مدیریت، یک مدیر ارشد اجرایی، که اغلب بالاترین رتبه سازمانی را در مجموعه خود دارا می‌باشد، قرار دارد. هر یک از معاونت‌ها نیز، توسط یک معاون مدیر، (با یک یا دو رتبه سازمانی پایین‌تر) اداره می‌شود. بخش‌های کوچکتر از معاونت، در ساختار مناطق نفتخیز جنوب، ادارات می‌باشند، که از مجموعه یکپارچه‌ای از کارگروه‌ها و تیم‌های کارشناسی تشکیل می‌شوند. راهبری فعالیت‌های هر اداره نیز، بر عهده رییس اداره می‌باشد.

مدیریت تولید[ویرایش]

مدیریت تولید عملیات استخراج و بهره‌برداری نفت خام و گاز طبیعی، همچنین تولید میعانات گازی را در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و پنج شرکت بهره‌بردار تابعه آن، بر عهده دارد. مدیریت تولید در زمینه هدایت فرآیندهای تولید نفت و گاز در واحدهای بهره‌برداری، کارخانه‌های نمک‌زدایی، تلمبه‌خانه‌ها، ایستگاه‌های کنترل فشار و تزریق گاز، خطوط لوله، مدیریت چاه‌های تولیدی و تزریقی و تسهیلات سرچاهی، تهیه گزارش میزان تولید روزانه شرکت، همچنین نظارت بر بهینه‌سازی تجهیزات فرآورشی، کارخانجات جانبی، تأسیسات پالایشی و نیز مقابله با آلودگی‌های زیست محیطی فعالیت می‌کند.[۵۲]

مدیریت تولید شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از معاونت‌ها و ادارات زیر تشکیل شده است:

بهره‌برداری[ویرایش]

معاونت بهره‌برداری نظارت بر عملیات تولید نفت خام در واحدهای بهره‌برداری، کارخانه‌های نمک‌زدایی، تلمبه‌خانه‌ها، تأسیسات جانبی، چاه‌های تولیدی و تزریقی، تسهیلات سرچاهی و خطوط لوله، همچنین اندازه‌گیری کیفیت و تدوین گزارش میزان تولید نفت خام، گاز طبیعی و مایعات گازی در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب را برعهده دارد.

ادارات زیرمجموعه معاونت بهره‌برداری، مدیریت تولید، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب:

  • اداره بازرسی و نظارت بر تولید نفت و گاز
  • اداره نظارت بر عملیات تلمبه‌خانه‌ها و خطوط لوله نفت
  • اداره برنامه‌ریزی، هماهنگی و کنترل تولید
تقویت فشار و تزریق گاز[ویرایش]

معاونت تقویت فشار و تزریق گاز تولید گاز طبیعی در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب را برعهده دارد و در زمینه مدیریت پالایشگاه‌های گاز، چاه‌های تولید گاز، ایستگاه‌های تقویت فشار و مجتمع‌های تزریق گاز، فعالیت می‌کند. این معاونت وظیفه تأمین خوراک مورد نیاز شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، دریافت بخشی از گاز تولیدی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، همچنین تحویل گاز صادراتی به شرکت پایانه‌های نفتی ایران و هماهنگی با امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، را برعهده دارد.

تأسیسات تحت نظارت معاونت تقویت فشار و تزریق گاز شامل: ۱۶ پالایشگاه گاز، ۲ پالایشگاه گازمایع، ۳ پالایشگاه شیرین‌سازی گاز، ۳۸ ایستگاه جمع‌آوری و تقویت فشار گاز، ۱۰ ایستگاه تزریق گاز، ۲ مخزن ذخیره‌سازی و ۹۷ حلقه چاه گاز تولیدی و تزریقی می‌باشد.

واحدهای زیرمجموعه معاونت تقویت فشار و تزریق گاز، مدیریت تولید، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب:

  • اداره امور مهندسی گاز و گازمایع
  • اداره نظارت بر عملیات تقویت فشار و تزریق گاز
  • اداره برنامه‌ریزی و مطالعات توسعه‌ای
نگهداری و تعمیرات[ویرایش]

معاونت نگهداری و تعمیرات خدمات تعمیرات و نگهداری را در مجتمع‌های بهره‌برداری، کارخانه‌های نمک‌زدایی، پالایشگاه‌های گاز و گازمایع، تأسیسات تقویت فشار و تزریق گاز، تلمبه‌خانه‌های نفت و چاه‌های نفت و گاز ارائه می‌نماید. این معاونت در زمینه تعمیر و تنظیم، کالیبراسیون و راه‌اندازی تجهیزات الکتریکی و شبکه‌های انتقال برق، همچنین تعمیر ماشین‌آلات مکانیکی، سیستم‌های کنترل و ابزار دقیق، در تأسیسات متعلق به مدیریت تولید مناطق نفتخیز جنوب، فعالیت می‌کند.

ادارات زیرمجموعه معاونت نگهداری و تعمیرات، مدیریت تولید، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب:

  • اداره مهندسی تعمیرات مکانیک
  • اداره مهندسی تعمیرات برق
  • اداره مهندسی تعمیرات ابزار دقیق
  • اداره برنامه‌ریزی تعمیرات
  • اداره تعمیرات خطوط لوله
بهینه‌سازی مصرف انرژی[ویرایش]

اداره بهینه‌سازی مصرف انرژی در زمینه مدیریت مصرف حامل‌های انرژی و حفاظت از محیط زیست در کارخانجات و تأسیسات صنعتی، ماشین‌آلات حمل‌ونقل، ساختمان‌های اداری و مسکونی، در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و شرکت‌های تابعه، فعالیت می‌کند.

مهندسی راه‌اندازی[ویرایش]

اداره مهندسی راه‌اندازی در زمینه انجام آزمایش‌ها و اجرای عملیات پیش راه‌اندازی و راه‌اندازی، تأسیسات و کارخانجات جدید و پیگیری رفع نواقص و اشکالات احتمالی واحدهای صنعتی فعالیت می‌کند. در حوزه فعالیت‌های شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، همه ساله احداث کارخانه و تأسیسات جدید و یا توسعه واحدهای بهره‌برداری نفت و گاز در برنامه قرار می‌گیرد، که با خاتمه عملیات اجرایی پروژه‌ها، عملیات پیش راه‌اندازی و راه‌اندازی آنها توسط این اداره، تا رسیدن به تولید برنامه شده، تا مرحله تحویل نهایی به بخش موردنظر ادامه می‌یابد.

مدیریت مهندسی و ساختمان[ویرایش]

مدیریت مهندسی و ساختمان راهبری عملیات ساخت‌وساز تأسیسات صنعتی، کارخانجات جانبی، پالایشگاه‌ها، ساختمان‌های اداری، سازه‌های شهری و زیرساخت‌های عمرانی، احداث خطوط لوله و اجرای پروژه‌های راه‌سازی، همچنین ارائه خدمات تعمیرات و نگهداری را در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب برعهده دارد. مدیریت مهندسی و ساختمان در حوزه‌های طراحی، مهندسی، برنامه‌ریزی، نظارت، ساخت و اجرای پروژه‌های عمرانی و سرمایه‌ای فعالیت می‌نماید و بخش اعظم بودجه سالیانه این شرکت را به خود اختصاص می‌دهد.

مدیریت مهندسی و ساختمان این شرکت، با در اختیار داشتن سیستم جامع نیروی انسانی، متشکل از یک هزار نفر کارشناس اجرایی، مسئولیت مهندسی، اجرا و نظارت بر تبدیل انواع طرح‌ها، پروژه‌های صنعتی و زیرساخت‌های عمرانی را از قوه به فعل، با بهره‌گیری از معاونت‌های زیر، بر عهده دارد:

طرح‌های راه‌وساختمان[ویرایش]

معاونت طرح‌های راه‌وساختمان نظارت و اجرای پروژه‌های راه‌سازی، ساختمانی، تأسیساتی و پشتیبانی حفاری را، در مناطق نفتخیز جنوب، برعهده دارد. طرح‌های راه‌وساختمان یکی از معاونت‌های کلیدی تابعه مدیریت مهندسی و ساختمان شرکت مناطق نفتخیز محسوب می‌شود، که با بهره‌گیری از تیم‌های عملیاتی، فعالیت‌هایی چون: مطالعات مهندسی مقدماتی و تفصیلی، سفارش و تأمین کالاهای مورد نیاز پروژه‌ها؛ با مشارکت مدیریت تدارکات و امور کالا، کمیسیون مناقصات و امور قراردادهای شرکت، جهت برگزاری مناقصات و انتخاب پیمانکار یا مشاور پروژه‌ها، تدوین برنامه زمان‌بندی و تنظیم گزارشات پیشرفت پروژه‌ها، پیش‌بینی بودجه ریالی-ارزی، ارائه خدمات پشتیبانی حفاری و نظارت بر عملیات اجرای پروژه‌ها را انجام می‌دهد.

معاونت طرح‌های راه‌وساختمان، مدیریت مهندسی و ساختمان، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از ادارات زیر تشکیل شده است:

  • اداره پروژه‌های راه‌سازی
  • اداره پروژه‌های ساختمانی
  • اداره پشتیبانی حفاری
طرح‌های نفت‌وگاز[ویرایش]

معاونت طرح‌های نفت‌وگاز مسئولیت انجام عملیات مهندسی، طراحی و اجرای پروژه‌ها ساخت‌وساز و توسعه زیرساخت‌های صنعتی را در کلیه تأسیسات و کارخانجاتی که بطور مستقیم درگیر فعالیت‌های تولید نفت و گاز می‌باشند، برعهده دارد. با توجه به نوع فعالیت‌های شرکت‌های بخش بالادستی صنایع نفت و گاز، همواره پروژه‌های زیادی با هدف تولید مستمر نفت و گاز اجرا می‌شوند، که طراحی و برنامه‌ریزی این طرح‌های صنعتی و پروژه‌ها، بر عهده منابع انسانی و مهندسان ناظر این معاونت می‌باشد. در مرحله اجرای پروژه‌ها نیز از مهندسان مشاور و پیمان‌کاران معاونت طرح‌های نفت‌وگاز استفاده می‌شود، که در راستای برنامه تولید شرکت، اجرای این پروژه‌ها به روش‌های ای‌پی‌سی و ای‌پی‌سی‌سی، تفکیک می‌گردد.[۵۷]

عمده وظایف معاونت طرح‌های نفت‌وگاز، شامل؛ تهیه شرح نیاز پروژه‌ها و تنظیم برنامه زمان‌بندی، شرکت در کمیته‌های فنی، هماهنگی و عملیاتی، طراحی در زمینه مکانیک، آب، برق، ابزار دقیق، املاک و مستغلات، سفارش کالا، تهیه اسناد مناقصات، برآورد بودجه ریالی و ارزی، نظارت بر اجرای پروژه‌ها، ارائه خدمات لجستیک، ترابری و تجهیز کارگاه می‌باشد.

خدمات فنی[ویرایش]

معاونت خدمات فنی عرضه‌ کننده خدمات مهندسی در حوزه‌های نقشه‌برداری، مهندسی استاندارد، برآوردها و خدمات پشتیبانی به کلیه زیرمجموعه‌ها، شرکت‌های تابعه و ادارات فرعی شرکت مناطق نفتخیز جنوب می‌باشد، همچنین در طول اجرای پروژه‌های عمرانی و زیرساختی، سایر نهادها، سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی نیز از خدمات این معاونت بهره‌مند می‌شوند. معاونت خدمات فنی، تعامل گسترده‌ای نیز با سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، امور تحقیقات و استانداردهای وزارت نفت، سازمان نقشه‌برداری کشور و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری دارد.

ادارات زیرمجموعه معاونت خدمات فنی، مدیریت مهندسی و ساختمان، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب:

  • اداره مهندسی نقشه‌برداری
  • اداره مهندسی استانداردها
  • اداره مهندسی برآوردها
  • اداره خدمات پشتیبانی
طرح‌های عمده[ویرایش]

معاونت طرح‌های عمده در زمینه ساخت کارخانه‌های نمک‌زدایی، احداث زیرساخت‌های جمع‌آوری و تزریق گاز، تعمیر و نگهداری خطوط لوله، توسعه مخازن گازی و نوسازی مجتمع‌های بهره‌برداری نفت فعالیت می‌کند.[۵۸]

معاونت طرح‌های عمده مدیریت مهندسی و ساختمان شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از هفت زیرمجموعه تشکیل شده است، که عملیات هر یک، توسط یک مجری طرح هدایت می‌گردد:

  • طرح احداث و توسعه کارخانه‌های نمک‌زدایی.
  • طرح جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه.
  • طرح توسعه مخازن گازی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب.
  • طرح بهینه‌سازی تولید و نوسازی تأسیسات سطح‌الأرضی.
  • طرح جامع بازرسی و تعمیرات خطوط لوله شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب.
  • طرح تزریق گاز میدان نفتی کوپال و میدان نفتی رامشیر.
  • طرح افزایش تولید میدان نفتی کبود.

مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی[ویرایش]

مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی در زمینه برنامه‌ریزی کلان اقتصادی، تخصیص منابع مالی، تنظیم گزارش‌های عملکرد ماهانه و سالانه شرکت، جمع‌آوری آمار، تهیه برنامه‌های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت، با هدف نگهداشت توان تولید و توسعه میادین نفت و گاز، اولویت‌بندی اقتصادی طرح‌ها و پروژه‌های سرمایه‌ای مربوط به تولید نفت و گاز در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و شرکت‌های تابعه آن، فعالیت می‌نماید.[۵۹]

مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از ۴ معاونت و یک مرکز پشتیبانی تشکیل شده است:

  • معاونت برنامه‌ریزی و تلفیق طرح‌ها
  • معاونت امکان‌سنجی اقتصادی و مالی طرح‌ها
  • معاونت بررسی منابع نفت و گاز
  • معاونت نظارت بر مصرف انرژی و ارزش‌یابی طرح‌ها
  • مرکز اطلاعات مدیریت و سامانه‌ها

مدیریت امور مالی[ویرایش]

مدیریت امور مالی بازوی خدمات مالی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب محسوب می‌شود، که در زمینه ارائه خدمات حسابداری، حسابداری مالی، حسابداری صنعتی و حسابداری مدیریت، مدیریت اعتبارات اسنادی و سندرسی، تنظیم صورت‌های مالی و ترازنامه‌ها، کنترل و نظارت بر دریافت‌ها، پرداخت‌های سرمایه‌ای و جاری، تأمین اعتبارات ریالی و ارزی، انجام تراکنش‌های مالی و بانکی، برآورد بودجه مورد نیاز کلیه مدیریت‌ها، ستاد شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و ۹ شرکت تابعه آن فعالیت می‌نماید.

مدیریت امور مالی، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از معاونت‌های زیر تشکیل می‌شود:

  • معاونت حسابداری
  • معاونت سندرسی
  • معاونت بررسی‌های مالی
  • معاونت اعتبارات اسنادی
  • معاونت بودجه و کنترل هزینه

مدیریت امور فنی[ویرایش]

مدیریت امور فنی عملیات اکتشاف نفت و گاز را در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب راهبری می‌نماید. مدیریت امور فنی در حوزه‌های زمین‌شناسی، برنامه‌ریزی حفاری و تعیین محل استقرار دکل‌های حفاری، تهیه تفسیرهای لرزه‌نگاری، مدل‌سازی و مدیریت مخازن، مهندسی و توسعه مخازن، برنامه‌ریزی ازدیاد برداشت و تزریق سیالات، تعمیر و تکمیل چاه‌های نفت و گاز، فعالیت می‌کند.

مدیریت امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از ۳ معاونت و ۲ اداره تشکیل شده است:

مهندسی نفت[ویرایش]

معاونت مهندسی نفت در حوزه‌های مدل‌سازی و مدیریت مخازن، مطالعه و تحلیل عملکرد میادین، انجام مطالعات ازدیاد برداشت و توسعه مخازن، تزریق سیالات، برنامه‌ریزی تعمیر و تکمیل چاه‌ها، انجام آزمایش‌های شیمیایی و افزایش بهره‌وری چاه‌های نفت و گاز، فعالیت می‌نماید.

معاونت مهندسی نفت، مدیریت امور فنی، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از ادارات زیر تشکیل شده است:

  • اداره ارزیابی مخازن
  • اداره مهندسی فرآورش و پروژه‌های تزریق گاز
  • اداره مهندسی بهره‌برداری
زمین‌شناسی[ویرایش]

معاونت زمین‌شناسی گسترشی در اجرای عملیات اکتشاف نفت، بعنوان اولین مجموعه فنی حاضر در میادین نفت و گاز محسوب می‌شود، که بطور کلی در زمینه زمین‌شناسی مهندسی، مهندسی مخازن و تهیه برنامه حفاری فعالیت می‌کند. این معاونت بطور تخصصی در حوزه‌های برنامه‌ریزی و اجرای مطالعات زمین‌شناسی، تعیین خواص و زون‌بندی سنگ مخزن، تهیه مدل‌های سه‌بعدی از مخازن با استفاده از نرم‌افزارهای تحلیل ساختار میادین، تهیه تفسیرهای لرزه‌نگاری سه‌بعدی، تعیین محل استقرار دکل‌های حفاری، تدوین برنامه حفاری چاه‌های عمودی، انحرافی و افقی، کنترل عملیات زمین‌شناسی چاه‌های توسعه‌ای، توصیفی و تعمیری، ترسیم نقشه‌ها و نمودارهای مربوط به مخازن، با استفاده از نرم‌افزارهای زمین‌شناسی فعالیت می‌نماید. معاونت زمین‌شناسی، مدیریت امور فنی، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، در قلمرو وسیعی از جنوب تا غرب کشور فعالیت دارد، که حدود ۸۵٪ درصد از ذخایر نفتی کشور را در بر می‌گیرد و بیش از ۹۰ میدان نفتی و ساختمان زمین‌شناسی، همچنین ۲٫۲۰۰ حلقه چاه نفت و گاز را شامل می‌گردد.

معاونت زمین‌شناسی گسترشی، مدیریت امور فنی، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

  • اداره عملیات زمین‌شناسی
  • اداره مطالعات زمین‌شناسی
  • اداره زمین‌شناسی بنیانی
  • مرکز امور مکانیزه زمین‌شناسی
حفاری[ویرایش]

معاونت حفاری در زمینه تهیه برنامه حفاری چاه‌های توصیفی و توسعه‌­ای، تعمیر چاه‌های نفت و گاز، نظارت بر عملیات حفاری، ارائه خدمات مهندسی حفاری، روزآمد کردن تجهیزات، ابزارها و تأمین کالاهای سرچاهی و درون‌چاهی، پشتیبانی حفاری و مدیریت پسماندهای حاصل از حفاری، فعالیت می‌کند. معاونت حفاری در عمل کارگردان اصلی عملیات حفاری در میادین نفت و گاز تحت مدیریت مناطق نفتخیز جنوب می‌باشد، که کلیه شرکت‌های خدمات حفاری، (مانند شرکت ملی حفاری ایران، حفاری شمال و...) تحت نظارت این معاونت فعالیت می‌کنند.

معاونت حفاری، مدیریت امور فنی، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، از ۴ اداره تشکیل شده است:

  • اداره مهندسی حفاری
  • اداره عملیات حفاری
  • اداره خدمات و قراردادهای حفاری
  • اداره مطالعات و تکنولوژی حفاری
بازرسی فنی[ویرایش]

اداره بازرسی فنی و خوردگی فلزات در زمینه بازرسی پروژه‌های احداث کارخانجات، تأسیسات و خطوط لوله این شرکت و صدور گواهینامه استانداردهای فنی، بررسی حوادث غیرمترقبه، نظارت بر پایش و ارزیابی کنترل خوردگی تأسیسات در حال بهره‌برداری و سازه‌های فلزی، مدیریت آزمایشگاه‌های متالورژی، جوش، تجزیه شیمیایی و کنترل کیفیت رنگ‌های صنعتی، فعالیت می‌کند. مجموعه بازرسی فنی این شرکت، در سال ۱۹۴۶ میلادی، با ۴ مهندس بریتانیایی و یک کارشناس ایرانی شروع به فعالیت نمود. هدف از تأسیس آن، کسب اطمینان از کارکرد ایمن کلیه وسایل و دستگاه‌های تحت تنش و خوردگی در صنعت نفت بود. مجموعه خوردگی فلزات نیز در سال ۱۹۵۱ میلادی در بندر ماهشهر، با ۱۷ کارگر، ۲ تکنیسین و یک مهندس با هدف حفاظت کاتدی از تأسیسات، راه‌اندازی شد.

مطالعات شیمیایی[ویرایش]

اداره مطالعات شیمیایی و آزمایشگاه‌های مرکزی یکی از دو اداره اصلی تابعه مدیریت امور فنی است، که تمرکز اصلی آن بر ارزیابی کنترل کیفیت نفت خام و تجزیه گازهای همراه نفت تولیدی از میادین مختلف، معطوف می‌باشد. این اداره مدیریت بر ۶ آزمایشگاه مطالعاتی را برعهده دارد، که در حوزه‌های نمک‌زدایی، کاهش هیدروژن سولفوره نفت‌های صادراتی و ارسالی به پالایشگاه‌ها، ارزیابی فرآیندهای تفکیک گازهای همراه نفت، آنالیز رسوبات درون‌چاهی و رفتار آنها در شرایط مخزن، بررسی مواد شیمیایی، روانکارهای صنعتی، افزایه‌ها و آب‌های سطح‌الارضی و تحت‌الارضی و فرمولاسیون مواد دارای خورندگی، فعالیت می‌کنند.

  • آزمایشگاه‌های مهندسی مخازن: شامل ۳ آزمایشگاه است؛ آزمایشگاه پی‌وی‌تی، آزمایشگاه مغزه‌های نفتی و آزمایشگاه حفاری
  • آزمایشگاه‌های شیمیایی: شامل ۳ آزمایشگاه است؛ آزمایشگاه نفت، آزمایشگاه گاز و آزمایشگاه تجزیه و ارزیابی مواد

مدیریت منابع انسانی[ویرایش]

مدیریت منابع انسانی در زمینه سازماندهی کارکنان، پرداخت حقوق و دستمزد، آموزش و افزایش مهارت‌های کارکنان، اصلاح فرآیندهای اداری و شغلی، رتبه‌بندی و ارزیابی عملکرد کارکنان، مدیریت امور اداری، خدمات رفاهی، توسعه و بکارگیری نیروی‌انسانی در مشاغل مختلف و مدیریت باشگاه‌های ورزشی متعلق به شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فعالیت می‌کند.

مدیریت منابع انسانی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از معاونت‌ها، ادارات و بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:

  • معاونت امور اداری:
    • اداره تأمین و تخصیص نیروی انسانی (اسماعیل احمدزاده)
    • امور اداری کارکنان (مهدی کی‌منش)
    • بهبود روابط کار و امور اجتماعی (گودرز دهقانی)
    • واحد حقوق و دستمزد کارکنان (تورج امیری)
  • معاونت آموزش و بهبود منابع انسانی: (عبدالنبی نجفی پور)[۶۵]
    • برنامه‌ریزی نیروی انسانی
    • پژوهش‌های منابع انسانی
    • پروژه‌های ویژه اداری
    • آموزش و توسعه نیروی انسانی
  • امور ورزش و تربیت بدنی (هدایت یزدی)[۶۶]

مدیریت تدارکات و امور کالا[ویرایش]

مدیریت تدارکات و امور کالا به‌عنوان بازوی تأمین طیف وسیعی از کالاهای مورد نیاز بخش‌های مختلف شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فعالیت می‌کند. این مدیریت از تجمیع واحدهای تدارکات کالای شرکت‌های عامل نفت ایران در سال ۱۳۳۹ تشکیل شد، که وظیفه تأمین کالاهای مورد نیاز شرکت خاص خدمات نفت ایران (مستقر در مسجدسلیمان) و شرکت عملیات غیرصنعتی (مستقر در آبادان) را بر عهده داشت. سپس از سال ۱۳۶۰ به لحاظ شرایط بحرانی جنگ ایران و عراق، در اهواز متمرکز و به کار خود ادامه داد. با تغییر ساختار شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب از سال ۱۳۸۱ این سازمان به عنوان یکی از مدیریت‌های ستادی این شرکت، تغییر ساختار داد و در حال حاضر دارای پنج معاونت تدارکات، عملیات، خدمات پشتتیبانی، کالای‌ طرح‌ها، سفارشات و امور اداری است. این مدیریت تحت نظارت مستقیم مدیرعامل شرکت و توسط مدیر تدارکات و امور کالا شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، اداره می‌شود و متشکل از معاونت‌ها و ادارات زیر می‌باشد:

  • معاونت تدارکات خرید کالا (حمید کریمی شوشتری)
    • اداره تدارکات خرید کالای داخلی (غلامرضا کمالی)
    • اداره تدارکات خرید کالای خارجی (داریوش آزاده)
  • معاونت عملیات کالا (خداداد آبروش)[۶۷]
    • اداره عملیات کالای اهواز
    • اداره عملیات کالای آغاجاری
  • معاونت پشتیبانی تخصصی کالا (جمشید صمیمی)
    • اداره مهندسی ساخت کالا (خالد واحدی)[۶۸]
    • اداره بررسی منابع کالا
  • معاونت کالای طرح‌ها
  • معاونت سفارشات و کنترل موجودی کالا

شرکت‌های تابعه[ویرایش]

شرکت‌های تابعه شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب ۹ شرکت می‌باشند، که از پنج شرکت تولیدی، دو شرکت خدماتی و دو شرکت فنی مهندسی تشکیل می‌شوند.

نام شرکت مدیر عامل نوع فعالیت
شرکت نفت و گاز کارون محسن دهان‌زاده[۶۹] تولید نفت و گاز
شرکت نفت و گاز مارون جهانگیر پورهنگ[۷۰] تولید نفت و گاز
شرکت نفت و گاز گچساران امین محمدی[۷۱] تولید نفت و گاز
شرکت نفت و گاز آغاجاری محمد باورساد[۷۲] تولید نفت و گاز
شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان ابراهیم پیرامون[۷۳] تولید نفت و گاز
شرکت پیراحفاری ایران عبدالمهدی مجتهدی[۷۴] حفاری
شرکت توربین جنوب عبدالأمیر حویزاوی[۷۵] خدمات مهندسی
شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت مراد کمالی[۷۶] ترابری
شرکت خدمات رفاهی نفت محمد نریمیسازاد[۷۷] لجستیک

شرکت نفت و گاز کارون[ویرایش]

شرکت نفت و گاز کارون در سال ۱۳۷۷ تأسیس شد و هم‌اکنون با تولید متوسط یک میلیون بشکه نفت خام در روز، بزرگترین تولیدکننده نفت تابعه شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و بزرگترین شرکت یکپارچه تولید کننده نفت در ایران به‌شمار می‌آید. معادل نیمی از ظرفیت تولید شرکت کارون (۵۰۰ هزار بشکه) در روز توسط خطوط لوله به پالایشگاه آبادان، پالایشگاه تهران، پالایشگاه اراک، پالایشگاه آناهیتا و پالایشگاه تبریز ارسال و مابقی نفت خام تولیدی، روزانه به مقصد پایانه صادراتی خارک، متعلق به شرکت پایانه‌های نفتی ایران، انتقال می‌یابد.[۷۸] این شرکت همچنین بطور متوسط معادل ۵۵ هزار بشکه در روز میعانات گازی تولید می‌نماید.

از میان ۶ میدان نفتی تحت مدیریت شرکت نفت و گاز کارون، میدان نفتی اهواز با ظرفیت تولید ۸۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز، بیشترین و میدان نفتی رامین با تولید حدود ۲ هزار بشکه در روز کمترین سهم تولید را به خود اختصاص داده‌اند. شرکت نفت و گاز کارون مالک شبکه گسترده‌ای از ۳٫۰۹۴ کیلومتر خطوط لوله انتقال نفت و گاز، ۷ واحد بهره‌برداری، ۴ کارخانه نمک‌زدایی، ۱۰ ایستگاه تقویت فشار و ۳ پالایشگاه گازمایع می‌باشد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر اهواز قرار دارد.[۷۹]

شرکت نفت و گاز مارون[ویرایش]

شرکت نفت و گاز مارون، به عنوان یکی از شرکت‌های فرعی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب فعالیت خود را رسماً از تاریخ ۱ فروردین ۱۳۷۹ آغاز نمود. مدیران این شرکت در فروردین ۱۳۸۳ ابتدا برای بخشی از تأسیسات خود، سپس در مرداد ۱۳۸۵ برای تمامی شرکت، گواهینامه سیستم مدیریت یکپارچه دریافت نمودند.[۸۰] شرکت نفت و گاز مارون راهبری عملیات تولید، فرآورش و انتقال نفت و گاز، همچنین تعمیرات و نگهداری، احداث و بهینه‌سازی تأسیسات بخش بالادستی و خطوط لوله را در حوزه تحت مدیریت خود، بر عهده دارد.[۸۱]

منطقه جغرافیایی تحت پوشش شرکت مارون، در استان خوزستان مستقر می‌باشد، که از شمال به هفتکل و نفت سفید، از شرق و جنوب‌شرقی به رودخانه جراحی و از غرب و جنوب‌غربی به ۳۰ کیلومتری اهواز، محدود است و با وسعتی بالغ بر ۱٫۳۷۰ کیلومتر مربع، در برگیرنده میدان نفتی مارون، میدان نفتی کوپال و میدان نفتی شادگان می‌باشد.[۸۲] شرکت نفت و گاز مارون بطور متوسط روزانه ۶۱۴ هزار بشکه نفت خام و ۵۸۵ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی تولید می‌نماید، همچنین ظرفیت تولید میعانات گازی این شرکت بالغ بر ۳۴ هزار بشکه در روز است.[۸۳] شرکت مارون دارای ۶ واحد بهره‌برداری، ۵ کارخانه نمک‌زدایی، ۸ ایستگاه تقویت فشار و ۲ پالایشگاه گازمایع می‌باشد.

شرکت نفت و گاز گچساران[ویرایش]

شرکت نفت و گاز گچساران یکی از پنج شرکت تولیدی زیرمجموعه شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب است، که در زمینه استخراج، پالایش و انتقال نفت خام، گاز طبیعی و تولید میعانات گازی فعالیت می‌کند. ظرفیت تولید نفت خام این شرکت بطور متوسط معادل ۷۸۰ هزار بشکه در روز می‌باشد،[۸۴] همچنین روزانه معادل ۵۰۰ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی تولید می‌نماید. شرکت نفت و گاز گچساران مالک شبکه گسترده‌ای از ۶٫۲۴۷ کیلومتر خط لوله انتقال نفت خام و گاز طبیعی، ۳ کارخانه نمک‌زدایی، ۱۱ ایستگاه تقویت فشار، ۱۰ واحد بهره‌برداری و ۵ پالایشگاه گاز می‌باشد.

دفتر مرکزی این شرکت در شهر گچساران، کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد،[۸۵] ولی تأسیسات شرکت نفت و گاز گچساران، در چهار استان خوزستان، استان بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و استان فارس مستقر می‌باشند. این شرکت استخراج از ۱۸ میدان نفتی را بر عهده دارد، که بیشترین تولید را بترتیب میدان نفتی گچساران، میدان نفتی بی‌بی‌حکیمه، میدان نفتی رگ‌سفید، میدان نفتی بینک، میدان نفتی گلخاری، میدان نفتی نرگسی و میدان نفتی پازنان دارا می‌باشند.

شرکت نفت و گاز آغاجاری[ویرایش]

شرکت نفت و گاز آغاجاری زیرمجموعه‌ای از شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب است، که در زمینه استخراج، پالایش و انتقال نفت خام و گاز طبیعی فعالیت می‌کند. ظرفیت تولید نفت این شرکت بطور میانگین معادل ۷۸۳ هزار بشکه در روز می‌باشد، همچنین روزانه بالغ بر ۳۰٫۸۷۰ بشکه میعانات گازی نیز تولید می‌نماید. شرکت نفت و گاز آغاجاری مالک شبکه گسترده‌ای از ۷٫۰۰۰ کیلومتر خطوط لوله انتقال نفت و گاز، ۱۲ واحد بهره‌برداری، ۱۸ ایستگاه تقویت فشار و تزریق گاز (که بزرگترین ایستگاه تزریق گاز خاورمیانه را نیز در برمی‌گیرد)، ۸ پالایشگاه گازمایع و ۴ کارخانه نمک‌زدایی می‌باشد.

دفتر مرکزی این شرکت در شهر امیدیه، استان خوزستان قرار دارد و تأسیسات آن در سه استان خوزستان، بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد مستقر می‌باشند. شرکت نفت و گاز آغاجاری مدیریت ۸ میدان نفتی را برعهده دارد، که عملیات تولید از میدان نفتی آغاجاری، میدان نفتی کرنج، میدان نفتی پرنج، میدان نفتی پارسی و میدان نفتی رامشیر را بصورت مستقل و میدان نفتی رگ سفید، میدان نفتی پازنان و میدان نفتی مارون را بصورت مشترک با شرکت‌های دیگر انجام می‌دهد.

شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان[ویرایش]

شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان یکی از زیرمجموعه‌های شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب به‌شمار می‌آید، که حوزه عملیاتی آن، به‌عنوان قدیمی‌ترین منطقه نفت‌خیز ایران و خاورمیانه، قدمت آن به سال ۱۲۸۷ و اکتشاف نخستین میدان نفتی خاورمیانه، توسط کنسرسیوم دارسی، تحت نام میدان نفتی مسجد سلیمان باز می‌گردد. چاه شماره یک، در سال ۱۲۸۷ (۱۹۰۸) در شهر مسجدسلیمان شروع به فعالیت تولیدی کرد. این اتفاق سرفصل جدیدی را در حیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران به وجود آورد. هم‌اکنون (۱۳۹۴) ظرفیت تولید نفت خام شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان بطور متوسط بالغ بر ۱۴۵ هزار بشکه در روز می‌باشد، که این مقدار از ۱۶ میدان نفتی و ۸ میدان گازی، با مجموع نفت درجای ۲۹ میلیارد بشکه،[۸۶] واقع در حوزه عملیاتی این شرکت، استخراج می‌شود.[۸۷]

فرم کنونی شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان در دی‌ماه ۱۳۷۷ با ادغام دارایی‌ها و تأسیسات شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب در چهار ناحیه نفتی لب سفید، نفت سفید، قلعه‌نار و هفتکل تأسیس شد و فعالیت‌های تولیدی خود را عملاً از ابتدای سال ۱۳۷۸ آغاز نمود. این شرکت در حال حاضر دارای ۴۹۲ حلقه چاه نفت، ۱۶ مجتمع بهره‌برداری، ۳ کارخانه نمک‌زدایی و ۴ ایستگاه تقویت فشار و تزریق گاز است و در محدوده‌ای به وسعت ۲۷ هزار کیلومتر مربع، در سه استان خوزستان، ایلام و لرستان، فعالیت می‌کند. دفتر مرکزی این شرکت در شهر مسجدسلیمان، استان خوزستان قرار دارد.

شرکت توربین جنوب[ویرایش]

نوشتار اصلی: شرکت توربین جنوب

شرکت توربین جنوب، شرکت خدمات مهندسی است، که یکی از شرکت‌های تابعه شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب به‌شمار می‌آید و در زمینه طراحی، ساخت، پشتیبانی، تعمیرات و نگهداری ماشین‌آلات فرآیندی، توربین‌ها و کمپرسورهای گازی، پمپ‌های انتقال نفت، الکتروموتورها و تجهیزات فرآورشی فعالیت می‌کند.[۸۸]

این شرکت علاوه بر پشتیبانی گروه‌های تعمیرات اساسی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، به شرکت‌های زیرمجموعه آن، همچنین شرکت ملی حفاری ایران، شرکت پایانه‌های نفتی ایران و سایر شرکت‌های دولتی و خصوصی فعال در جنوب و غرب ایران، خدمات خود را ارائه می‌نماید. شرکت توربین جنوب از بدو شروع فعالیت صنایع نفت و گاز در جنوب کشور، در کنار شرکت‌های تولیدکننده نفت با عناوین مختلفی فعالیت داشته است. زمانی به نام کارگاه مسجدسلیمان؛ وظیفه تعمیرات و نگهداری تلمبه‌خانه‌های نفت و توربین‌های برق را عهده‌دار بود و زمانی نیز با اداره مهندسی ساختمان و تعمیرات ادغام گشت. به دلیل گسترش تأسیسات نفتی، این شرکت در سال ۱۳۸۲ از دارایی‌ها و نیروی انسانی موجود در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب تأسیس شد.

شرکت پیراحفاری ایران[ویرایش]

شرکت پیراحفاری ایران، شرکت خدمات مهندسی است، که در زمینه ارائه خدمات حفاری، خدمات سرچاهی، اسیدکاری، سیمان‌کاری و لوله‌گذاری، همچنین تعمیر و نگهداری تجهیزات جانبی حفاری، فعالیت می‌کند. شرکت پیراحفاری ایران در سال ۱۳۸۲ به‌عنوان شرکت تابعه‌ای از شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب و از تجهیزات و دارایی‌های بخش حفاری آن، تأسیس شد. این شرکت در حال حاضر مالک ۴ دکل حفاری، ۱۴ دستگاه چاه‌پیمایی، ۶ دستگاه لوله‌مغزی سیار، ۷ دستگاه پمپ تراک سیمان‌کاری، اسیدکاری و تزریق نیتروژن می‌باشد. دفتر مرکزی شرکت پیراحفاری ایران در شهر اهواز قرار دارد.

شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت[ویرایش]

شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت، شرکت حمل‌ونقل مستقر در اهواز است، که در زمینه ارائه خدمات ترابری سبک و سنگین، خدمات لجستیک و پشتیبانی برای شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و شرکت‌های تابعه آن، فعالیت می‌کند. این شرکت با در اختیار داشتن ناوگانی از وسایل نقلیه سبک، سنگین، اتوبوس، ماشین‌آلات سیار و ساختمانی و عملیات ویژه خطوط لوله، از سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را آغاز نمود.

تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷، امور حمل‌و‌نقل در شرکت ملی نفت ایران در قالب حمل‌ونقل مناطق نفتخیز و بصورت یکی از زیرمجموعه‌های اداره کل خدمات صنعتی، انجام می‌شد، سپس به دلیل گستردگی حوزه عملیاتی، دگرگونی‌های اساسی ناشی از بروز جنگ ایران و عراق، افزایش رو به رشد وسایل نقلیه و ماشین‌آلات و به تبع آن نیروی انسانی مورد نیاز برای راهبری این مجموعه، ساختار و تشکیلات آن، در سال ۱۳۶۱ از اداره حمل‌ونقل به اداره کل ترابری مناطق نفتخیز ارتقاء یافت و از سازمان‌های تحت سرپرستی معاونت عملیات مدیریت مناطق نفتخیز شد.

از سال ۱۳۶۷ با ایجاد تغییرات ساختاری در مناطق نفتخیز و تغییر این مدیریت، به شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، اداره کل ترابری نیز جزء سازمان‌های تحت سرپرستی مدیریت تعمیرات و پشتیبانی این شرکت قرار گرفت. این اداره از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹ از معاونت عملیات تفکیک و تحت نظر معاونت خدمات و پشتیبانی فعالیت خود را ادامه داد و مجدداً از سال ۱۳۸۲ نیز به علت تغییر و تحولات سازمانی در سطح شرکت مناطق نفتخیز جنوب، به حوزه مدیریت عملیات پیوست. در نهایت با تغییر ساختار شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و ایجاد شرکت‌های خدماتی، از اسفند ۱۳۸۲ شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت، به‌عنوان زیرمجموعه این شرکت تأسیس و فعالیت خود را آغاز کرد.

شرکت خدمات رفاهی نفت[ویرایش]

شرکت خدمات رفاهی نفت، شرکت خدمات لجستیک مستقر در اهواز است، که در زمینه ارائه خدمات رفاهی، خدمات لجستیک و پشتیبانی، به‌عنوان شرکت فرعی شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، فعالیت می‌کند. این شرکت، از اواخر سال ۱۳۸۲ هدایت و راهبری کلیه فعالیت‌های واحدهای متبوع را با هدف پشتیبانی عملیات تولید و صادرات نفت و گاز جنوب بعهده گرفت. از آنجا که تأسیس شرکت‌های نفت و گاز فرعی در مناطق نفتخیز جنوب، با هدف نظارت و کنترل صحیح مسئولیت‌ها، ارائه سرویس‌های موقع، کارآمد و سرعت بخشیدن به عملیات تولید نفت و گاز بوده است، شرکت خدمات رفاهی نیز، بنا به جایگاه خدماتی، از اواخر سال ۱۳۸۲ هدایت و راهبری کلیه فعالیت‌های واحدهای متبوع را با هدف حمایت و پشتیبانی عملیات تولید و صادرات نفت و گاز بعهده گرفت.

برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌های غیرصنعتی، از جمله ارائه خدمات رفاهی، فرهنگی، هنری، ورزشی و مهندسی، تعمیرات و نگهداری ساختمان‌های اداری، منازل مسکونی، تأسیسات فرهنگی و ورزشی، کتابخانه، امور مسافرت و ارائه خدمات جانبی و رفاهی به کارکنان و خانواده‌های آن‌ها، همچنین احداث، توسعه، بهسازی و نگهداشت فضای سبز ادارات و واحدهای مسکونی، تصدی فعالیت‌های مشاوره‌ای، اداری، پرسنلی، آموزشی، فنی و بازرگانی، خلاصه‌ای از عملیات اجرایی این شرکت به‌شمار می‌رود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «معرفی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب». شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی، ۳ آبان ۱۳۸۸. 
  2. «آشنایی با شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب». شرکت ملی نفت ایران. 
  3. «۸۰ درصد نفت کشور چگونه تولید می‌شود؟». عصر انرژی، ۱۳۹۲/۸/۲۷. 
  4. «روند افزایشی تولید شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب در سال ۱۳۹۳». خبرگزاری مهر، ۲۶ اسفند ۱۳۹۳. 
  5. «بیژن عالی پور مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب شد». خبرگزاری تسنیم، ۲۸ مهر ۱۳۹۳. 
  6. «مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب: تولید نفت افزایش می‌یابد». ایرنا، ۱۵/۷/۱۳۹۴. 
  7. «تاریخچه شرکت نفت ایران و انگلیس». وب‌گاه رسمی شرکت بی‌پی. 
  8. «۵ خرداد ۱۲۸۷ در مسجدسلیمان نفت کشف شد». تاریخ ایرانی. 
  9. «روز ملی شدن صنعت نفت ایران». دانشگاه تبریز. 
  10. «Our history». National Iranian South Oil Company. 
  11. «قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. 
  12. «تولد صنعت نفت ایران با گردش مته در نخستین چاه نفتی مسجدسلیمان». شرکت ملی حفاری ایران. 
  13. «نفت در زادگاه نفت». روزنامه شرق، ۱ دی ۱۳۹۴. 
  14. «نهضت ملی شدن صنعت نفت». سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران. 
  15. «...و داستان نفت این گونه آغاز شد!». شبکه اطلاع‌رسانی نفت و انرژی - شانا، ۵ خرداد ۱۳۹۳. 
  16. «۱۰۴ سال صنعت نفت در یک نگاه». بولتن نیوز، ۱۶ شهريور ۱۳۹۱. 
  17. «۸۰ درصد نفت کشور چگونه تولید می‌شود؟». عصر انرژی. 
  18. «نفت در جنگ چه کرد؟». عصر نفت، ۳۱ شهریور ۱۳۹۴. 
  19. «بمباران تاسیسات نفتی اولین هدف ارتش عراق در آغاز جنگ». رهیاب نیوز. 
  20. «مذکرات هیئت اعزامی به اهواز در خصوص تأمین نفت». پایگاه اطلاع‌رسانی انقلاب اسلامی. 
  21. «آرامش دکل‌های نفت». باشگاه خبرنگاران، ۲۹ اسفند ۱۳۹۱. 
  22. «سرگذشت ملی شدن صنعت نفت و واکنش انگلیس و آمریکا». مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. 
  23. «روزی برای تمام صنعت نفت ایران». روزنامه اعتماد، ۲۸/۱۲/۱۳۹۰. 
  24. قباد فخیمی. «تاریخ نفت». روزنامه دنیای اقتصاد، ۱۳۸۸/۱/۲۳. 
  25. «تجلیل از زحمات ۴۴ ساله بهمن سروشی در صنعت نفت». مشعل، ۱۴ آذر ۱۳۸۹. 
  26. «شرکت مناطق نفتخیز جنوب از نگاه دکتر محمد حسن تولایی». عصر نفت، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳. 
  27. «دکتر محمد جواد عاصمی پور، اقتصاددان، در گفتگو با جام‌جم». روزنامه جام جم، ۲۴ فروردین ۱۳۸۱. 
  28. «شایستگان، صنعت نفت را اداره کنند». عصر انرژی، ۱۳۹۲/۶/۳. 
  29. «گفتگو با علی بهشتیان». روزنامه جام جم، ۱۰ آبان ۱۳۸۸. 
  30. «شهاب‌الدین بازنشسته شد». نفت نیوز، ۷ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  31. «با سیف‌الله جشن‌ساز». روزنامه جام جم. 
  32. «مدیران نفتی که در دولت احمدی‌نژاد خانه‌نشین شدند». خبرگزاری خرداد. 
  33. «معرفی قلاوند به‌عنوان مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران». شبکه اطلاع‌رسانی نفت و انرژی - شانا، ۱۹ شهریور ۱۳۹۱. 
  34. «عالی‌پور مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب شد». ایسنا. 
  35. «دوران طلایی شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب چه زمانی بود؟». خبرگزاری فارس. 
  36. «رئیس حراست مناطق نفت خیز جنوب منصوب شد». هما خوزستان. 
  37. «روابط عمومی بزرگ‌ترین شرکت نفتی ایران دستخوش تغییرات مجدد شد». خبرگزاری مهر. 
  38. «تشکیل شورای عالی پژوهش در مناطق نفت‌خیز جنوب». ایسنا، ۱۷ تیر ۱۳۹۳. 
  39. «با حکم مهندس عالیپور؛ رییس بازرسی شرکت مناطق نفت خیز جنوب منصوب شد». دانش نفت. 
  40. «بازدید معاونت حقوقی ریاست جمهوری از مناطق نفتخیز جنوب». شانا، ۲۲ دی ۱۳۹۳. 
  41. «اعضای جدید کمیته فنی بازرگانی مناطق نفتخیز جنوب منصوب شدند». مناطق نفتخیز جنوب. 
  42. «تودیع و معارفه روسای پیشین و جدید کمیسیون مناقصات مناطق نفت خیز جنوب». ایرنا، ۲۲/۱۱/۱۳۹۱. 
  43. «توسعه زیرساخت‌های ارتباطی در مناطق نفتخیز جنوب». دنیای اقتصاد. 
  44. «شکیب مشاور و رییس دفتر مهندس عالیپور شد». دانش نفت. 
  45. «زنگنه و دبیری عضو جدید هیئت مدیره مناطق نفتخیز شدند». نفت نیوز، ۲۸ مهر ۱۳۹۳. 
  46. «مدیر فنی شرکت مناطق نفتخیز جنوب». ستاد خبری کنفرانس تهران. 
  47. «اجرای ٣٠٠ پروژه نگهداشت و پشتیبانی از تولید در مناطق نفتخیز جنوب». شانا، ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  48. «فرآیند بومی‌سازی و ایجاد زنجیره تأمین کالای شرکت مناطق نفتخیز جنوب». پایگاه اطلاع‌رسانی بدر، ۱۳ مهر ۱۳۹۴. 
  49. «ابراهیم منصور نژاد مدیر منابع انسانی مناطق نفت خیز جنوب شد». زاگرسیان، ۵ مهر ۱۳۹۴. 
  50. «انتصاب مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب». نفت نیوز، ۱۱ آذر ۱۳۹۳. 
  51. «مدیران ارشد شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب». پایگاه اطلاع‌رسانی شرکت مناطق نفتخیز جنوب. 
  52. «نمودار سازمانی مدیریت تولید». وب‌گاه مدیریت تولید شرکت مناطق نفتخیز جنوب. 
  53. «مناطق نفت خیز جنوب بیشترین تولید، بهینه ترین مصرف». روابط عمومی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب. 
  54. «اجرای ۱۳۵ پروژه نفت و گاز در مناطق نفت‌خیز جنوب». روزنامه دنیای اقتصاد، ۲۲ اسفند ۱۳۹۲. 
  55. «اجرای ۵۴ پروژه راه‌سازی توسط شرکت مناطق نفتخیز جنوب». شانا، ۱۰ دی ۱۳۹۰. 
  56. «۳ انتصاب در مدیریت مهندسی و ساختمان مناطق نفتخیز جنوب». مدیریت مهندسی و ساختمان مناطق نفتخیز جنوب، ۱ بهمن ۱۳۹۳. 
  57. «معاونت طرح‌های نفت‌وگاز مهندسی و ساختمان». وب‌گاه معاونت طرح‌های نفت‌وگاز شرکت مناطق نفتخیز جنوب. 
  58. «معاونت طرح‌های عمده مدیریت مهندسی و ساختمان». وب‌گاه مدیریت مهندسی و ساختمان شرکت مناطق نفتخیز جنوب. 
  59. «تاریخچه مدیریت برنامه‌ریزی تلفیقی مناطق نفتخیز جنوب». پایگاه اطلاع‌رسانی شرکت ملی نفت ایران. 
  60. «انتصابات جدید در بزرگترین شرکت تولید کننده نفت کشور». اویل نیوز، ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۴. 
  61. «مطالعه زمین‌شناسی مخازن آسماری و بنگستان در ۱۳ میدان نفتی جنوب». ایسنا، ۱۲ دی ۱۳۹۴. 
  62. «حفر ۶۹ حلقه چاه جدید امسال در مناطق نفتخیز جنوب». صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. 
  63. «رئیس اداره شیمیایی و آزمایشگاه‌های مرکزی». مدیریت امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب. 
  64. «رئیس بازرسی فنی و خوردگی فلزات». مدیریت امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب. 
  65. «نخستین مرکز آموزش علمی کاربردی مناطق نفتخیز افتتاح شد». خبرگزاری مهر. 
  66. «مدیرعامل باشگاه فرهنگی ورزشی مناطق نفتخیز جنوب». مناطق نفتخیز جنوب، ۱۳۹۴/۰۸/۱۷. 
  67. «سه انتصاب در مدیریت تدارکات و امور کالای مناطق نفتخیز جنوب». شانا، ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  68. «رونمایی از ۵ کالای ساخت داخل در نمایشگاه صنعت نفت». ایسنا، ۹ آذر ۱۳۹۳. 
  69. «مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون». شرکت نفت و گاز کارون. 
  70. «سرپرست شرکت بهره برداری نفت و گاز مارون». شرکت نفت و گاز مارون. 
  71. «مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران». شرکت نفت و گاز گچساران. 
  72. «مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری». شرکت نفت و گاز آغاجاری. 
  73. «مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز مسجدسلیمان». شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان. 
  74. «مجتهدی مدیرعامل شرکت پیراحفاری ایران شد». خبرگزاری مهر. 
  75. «مدیرعامل شرکت خدمات مهندسی و تجهیزات توربین جنوب». شرکت توربین جنوب. 
  76. «مدیرعامل شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت». شرکت خدمات ترابری و پشتیبانی نفت. 
  77. «مدیرعامل شرکت خدمات رفاهی نفت». شرکت خدمات رفاهی نفت. 
  78. «تحقق ۱۰۱ درصدی برنامه‌های تولید شرکت نفت و گاز کارون». باشگاه خبرنگاران جوان، ۶ مهر ۱۳۹۳. 
  79. «ساخت ۵ تفکیک گر نفتی در شرکت نفت و گاز کارون». خبرگزاری موج، ۳ آبان ۱۳۹۴. 
  80. «قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. 
  81. «روزی برای تمام صنعت نفت ایران». روزنامه اعتماد، ۲۸/۱۲/۱۳۹۰. 
  82. «مشخصات واحدهای بهره‌برداری شرکت نفت و گاز مارون». دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی. 
  83. «تولید روزانه نفت در شرکت نفت و گاز مارون به مرز ۶۱۴ هزار بشکه رسید». ایرنا، ۳۰/۶/۱۳۹۴. 
  84. «آشنایی با شرکت بهره‌برداری نفت و گاز گچساران». پایگاه اطلاع‌رسانی شرکت ملی نفت ایران. 
  85. «شرکت بهره‌برداری نفت و گاز گچساران». استانداری کهگیلویه و بویراحمد. 
  86. «نفت در جای اولیه شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان حدود ۲۹ میلیارد بشکه است». شوشان، ۱۸ آذر ۱۳۹۳. 
  87. «مسجدسلیمان ظرفیت تولید ۱۴۵ هزار بشکه نفت در روز را دارد». شرکت ملی نفت ایران. 
  88. «بازسازی بیش از ۴ هزار شیر ایمنی در شرکت توربین جنوب». خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۴\۰۲\۱۵. 
  • طرفی، عباس. مدیران صنعت نفت ایران، انتشارات مردمک، تهران:۱۳۷۴.

پیوند به بیرون[ویرایش]