پالایشگاه نفت لاوان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

پالایشگاه لاوان یا شرکت پالایش نفت لاوان، یکی از شرکت‌های تابعه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران در استان هرمزگان است، که خود یکی از چهار شرکت مادر تخصصی وزارت نفت ایران است.

این پالایشگاه، ظرفیت اسمی ۵۰٬۰۰۰ بشکه در روز و ظرفیت عملیاتی ۵۵٬۰۰۰ بشکه در روز را داراست. خوراک نفت خام این پالایشگاه از میادین دریایی سلمان، رشادت، بلال، رسالت و میعانات گازی پارس جنوبی تأمین می‌گردد.

تاریخچه[ویرایش]

پالایشگاه لاوان در سال ۱۳۵۵ به کوشش شرکت اینگرا از یوگسلاوی سابق و با نظارت شرکت ملی نفت ایران ساخته شد و در شروع کار خود بخشی از پالایشگاه شیراز بود. این واحد ابتدایی، که مجتمع تقطیر لاوان نام داشت، با ظرفیت فرآورش ۲۰٫۰۰۰ بشکه نفت خام در روز، شروع به کار کرد.

در همان سالهای ابتدایی، فرآورده‌های تولیدی آن عبارت بودند از:

پس از پيروزي انقلاب اسلامي و با توجه به موقعيت استراتژيك و امكانات بالقوه موجود طرحهاي توسعه و بهسازي سيستم در دستور كار قرار گرفت .با شروع جنگ تحميلي  و صدمه ديدن چندی از پالايشگاه‌های کشور از جمله پالايشگاه آبادان و در نتيجه افزايش نياز به فرآورده هاي نفت گاز و نفت كوره اهميت اين واحد بيش از پيش نمايان گرديد . تاجائيكه در طول سالهاي دفاع مقدس عمليات سوخت رساني به ناوگان دريايي جمهوري اسلامي ايران را عليرغم بمبارانهاي متعدد به نحو شايسته اي به انجام رسانيد.

مجتمع پالايشي لاوان در اين زمان با هدف توليد فرآورده هاي مرغوب تر شكل گرفت .واحد مراكس با ظرفيت 6.000 بشکه در روز در سال 1368 توسط شركت U.O.P. طراحي و توسط شركت  Chyodaبه منظور توليد نفتاي شيرين نصب  و راه اندازي گرديد.در سال 1373 با اجراي طرح افزايش ظرفيت واحد تقطير نفت خام سيستم تلمبه گردشي نفت سفيد موجبات افزايش ظرفيت واحد تقطير نفت خام از 20.000 بشکه به 30.000 بشکه در روز و همچنين متناسب با آن افزايش توليد فرآورده‌ها و امكان توليد فرآورده با ارزش نفت سفيد  و کاهش ضايعات فراهم گرديد.

در سال 1380 با استفاده از توان متخصصان داخلی واحد بنزین سازی این پالایشگاه راه اندازی گردید و در سال 1387 اسکله دو منظوره نفتی – تدارکاتی و واحد استحصال و ذخیره سازی گاز مایع (LPG) این شرکت که پیش از آن در فلرهای پالایشگاه سوزانده می شد به بهره برداری رسید.

در دهم  اردیبهشت ماه سال 1390 و مصادف با روز ملی خلیج همیشه فارس فاز اول طرح بهبود فرآیند و بهینه سازی ظرفیت شرکت با هدف افزایش ظرفیت از 30 هزار بشکه در روز به 55 هزار بشکه در روز در مدار تولید قرار گرفت.

شركت پالايش نفت لاوان به منظور ارتقاء كيفيت وافزايش كمي فرآورده هاي توليدي خود و در راستاي صيانت از محيط زيست اقدام به اجراي طرح بهبود فرآيند و بهينه سازي ظرفيت در پالايشگاه نموده است که در این راستا، واحد تصفیه هیدروژنی و ایزومریزاسیون نفتای سبک با حضور مقام محترم ریاست جمهوری در تیر ماه 1392 به بهره برداری رسید.

در بهمن ماه 1394 واحد تصفیه هیدروژنی  فرآورده‌های میان تقطیر نفت سفید و نفت گاز به منظور تولید فرآورده‌ها ، مطابق با استاندارد یورو 4 به بهره برداری رسید.

در حال حاضر خوراک 35 هزار بشکه (نفت خام) پالایشگاه توسط یک رشته خط لوله 12 اینچ از مخازن تأسیسات شرکت نفت فلات قاره لاوان و 20 هزار بشکه میعانات گازی پارس جنوبی(که توسط کشتی به لاوان حمل میشود )  تامین می گردد.

اجراي اين طرحها دستاوردهايي از جمله :

1-افزايش ظرفيت پالايش نفت خام از 30 هزار به 55 هزار بشكه در روز

2-كاهش توليد فرآورده هاي سنگين  نظیر نفت كوره

3-افزايش توليد فرآورده هاي سبك با ارزش نظیر گاز مايع، بنزين و نفت گاز

4-توليد فرآورده هاي نفتي مطابق با استانداردهاي روز جهاني ( Euro 4 )

5- اضافه شدن محصولات جدید  نظیر سوخت جت و گوگرد به سبد تولیدات شرکت

6- ايجاد ارزش افزوده و بهبود عملكرد اقتصادی

7-فراهم گرديدن زمينه هاي اشتغال مولد و مستمر

8- بهينه سازي مصرف انرژي

9- کاهش چشمگیر آلاینده‌های زیست محیطی

طرح توسعه پالایشگاه لاوان[ویرایش]

پس از پایان جنگ ایران و عراق، پالایشگاه لاوان شروع به شکل‌گیری نمود، و اینکار را در قالب سه برنامه توسعه‌ای آغاز نمود. اولین برنامه در سال ۱۳۶۸ و بمنظور، طراحی واحد فرآورش با ظرفیت ۶٫۰۰۰ بشکه در روز با کمک شرکت یو.پی. او و در همان سال، تجهیزات تولید نفتای شیرین را شرکت چیودا نصب و راه اندازی کرد. همچنین در سال ۱۳۷۳، موجبات افزایش ظرفیت واحد تقطیر نفت خام از ۲۰٫۰۰۰ بشکه به ۳۰٫۰۰۰ بشکه در روز و امکان تولید فرآورده نفت سفید، فراهم گردید. در تاریخ ۴ تیرماه ۱۳۹۲، ۱۴ طرح توسعه شرکت پالایش نفت لاوان با حضور رئیس جمهور وقت ایران، محمود احمدی‌نژاد افتتاح گردید. با افتتاح طرح‌های توسعه، ظرفیت پالایش نفت خام و میعانات گازی به روزانه ۵۵۰۰۰ بشکه در روز افزایش یافت. به گزارش روابط عمومی شرکت پالایش نفت لاوان، با اجرای طرح بهبود فرایند و بهینه‌سازی ظرفیت شرکت پالایش نفت لاوان، تولید بنزین شرکت پالایش نفت لاوان از یک میلیون و ۸۰ هزار لیتر در روز به ۲٬۸ میلیون لیتر در روز، تولید نفت گاز از یک میلیون ۷۰۰ هزار لیتر در روز به چهار میلیون لیتر در روز و تولیدگازمایع نیز با ۷۰ تن افزایش به ۱۰۰ تن در روز افزایش می‌یابد. همچنین با اجرای این طرح‌ها میزان نفت کوره تولیدی پالایشگاه لاون با ۱۷ درصد کاهش به ۲۰ درصد خواهد رسید. برپایه این گزارش، احداث واحد تصفیه هیدروژنی و تبدیل کاتالیستی نفتا، احداث واحد تقطیر در خلأ، احداث مخازن ذخیره‌سازی و فرآورده‌های نفتی، همچنین احداث شبکه تولید و توزیع برق، احداث تولید و توزیع آب شیرین، از جمله طرح‌های ۱۴ گانه‌ای هستند که در نخستین هفته تابستان سال ۱۳۹۲ به بهره‌برداری رسیدند. احداث واحد تولید و توزیع بخار و آب مقطر برگشتی، احداث واحد تولید و توزیع هوای فشرده، احداث شبکه برداشت و توزیع آب دریا، شبکه جمع‌آوری سوزاندن گاز مشعل، همچنین احداث ساختمان آزمایشگاه و کارگاه مرکزی، احداث مخزن آب صنعتی و خرید نصب دکل رادیو و راه اندازی تجهیزات بیسیم، دیگر طرح‌هایی هستند که در پالایشگاه لاوان افتتاح خواهند شد. دستاوردهای طرح بهبود فرآینده و بهینه‌سازی ظرفیت پالایشگاه لاوان عبارتند از، افزایش ظرفیت پالایش نفت خام از ۵۰ هزار به ۶۰ هزار بشکه در روز، کاهش تولید فرآورده‌های سنگین (نفت کوره، افزایش تولید فرآورده‌های سبک با ارزش (گاز مایع، بنزین، سوخت جت و نفت گاز)، کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی، همچنین تولید فرآورده‌های نفتی مطابق با استانداردهای روز جهانی (Euro ۴)، بهبود عملکرد اقتصادی و بهینه‌سازی مصرف انرژی و فراهم شدن زمینه‌های اشتغال مولد و مستمر از جمله دستاورهای طرح بهبود فرایند و بهینه‌سازی ظرفیت پالایشگاه لاوان برشمرده می‌شوند.[۱] در حال حاضر خوراک نفت خام پالایشگاه، توسط یک خط لوله ۱۲ اینچ از مخازن تأسیسات شرکت نفت فلات قاره لاوان تأمین می‌گردد. همچنین فرآورده‌های تولیدی بر روی اسکله صادراتی شرکت نفت فلات قاره به کشتی منتقل می‌شود. همچنین گازهای تولیدی بعد از شیرین سازی، در سیلندرهای گاز مایع پر خواهد شد، سپس به مصرف اهالی بومی و تأسیسات منطقه می‌رسد.

محصولات تولیدی[ویرایش]

از تولیدات پالایشگاه می‌توان به نفت گاز و همچنین نفتای سبک اشاره کرد، که به عنوان بنزین سوپر، به مصرف داخلی می‌رسد. همچنین تولید دیگر، نفت کوره می‌باشد، که صادر می‌گردد. از دیگر محصولات پالایشگاه لاوان، می‌توان به گاز مایع اشاره نمود، که روزانه در حدود ۲۶۸ هزار لیتر، تولید می‌گردد.

فرآورده‌ها و میزان تولید[ویرایش]

فرآورده‌های پالایشگاه لاوان، به دو بخش تقسیم می‌شوند:

۱. فرآورده‌های واحد تقطیر نفت خام
۲. فرآورده‌های واحد تبدیل کاتالیستی

توليد فرآورده هاي نفتي پالايشگاه لاوان در شرايط فعلي و پس از اجراي طرح بهبود فرآيند و بهينه سازي ظرفيت [1] :

رديف نام فرآورده واحد اندازه گیری قبل از اجراي طرح جامع

وضعیت کنونی

پس از اجراي کامل

طرح جامع

1 خوراک دریافتی بشکه در روز 000ر30 391ر53 000ر56
2 گاز مايع متر مکعب در روز 30 65ر93 180
3 بنزين موتور ليتر در روز 000ر030ر1 609ر092ر2 000ر800ر2
4 نفت گاز ليتر در روز 000ر780ر1 137ر822ر2 000ر188ر2
5 سوخت جت ليتر در روز --- --- 000ر562
6 نفت كوره ليتر در روز 000ر692ر1 286ر008ر2 000ر630ر1
7 گوگرد تن در روز --- --- 30
8 نفتای سبک و سنگین لیتر در روز --- 506ر893 000ر780

واحدهای فرآیندی [1]

پالایشگاه نفت لاوان دارای ظرفیت اسمی 50000 بشکه در روز میباشد که هم‌اکنون با ظرفیت 55000 بشکه در روز در سرویس قرار دارد. واحدهای موجود در این پالایشگاه عبارتند از:

1-      واحد تقطیر نفت خام

2-      واحد  تبدیل کاتالیستی

3-      واحد ایزومریزاسیون

4-      واحد بازیافت گاز مایع

5-      واحد آمین

6-      واحد گوگرد زدایی از گازوییل

7-      واحد تولید گوگرد

8-      اسکله

9-      واحد سرویسهای جانبی

1-      واحد تقطیر

این واحد متشکل از دو مجموعه تقطیر 1 و تقطیر 2 با ظرفیت اسمی 50000 بشکه در روز میباشد. که هم‌اکنون با ظرفیت 55000 بشکه در روز در سرویس قرار دارد.خوراک این واحدها از نفت خام سبک لاوان و میعانات گازی پارس جنوبی تامین میگردد. محصولات خروجی از این واحد شامل LPG، ، نفت سفید،  نفتای سنگین، نفتای سبک،  گازوییل، نفت کوره  میباشد که برخی از این محصولات  جهت بهبود در مشخصات به واحدهای پایین دست ارسال می گردد.

2-     واحد تبدیل کاتالیستی

این واحد  متشکل از دو مجموعه تبدیل کاتالیستی 300 و 1300 می‌باشد که نفتای سنگین تولید شده در واحد تقطیر به این واحدها ارسال میگردد. نفتای سنگین تولید شده در واحد تقطیر پس از تصفیه در واحدهای تصفیه هیدروژنی نفتا به قسمت پلتفرمیت واحد تبدیل کاتالیستی ارسال و پس از واکنشهای کاتالیستی، بنزین پلتفرمیت با مشخصات بنزین یورو 4 تولید می گردد. ظرفیتهای این دو واحد به ترتیب برابر 797 و 857 متر مکعب در روز بنزین پلتفرمیت می‌باشد . 

3-     واحد ایزومریزاسیون

هدف از این واحد جهت بهبود در عدد اکتان جهت تولید بنزین با اکتان بالاتر می‌باشد . نفتای سبک تولید شده در واحد تقطیر پس از تصفیه در واحد تصفیه هیدروژنی این واحد به قسمت ایزومریزاسیون ارسال و با شاخه دار شدن پارافین‌های خطی باعث افزایش عدد اکتان از مقدار تقریبی 65 به 87 میگردد. این واحد توانایی تولید 1093 متر مکعب در روز بنزین ایزومریت را دارد. 

4-     واحد باز یافت گاز مایع

LPG  تولید شده در واحد تقطیر پس از اختلاط با LPG‌های تولید شده در واحدهای تبدیل کاتالیستی جهت بهبود و کاهش آلودگی به این واحد ارسال میگردند. ظرفیت تولید این واحد برابر با 180 تن در روزLPG    تصفیه شده می‌باشد .

5-     واحد آمین

این واحد  متشکل از دو مجموعه واحد آمین 400 و 1900 جهت کاهش H2S  در گازهای خروجی از واحدهای عملیاتی و مناسب ساختن این گازها جهت استفاده به عنوان سوخت گازی در واحدهای عملیاتی می‌باشد . ظرفیت این واحدها به ترتیب برابرNm3/hr1600 و Nm3/hr 4137 می‌باشد . 

6-     واحد گوگرد زدایی از گازوییل

هدف از واحد گوگردزدایی از گازوییل، که با استفاده از کروسین (نفت سفید) و گازوئیل تولیدی از تقطیر اتمسفریک و همچنین گازوئیل تولیدی از تقطیر تحت خلا، محصولات زیر را تولید نماید:

-          سوخت جت تصفیه شده با میزان گوگرد کمتر از 40 ppm وزنی،

-          گازوئیل تصفیه شده با میزان گوگرد کمتر از 50 ppm وزنی،

-          نفتای سنگین (Wild Naphtha)

ظرفیت طراحی شده برای واحد هیدروتریتینگ 17733 بشکه در روز (97980 کیلوگرم بر ساعت) می‌باشد .

7-     واحد  تولید گوگرد

این واحد تبدیل تمامی ترکیبات سولفوردار تولیدی به سولفور مایع طراحی شده‌است. خوراک ورودی به واحد از واحد شیرین سازی آمین (واحد 1900) و واحد تصفیه آبهای ترش (واحد 1800) تامین می گردد.

واحد بازیافتسولفور شامل بخش‌های زیر می‌باشد :

-          بخش کلاوس

-          بخش تصفیه TAIL GAS (TGT)

-          بخش گاز زدایی از سولفور مایع

-          کوره سوزاننده

-          بازده کلی عملیات بازیافت سولفور از بخش‌های بازیافتسولفور و TGT برابر با 99.5% است.

ظرفیت طراحی شده بخش ‌های مختلف برابر با 25 T/Dسولفور مایع بدون گاز می‌باشد و توانایی تولید در شرایط پایدار در محدوده 100-30% طراحی را دارد.

8-    اسکله

کلیه فراورده‌های تولیدی و خوراک میعانات گازی از طریق دو اسکلهٔ نفتی شرکت ملی نفت فلات قاره منطقه لاوان و اسکله شرکت توسط کشتی‌های نفتکش ارسال و یا دریافت می گردد.

9-     واحد سرویس‌های جانبی  (Utility)

این واحد یکی از مهمترین واحدهای پالایشگاهی بوده و به بخش‌های زیر تقسیم میگردد:.

9-1 : تأمين آب صنعتی وشيرين:

جهت تامین آب صنعتی برای مصرف در واحدهای عملیاتی، تولید بخار در بویلرها و همچنین آب شرب پالایشگاه 4 عدد آبشرین ساز از نوع MED  با ظرفیت کلی 350 متر مکعب در ساعت مورد استفاده قرار میگیرد.

9-2 :تأمين بخار:

جهت تامین انواع بخار در فشارهای مختلف جهت استفاده در واحدهای عملیاتی و واحد تولید برق و آب شیرین ، 8 عدد بویلر با ظرفیت اسمی کلی 470 تن در ساعت استفاده میگردد.

9-3: تأمين هوای ابزاردقيق و هوایPlant:

جهت تامین هوای ابزار دقیق و همچنین هوای Plant  4 عدد کمپرسور هوا با ظرفیت کلی Nm3/hr4300 و 3 عدد خشک کن هوا با ظرفیت کلی Nm3/hr 1110در سرویس قرار دارند.

9- 4:تولید برق:

جهت تولید برق در پالایشگاه از چهار مولد استیمی با ظرفیت نامی کلی 28 مگا وات و چهار مولد توربین گازی با ظرفیت نامی کلی 11.5 مگا وات استفاده میگردد.

9-5:  واحد کاستیک:

هدف از این واحد ذخیره سازی کاستیک برای مصرف در واحدهای  پایین دست از جمله واحدهای 1300، 1500، 1600و 1700 می‌باشد . محلول کاستیک با دو غلظت 10% وزنی و 40 در صد وزنی در این واحد ایجاد می گردد. این واحد برای ذخیره سازی  Ton/hr  67.2 کاستیک 40% وزنی طراحی گردیده است.

9-6: واحد تصفیه آب ترش (Waste Water Treatment):

پساب‌های ترش برگشتی از واحدهای پالایشگاهی جهت تصفیه  و برگشت به واحدها یا دریا وارد این واحد میگردند. این واحد دارای ظرفیت  M3/hr 317 است.

9-7: واحد پالیشر:

این واحد جهت تصفیه و زدودن ناخالصیهای موجود در کاندنسهای برگشتی از واحدهای عملیاتی مورد استفاده قرار گرفته و مشخصات لازم جهت استفاده از این کاندنسها را به عنوان آب صنعتی فراهم می آورد. این واحد از دو قسمت  HOT  و COLD  تشکیل شده‌است که ظرفیت هر یک از این قسمتها به ترتیب برابر M3/hr  120 و M3/hr 182 می‌باشد .

9-8: واحد ازن:

برای کاهش بار میکروبی و تصفیه کامل آب دریا، جهت جلوگیری از ورود مواد زیستی و موجودات زنده به واحدهای پالایشگاهی و جلوگیری از رشد صدفها و گرفتگی مبدل‌های حرارتی از ماده اکسید کننده ازن استفاده می گردد. در این واحد نیتروژن از هوای ورودی استخراج شده و پس از اشباع کردن اکسیژن موجود این مجموعه گازی از داخل میدان الکتریکی با ولتاژ بالا عبور داده می‌شود که با این کار درصد زیادی از اکسیژن گاز ورودی به ازن تبدیل میشود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

۲. [۱]