پالایشگاه نفت آبادان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پالایشگاه آبادان)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۰°۲۰′۴۵٫۵۷″ شمالی ۴۸°۱۶′۲۹٫۳″ شرقی / ۳۰٫۳۴۵۹۹۱۷°شمالی ۴۸٫۲۷۴۸۰۶°شرقی / 30.3459917; 48.274806

پالایشگاه نفت آبادان
نوع شرکت سهامی عام
بنا نهاده ۱۲۹۱
بنیانگذاران شرکت نفت ایران و انگلیس
مدیر عامل اسفندیار دائم الذکر
رئیس هیئت مدیره سعید محجوبی
محصولات بنزین
گازوئیل
نفت گاز
گاز مایع
وبگاه www.Abadan-ref.ir
پالایشگاه آبادان

پالایشگاه آبادان شرکت پالایش نفت ایرانی است، که در حال حاضر با ظرفیت پالایش ۴۰۰ هزار بشکه در روز، بزرگترین پالایشگاه نفت کشور محسوب می‌شود.

پالایشگاه آبادان در سال ۱۲۹۱ به عنوان نخستین پالایشگاه خاورمیانه، توسط شرکت نفت ایران و انگلیس تأسیس شد و در طول سالهای نخستین، خوراک مورد نیاز آن تنها از میدان نفتی مسجد سلیمان تأمین می‌شد.[۱] هم اکنون نفت خام مورد نیاز پالایشگاه آبادان بطور روزانه توسط شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و از میادین نفتی آغاجاری، دارخوین و اهواز تأمین می‌شود.[۲]

تأسیس[ویرایش]

پس از کشف نفت در شهر مسجد سلیمان در سال ۱۲۸۷ لزوم ایجاد یک پالایشگاه نفت برای تصفیه نفت ضروری بود به همین دلیل عملیات ساخت این پالایشگاه در سال ۱۲۸۸ توسط شرکت نفت ایران و انگلیس آغاز شد.[۳] در سال ۱۲۹۱ عملیات ساخت آن به پایان رسید و پالایشگاه (تصفیه خانه نفت) وارد مدار تولید گردید.

ظرفیت پالایش[ویرایش]

توسعه پالایشگاه آبادان از سال ۱۳۱۲ (۱۹۳۲ میلادی) با لغو قرارداد موجود با شرکت نفت ایران و انگلیس و عقد قرارداد جدید نفتی شتاب بیشتری گرفت، نقطه عطف در قرارداد جدید این بود که پیش بینی‌های لازم برای تعلیم و آماده نمودن ایرانیان برای جانشینی خارجی‌ها بشود، به همین منظور پایه‌های دانشکده نفت آبادان نیز ریخته شد. این دانشکده در سال ۱۳۱۸ دائر و در سال ۱۳۱۹ افتتاح گردید.[۴]

این پالایشگاه در ابتدا روزانه ۲۵۰۰ بشکه در روز نفت تصفیه می‌کرد. ظرفیت آن تا سال ۱۳۳۰ به ۵۰۰۰ بشکه در روز رسید که پس از سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی به ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسید و بزرگترین پالایشگاه جهان لقب گرفت.

در مرداد ماه ۱۳۹۴ سعید محجوبی رئیس هیئت مدیره وقت شرکت پالایش نفت آبادان اعلام کرد پالایشگاه آبادان بیش از ۲۵ درصد از محصولات مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند.[۵]

جنگ‌های جهانی[ویرایش]

سربازان ارتش بریتانیا در حال ورود به پالایشگاه نفت آبادان در جریان جنگ اشغال ایران در جنگ جهانی دوم

در سالهای جنگ جهانی اول، پالایشگاه آبادان به منظور دستیابی بیشتر به تهیه سوخت برای کشتی‌های جنگی، گسترش بیشتری یافت. در جنگ جهانی دوم نیز پالایشگاه آبادان به دلیل تهیه سوخت هواپیما به مقدار ۲۵ هزار بشکه در روز شهرت جهانی یافت، به‌طوری‌که تهیه سوخت مورد نیاز هواپیماهای متفقین سهم بسزایی در پیروزی‌های آن‌ها داشت.

دلیل انتخاب آبادان[ویرایش]

آبادان به این دلیل انتخاب شد چون دارای موقعیت بندرگاهی بود رودخانههای آب شیرین در مجاورت این شهر قرار داشتند و نزدیکی به خلیج فارس و چاه‌های نفت را می‌شود از عمده دلیل‌های انتخاب آبادان برای احداث این پالایشگاه دانست؛ و بطور کلی جزیره آبادان به دلیل نزدیکی به مناطق نفت خیز، قرار گرفتن در میان رودخانه‌های اروند و بهمنشیر، در فاصله ۷۱ کیلومتری خلیج فارس و قابل دسترسی به آبهای آزاد دنیا انتخاب گردید.

جنگ ایران و عراق[ویرایش]

این پالایشگاه در خلال جنگ ایران و عراق به دلیل نزدیکی به مرزهای عراق، عملاً در میدان جنگ قرار داشت و امکان فعال‌سازی آن غیرممکن بود. کارگران این واحد تولیدی، تنها قادر بودند با چیدن بشکه‌های فلزی و ماسه، از تأسیسات پالایشگاه حفاظت کنند و با تخلیه مخازن عظیم نفتی آن، آن‌ها را از انفجار مصون نگه دارند.[۶]

بعد از جنگ[ویرایش]

پالایشگاه آبادان در جنگ ایران و عراق بخاطر وارد آمدن خسارات و صدمات شدید بسیاری از واحدها و دستگاه‌های خود را از دست داد این پالایشگاه قبلاً دارای چهار دستگاه تقطیر هر یک با ظرفیت تقریبی ۱۰۰ هزار بشکه در روز یک واحد تقطیر با ظرفیت۱۳۰ هزار بشکه و دو واحد تقطیر در خلأ هر یک با ظرفیت۴۰هزار بشکه و چندین واحد تولید فراورده و نیز حدود۲۰۰ مخزن ذخیره مواد نفتی بوده‌است. در دوران جنگ بسیاری از این واحدها و بخشها تخریب گردیدند. اما پس از تصویب قطعنامه۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد و برقراری آتش‌بس عملیات بازسازی فاز اول این پالایشگاه با ظرفیت ۱۳۰ هزار بشکه در روز آغاز و در فروردین ماه ۱۳۶۸ واحد بازسازی شده تقطیر ۸۵ وارد مدار تولید شد. فراورده‌های تولیدی در این مرحله عبارتند از: گاز مایع، بنزین، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره سبک، گوگرد و ماده اولیه کارخانه‌های روغن سازی.

وضعیت فعلی[ویرایش]

پالایشگاه آبادان در حال حاضر (سال ۱۳۹۲) با تولید روزانه ۱۵ میلیون لیتر بنزین به‌طور روزانه ۲۳ درصد کل بنزین و ۲۶ درصد بنزین پالایشگاهی ایران را تأمین می‌کند[۷] و همچنان بزرگترین پالایشگاه ایران محسوب می‌شود.[۸]

پالایشگاه نفت آبادان یکی از فعالترین پالایشگاه‌های ایران است که با تمام ظرفیت خود در حال حاضر به فعالیت مشغول است. این پالایشگاه در حال حاضر فراورده‌های زیر را تولید می‌کند: گاز مایع، بنزین موتور، نفت سفید، نفت گاز، سوخت جت، نفت کوره، انواع روغن موتور پایه، انواع قیر، انواع حلال‌های نفتی، گوگرد، نفتای (خوراک آروماتیک پتروشیمی بندرامام)، گاز (خوراک پتروشیمی آبادان)

انفجار و آتش‌سوزی[ویرایش]

در تاریخ ۹۰/۰۳/۰۳ هنگام برگزاری مراسم افتتاح طرح بنزینسازی در فاز سه پالایشگاه آبادان با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری ایران، پس از خروج هیئت دولت، انفجاری در پالایشگاه روی داد که به آتش‌سوزی، پخش گازهای سمی و کشته و زخمی‌شدن تعدادی از کارکنان پالایشگاه منجر شده‌است. رئیس کمیسیون انرژی مجلس در جمع خبرنگاران گفت: حادثه پالایشگاه آبادان به هیچ عنوان خرابکاری و عمدی نبوده و تنها به دلیل آماده نبودن پالایشگاه برای افتتاح بوده‌است.

حمیدرضا کاتوزیان افزود: مسئولان پالایش و پخش نیز پیش از این، از احتمال وقوع حادثه در صورت افتتاح پالایشگاه در شرایط کنونی هشدار داده بودند. اما برخی رسانه‌ها (بی‌بی‌سی و رادیو فردا) این اتفاق را بزرگ جلوه دادند تا طرح ضربتی ایران برای تولید بنزین و مقابله با تحریم‌ها، غیر کارشناسی شده و شکست خورده تلقی کنند. http://www.tabnak.ir/fa/news/166580/فاز-3-پالایشگاه-آبادان-منفجر-شد-تکمیلی[۹][۱۰]

نیروگاه سوم پالایشگاه[ویرایش]

نیروگاه سوم پالایشگاه آبادان یکی از منابع تأمین برق این پالایشگاه است. این نیروگاه از نوع گازی با ظرفیت تولید ۲۱۰ مگاوات است که شامل ۷ واحد گازی ۳۰ مگاواتی و ۵ دستگاه بویلر بازیاب حرارتیِ (HRSG)، هر یک با ظرفیت ۵۰ تن در ساعت است.

نیروگاه سوم پالایشگاه آبادان با هدف تولید برق مطمئن و جایگزین مولدهای قدیمی و فرسوده این پالایشگاه به منظور پایداری تولید فراورده‌های نفتی، تأمین ۶ برق مصرفی فاز ۳ (واحد بنزین‌سازی کت کراکر جدید)، تولید بخار فشار بالای مورد نیاز فاز ۳ (واحد بنزین‌سازی کت کراکر جدید)، پروژه سیستم آب مدار بسته (توربین‌های بخاری برج خنک‌کننده) پالایشگاه و تأمین برق پروژه‌های آتی این شرکت در زمینی به ابعاد ۳ هکتار است.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]