حفاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تصویری از یک متهٔ مورد استفاده در صنعت حفاری

حفر زمین جهت رسیدن به‌هدف مورد نظر را حفاری گویند. حفاری می‌تواند جهت رسیدن به منطقه نفت، آب، گاز و غیره انجام گیرد. عملیات‌های حفاری با سرعت بسیار زیادی انجام می‌گیرند، زیرا استفاده از دکل حفاری به‌مدت طولانی از نظر اقتصادی بسیار پرهزینه می‌باشد. عملیات حفاری بسیار خطرناک می‌باشد و همواره از باتجربه‌ترین افراد جهت انجام این کار استفاده می‌شود.

تعیین محل حفاری در صنعت نفت کاریست که مهندسین زمین‌شناس انجام می‌دهند و پس از آن با هماهنگی با مهندسین مخزن و تعیین محل دقیق وجود نفت عملیات حفاری آغاز می‌گردد.

لوازم و قطعات حفاری[ویرایش]

یک دکل حفاری شامل شش زیر مجموعه است
سیستم تولید نیروی دکل
سیستم بالا برنده
سیستم گردش گل
سیستم دورانی
سیستم کنترل فوران چاه
سیستم ثبت تجهیزات و عملیات حفاری

گل حفاری l[ویرایش]

در حفاری‌ها از انواع مختلفی از گل استفاده می‌شود. این گل‌ها از دهانهٔ چاه وارد شده و از نازل‌های مته حفاری خارج می‌شود و دوباره از اطراف مته و فضای دالیزی چاه بهمراه کنده‌های حفاری به سطح چاه منتقل می‌شود. این گل در سر چاه دوباره تصفیه شده ( توسط الک‌های لرزان موسوم به shale shaker ) و جهت انجام عملیات مشابه استفاده می‌شود.

نقش گل حفاری[ویرایش]

امروزه سیال حفاری باید بتواند حداقل ده نیاز را برآورده سازد تا بتوان از آن به عنوان یک سیال خوب نام برد  ;

1) تمیز کردن حفره چاه و انتقال کنده‌ها به سطح زمین .

2) خنک کردن مته و لوله‌های حفاری .

3) روان کردن مته و لوله‌های حفاری .

4) اندود کردن دیواره و جلوگیری ازریزش آن به درون چاه و جلوگیری از پیشروی فیلتره گل حفاری و وارد شدن اسیب به مخزن ناشی از آن

5) کنترل فشارهای زیر زمینی .

6) شناور نگه داشتن کنده‌های حفاری و مواد وزن افزای سیال به هنگام خاموشی پمپ‌ها برای جلوگیری از رسوب آن‌ها که می‌تواند منجر به گیر کردن رشته حفاری و نهایتاً مانده‌گذاری و یا از دست دادن چاه گردد.

7) ترخیص شن و کنده‌های حفاری روی الک لرزان در حداقل زمان ممکن با کمترین میزان هرزرفت

8) تحمل بخشی از وزن لوله‌ها با توجه به خاصیت شناوری

9) کاهش دادن ضایعات وارد بر سازندهای مجاور و ارائه ی حداکثر اطلاعات پیرامون آن‌ها .

10) انتقال توان هایدرولیک پمپ‌ها به مته با مکانیزم برخورد جت ( jet impact )

وظیفهٔ اصلی گل حفاری[ویرایش]

مهمترین وظیفه گل حفاری حمل خرده‌های حفاری به سطح چاه می‌باشدویکی از وظایف اصلی دیگر گل حفاری ایجاد شناوری برای وسایل و تجهیزات درون چاه می‌باشد؛ بدین صورت که با شناور شدن اجزا از وزن آن‌ها کاسته شده و در نتیجه از فشار وارد بر رشته‌های حفاری به‌مقدار زیاد کم می‌شود. همچنین دومین وظیفهٔ مهم گل ایجاد فشار هیدروستاتیک جهت جلوگیری از فوران چاه می‌باشد

حفاری انحرافی[ویرایش]

حفاری انحرافی به‌نوع خاصی از حفاری گفته می‌شود که قسمت بالایی مخزن در سطح زمین به‌دلیل خانه‌سازی یا صعب‌العبور بودن قابل دسترسی نبوده، در نتیجه حفاری از محل‌های مجاور آغاز می‌شود و پس از مقدار مشخصی از حفاری با استفاده از یک برش درون لولهٔ جداری حفاری به‌صورت انحرافی و به صورت زاویه‌سازی تدریجی آغاز می‌شود و تا نقطهٔ مورد نظر ادامه می‌یابد. حفاری انحرافی در کوهستان‌ها و دریاها و مناطق شهری بسیار مناسب می‌باشد. قابل توضیح است که حفارهای ایرانی به عنوان پیشگامان حفاری انحرافی در جهان شناخته می‌شوند.

جستارهای وابسته[ویرایش]