تأسیسات هستهای نطنز
| تأسیسات هستهای نطنز | |
|---|---|
 تصاویر ماهوارهای از تأسیسات هستهای نطنز | |
 | |
| نام رسمی | تأسیسات هستهای شهید احمدی روشن |
| کشور |  ایران |
| مکان | شهرستان نطنز، استان اصفهان |
| مختصات | ۳۳°۴۳′۳۰″ شمالی ۵۱°۴۳′۳۰″ شرقی / ۳۳٫۷۲۵۰۰°شمالی ۵۱٫۷۲۵۰۰°شرقی |
| مالک(ـان) | جمهوری اسلامی ایران |
| گرداننده(ها) | سازمان انرژی اتمی ایران |
| پیوند به بیرون | |
| ویکیانبار | پروندههای رسانهای مرتبط در ویکیانبار |
تأسیسات هستهای شهید احمدی روشن یا تأسیسات هستهای نطنز، یکی از تأسیسات هستهای مرتبط با برنامهٔ هستهای ایران که بزرگترین مرکز غنیسازی اورانیوم آن بهشمار میرود. این تأسیسات در نزدیکی نطنز در ۱۲۵ کیلومتری اصفهان و ۲۵۰ کیلومتری تهران واقع شده است.[۱] این مرکز که شامل دو بخش تأسیسات آزمایشی غنیسازی سوخت و تأسیسات اصلی غنیسازی سوخت است در زیرِ زمین ساخته شده و بهوسیلهٔ سپری بتنی به ضخامت تقریبی ۶ الی ۷ متر محافظت میشود تا در برابر حملات هوایی مقاوم باشد.[۲][۳]
تأسیسات اصلی نطنز که برای غنیسازی در مقیاس تجاری ساخته شده است، ظرفیت نگهداری ۵۰هزار سانتریفیوژ را دارد. بر اساس گزارشها تا خرداد ۱۴۰۴، حدود ۱۴ هزار دستگاه سانتریفیوژ در آنجا نصب شده است که از این تعداد حدود ۱۱ هزار دستگاه در حال کار هستند و اورانیوم را تا خلوص ۵ درصد غنیسازی میکنند.[۴] طبق اعلام مقامات جمهوری اسلامی ایران، دستگاههای سانتریفوژ برای ایمنی مردم و همچنین بیم از حمله هوایی احتمالی به تأسیسات زیرزمینی غنیسازی اورانیوم این مرکز، در عمق ۴۰ تا ۵۰ متری زمین قرار داده شدهاند.[۵][۶][۷][۸]
وجود این مرکز هستهای، اولین بار در سال ۲۰۰۲ توسط سازمان مجاهدین خلق ایران افشاء شده بود.[۹] این تأسیسات از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰، هدف ۵ مورد حمله تخریبی گسترده قرار گرفته است.[۱۰] در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ دونالد ترامپ اعلام کرد جنگندههای ایالات متحده حمله به سه سایت هستهای ایران، از جمله فردو، نطنز و اصفهان را به پایان رساندند.[۱۱]
نامگذاری
[ویرایش]در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۰ همزمان با بهرهبرداری از دستاوردهای هستهای با حضور محمود احمدینژاد، رئیسجمهور وقت ایران، نام ۵ مرکز و بخش هستهای ایران به نام پنج نفر ترور شده تغییر کرد. نام پایگاه نطنز نیز به تأسیسات هستهای شهید احمدی روشن به یاد مصطفی احمدی روشن که ۲۱ دی ۱۳۹۰ ترور شد، تغییر کرد.
پیش از آن، نام این تأسیسات هستهای همنام مکانش یعنی نطنز بود.
ویروس استاکسنت و ترور افراد مرتبط با تأسیسات نطنز
[ویرایش]در ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۱ میلادی، روزنامهٔ نیویورک تایمز در مقالهای تحقیقی مدعی شد که اسرائیل و آمریکا هیچگاه بهطور رسمی دستداشتن در انتشار ویروس استاکسنت را تأیید نکردهاند.[۱۲]
در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۰ خورشیدی، مصطفی احمدی روشن، «معاون بازرگانی» تأسیسات غنیسازی نطنز در اثر انفجار یک بمب در منطقهٔ سیدخندان تهران کشته شد.[۱۳]
بمباران
[ویرایش]در طول حملات اسرائیل به ایران در جنگ ایران و اسرائیل به تأسیسات اتمی نطنز نیز حمله شد.[۱۴] در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵، پایگاه غنیسازی اورانیوم نطنز بهعنوان یکی از اهداف اصلی اسرائیل مورد اصابت قرار گرفت؛ صدای انفجار و دود سیاه در بالای سر سازههای زیرزمینی آن دیده شد، اما با وجود آسیب ساختاری، بررسیها نشان داد سطح تشعشعات افزایش نیافته است.[۱۵] بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز تأیید کردند که باوجود تأثیر فیزیکی بر تأسیسات، هیچ افزایش قابلتوجهی در پرتوها ثبت نشده و تأثیر هستهای گزارش نشده است.[۱۵]
خرابکاریها
[ویرایش]به گفته فریدون عباسی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران، این تأسیسات از سال ۱۳۸۵ تحت حملات تخریبی بوده است که در ۵ مورد، حملات گسترده بودهاند. این اقدامات گسترهٔ وسیعی از قبیل کار گذاشتن مواد منفجره در سنسورهای هوای دستگاههای سانتریفیوژ تا قطع برق دستگاههای سانتریفیوژ را شامل شده است. برخی از این حملات، به عمد در روزهای با مناسبت خاص در تقویم ایران همچون روز قدس و نیمه شعبان صورت گرفته است.[۱۰]
گسترش تأسیسات
[ویرایش]براساس گزارش واشینگتن پست، تصاویر ماهوارهای نشان میدهد ساختوساز در تأسیسات هستهای نطنز در جریان است. همچنین آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که ایران در حال ساخت یک کارخانهٔ پیشرفتهٔ مونتاژ سانتریفیوژ در زیر زمین است.[۱۶]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ https://www.globalsecurity.org/wmd/world/iran/natanz.htm
- ↑ Agencies and ToI Staff. «Fire damages building at Iran nuclear enrichment site; reactor said untouched». www.timesofisrael.com (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «مراکز هستهای ایران کجا هستند و به کدام حمله شده است؟». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۰۶-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «مراکز هستهای ایران کجا هستند و به کدام حمله شده است؟». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۰۶-۱۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «احمدینژاد: تأسیسات اتمی برای ایمنی مردم زیر زمین ساخته میشود». BBC News فارسی. ۲۰۱۲-۰۱-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «تایید آغاز غنی سازی اورانیوم در تأسیسات زیرزمینی ایران». BBC News فارسی. ۲۰۱۲-۰۱-۰۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «نقشه و تصاویر ماهواره ای از تأسیسات اتمی ایران». BBC News فارسی. ۲۰۱۱-۱۱-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ "Natanz attack hit 50 meters underground, destroyed most of the facility | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2021-04-13. Retrieved 2025-06-13.
- ↑ رادیوفردا (۲۰۱۳-۱۰-۱۲). «ادعای مجاهدین خلق دربارهٔ انتقال یک مرکز تحقیقات هستهای در ایران». رادیو فردا. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «تاکنون چند خرابکاری در نطنز انجام شده است؟ / توضیحات رئیس سابق سازمان انرژی اتمی». خبرگزاری جماران. دریافتشده در ۱ مه ۲۰۲۱.
- ↑ «ترامپ: به سه سایت هستهای ایران، از جمله فردو، نطنز و اصفهان حمله كرديم». العربیه فارسی. ۲۰۲۵-۰۶-۲۲. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۱.
- ↑ Israeli Test on Worm Called Crucial in Iran Nuclear Delay, The New York Times
- ↑ پیام رهبر ایران به مناسبت ترور مصطفی احمدی روشن، بیبیسی فارسی
- ↑ Shotter، James؛ Sevastopulo، Demetri؛ England، Andrew؛ Bozorgmehr، Najmeh (۲۰۲۵-۰۶-۱۳). «Israel launches air strikes against Iran commanders and nuclear sites». Financial Times. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «IAEA Says No Increased Radiation Levels at Natanz Nuclear Site». WSJ (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۱۳.
- ↑ «Satellite photos show construction at Iran nuclear site». Washington Post. ۲۰۲۰-۱۰-۲۸. بایگانیشده از اصلی در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۰.
.svg){kind=small} | این یک مقالهٔ خرد ایران است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |