میدان نفتی آغاجاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میدان نفتی آغاجاری
میدان نفتی آغاجاری در ایران قرار گرفته‌است
میدان نفتی آغاجاری
محل میدان نفتی آغاجاری
کشور ایران
منطقه استان خوزستان
مکان آغاجاری
خشکی/دریایی خشکی
مختصات ۳۰°۴۲′ شمالی ۴۹°۴۹′ شرقی / ۳۰.۷۰۰° شمالی ۴۹.۸۱۷° شرقی / 30.700; 49.817مختصات: ۳۰°۴۲′ شمالی ۴۹°۴۹′ شرقی / ۳۰.۷۰۰° شمالی ۴۹.۸۱۷° شرقی / 30.700; 49.817
متصدی (ها) شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب
پیمانکار(ان) شرکت نفت و گاز آغاجاری
تاریخچه میدان
اکتشاف ۱۳۱۵
شروع تولید ۱۳۱۷
تولید میدان
تولید کنونی نفت ۳۰۰٬۰۰۰ بشکه در روز (~۱٫۵×۱۰۷ t/a)
نفت درجای برآورد شده ۳۰٬۲۰۰ میلیون بشکه (~۴٫۱۲×۱۰۹ t)
نفت قابل برداشت ۱۷٬۴۰۰ میلیون بشکه (~۲٫۳۷×۱۰۹ t)
سازندهای تولیدی آسماری
بنگستان
خامی

میدان نفتی آغاجاری از میادین نفتی ایران است، که در شهرستان آغاجاری و در فاصله ۹۰ کیلومتری از جنوب شرقی اهواز، در استان خوزستان قرار دارد. میدان آغاجاری در سال ۱۳۱۵ توسط شرکت نفت ایران و انگلیس کشف شد و در سال ۱۳۱۷ به بهره‌برداری رسید.[۱]

میدان آغاجاری از شمال با میدان نفتی کرنج، از جنوب با میدان نفتی رامشیر، از شرق با میدان نفتی پازنان و از غرب با میدان نفتی مارون همجوار است. حجم ذخیره درجای نفت خام این میدان معادل ۲۸ میلیارد بشکه برآورد می‌شود.[۲] هم‌اکنون ظرفیت تولید نفت خام میدان آغاجاری بطور متوسط معادل ۳۰۰ هزار بشکه در روز می‌باشد. ظرفیت تزریق گاز به این میدان نیز روزانه ۲ میلیارد فوت مکعب است، که گاز مورد نیاز آن، از طریق خطوط لوله از میدان پارس جنوبی تأمین می‌شود.[۳] میدان نفتی آغاجاری از میادین تحت مدیریت شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب است، که عملیات تولید از آن توسط شرکت بهره‌برداری نفت و گاز آغاجاری انجام می‌گیرد.[۴]

تاریخچه میدان[ویرایش]

عملیات حفاری اکتشافی نخستین بار در سال ۱۳۰۵ هجری شمسی در مخزن آسماری میدان نفتی آغاجاری آغاز شد، ولی یک دهه بعد، در سال ۱۳۱۵ وجود ذخایر نفت و گاز در این میدان توسط شرکت نفت ایران و انگلیس به اثبات رسید و بلافاصله عملیات احداث تأسیسات فرآورش و بهره‌برداری آغاز گردید. دو سال بعد تولید نفت خام از طریق چاه شماره۳ آغاجاری شروع شد. نخستین محموله نفتی میدان آغاجاری در سال ۱۳۲۳ توسط خط لوله به آبادان ارسال گردید. در سال ۱۳۲۹ میدان نفتی آغاجاری از طریق ۱۶ حلقه چاه، معادل نیمی از حجم فرآورده‌های نفتی ایران را تولید می‌نمود. در سال ۱۳۳۶ تعداد چاه‌های فعال تولیدی در این میدان به ۲۳ حلقه رسید. تا سال ۱۳۳۷ بیش از یک میلیارد بشکه نفت خام از میدان آغاجاری استخراج شده بود. در سال ۱۳۴۳ شمار ۶۹ حلقه چاه نفت در این میدان فعال بود.

تولید میدان آغاجاری در سال ۱۳۵۵ با گذشتن از مرز یک میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه به اوج خود رسید و با افزایش عمر میدان، تولید آن به تدریج کاهش یافت. تزریق گاز در میدان آغاجاری از سال ۱۳۸۸ آغاز گردید و هم‌اکنون ظرفیت تزریق گاز این میدان بطور میانگین معادل ۲ میلیارد فوت مکعب در روز می‌باشد. در حال حاضر ظرفیت تولید این میدان بطور متوسط معادل ۳۰۰ هزار بشکه در روز می‌باشد.[۵]

مشخصات مخزن[ویرایش]

مخزن آسماری[ویرایش]

میدان نفتی آغاجاری در محدوده میانی فروافتادگی دزفول واقع شده و ساختمان آن در سازند آسماری تاقدیسی طویل و نامتقارن است. در سطح زمین یک گسل واژگونه در یال جنوب این تاقدیس عمل کرده و موجب برگشتگی آن یال در سطح و حذف طبقات سازند گچساران (پوش سنگ) شده، به همین علت گاز در لایه‌های غیرمخزنی (بخش هفتم سازند گچساران) تجمع حاصل کرده، یا به سطح زمین راه یافته است. مخزن آسماری میدان نفتی آغاجاری در سال ۱۳۱۵ با حفر چاه شماره-۲ آغاجاری کشف گردید. حجم ذخیره درجای نفت خام مخزن آسماری میدان آغاجاری معادل ۱۴٫۲ میلیارد بشکه می‌باشد.

مخزن بنگستان[ویرایش]

مخزن بنگستان میدان نفتی آغاجاری در سال ۱۳۳۷ با حفر چاه شماره-۳۰ آغاجاری توسط کنسرسیوم نفت ایران کشف گردید. با وجودی که مخزن بنگستان میدان آغاجاری توسط شیل‌های ناتراوای سازندهای پابده و گورپی از مخزن آسماری جدا شده‌است، ولی ارتباط کامل بین این دو مخزن از طریق شکستگی‌ها برقرار است.[۶]

مخزن خامی[ویرایش]

نخستین چاه مخزن خامی میدان آغاجاری در سال ۱۳۵۴ حفاری و به دلیل مانده‌گذاری و عدم دستیابی به اهداف مورد اشاره در لایه‌های بالاتر مسدود شد. عملیات حفاری در مخزن خامی میدان آغاجاری در سال ۱۳۸۸ از سر گرفته شد و چاه ۱۸۷ آغاجاری با هدف توصیف سازندهای مخزن خامی و تعیین محدوده این مخزن گازی، شناخت بهتر سنگ مخزن و تولید گاز حفاری گردید و در سازند فهلیان به جریان افتاد.[۷] مخزن خامی میدان آغاجاری در سازند داریان و سازند فهلیان حاوی ذخایر گاز طبیعی می‌باشد. حجم ذخیره درجای گاز اولیه مخزن خامی آغاجاری معادل ۳۵۵ میلیارد فوت مکعب و ذخیره قابل برداشت این مخزن ۲۷۰ میلیارد فوت مکعب برآورد می‌شود.[۸]

تأسیسات میدان[ویرایش]

میدان نفتی آغاجاری با مساحت ۳۸٫۸۵۰ هکتار و ذخیرهٔ نفت درجای اولیه ۲۶٫۴۲۸ میلیون بشکه، در سال ۱۳۱۷ بهره‌برداری شد. هم‌اکنون تعداد چاه‌های فعال و غیرفعال این میدان ۱۶۱ حلقه می‌باشد، که ۷۳ حلقه چاه نفت، ۳ حلقه چاه گاز، ۳۶ حلقه چاه‌های مشاهده‌ای، تزریقی، توصیفی، معلق و متروکه می‌باشند. بر روی میدان نفتی آغاجاری پنج واحد بهره‌برداری (واحدهای بهره‌برداری شمارهٔ ۱ تا ۵ آغاجاری) احداث گردیده است. تاکنون تعداد ۲۲ حلقه از چاه‌های نفت میدان آغاجاری، از طریق فرازآوری با گاز، در مدار تولید قرار گرفته است، که ایستگاه فرازآوری با گاز آغاجاری، به همراه سه حلقه چاه گازی، گاز طبیعی مورد نیاز این عملیات را فراهم می‌سازند.[۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]