پادشاهی عراق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پادشاهی عراق هاشمی

المملکة العراقیة الهاشمیة
عراق
۱۹۵۸–۱۹۳۲
سرود: ندارد
سرود
السلام الملکی
As-Salam al-Malaki
سرود پادشاهی
موقعیت عراق
وضعیتتحت‌الحمایهٔ بریتانیا (۱۹۳۲–۱۹۲۱)
پایتختبغداد
زبان(های) رایجعربی
آشوری
کردی
دین(ها)
اسلام شیعه
اسلام سنی
مسیحیت
یهودیت
آیین یزیدی
حکومتسلطنت مشروطه و حکومت سکولار از ۱۹۳۲
شاه 
• ۱۹۳۲–۱۹۳۳
فیصل یکم
• ۱۹۳۳–۱۹۳۹
غازی اول
• ۱۹۳۹–۱۹۵۸
فیصل دوم
نخست‌وزیر 
• ۱۹۲۰–۱۹۲۲
عبدالرحمن گیلانی (اول)
• ۱۹۵۸
احمد مختار بابان (آخر)
دوره تاریخیدوره میان‌دوجنگ، جنگ جهانی دوم، جنگ سرد
• استقلال از پادشاهی متحد بریتانیا
۱۴ فوریه ۱۹۵۸
۱ آوریل ۱۹۴۱
۲۴ فوریه ۱۹۵۵
• تأسیس اتحادیه عرب
۳ اکتبر ۱۹۳۲
مساحت
۱۹۵۸۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع (۱۶۹٬۲۳۵ مایل مربع)
جمعیت
• ۱۹۵۸
۶۴۸۸۰۰۰
کد ایزو ۳۱۶۶IQ
پیشین
پسین
عراق تحت قیمومت بریتانیا
فدراسیون عربی

پادشاهی عراق هاشمی (به عربی: المملكة العراقية الهاشمية) در ۲۳ اوت ۱۹۲۱ پس از شکست امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول تحت ادارهٔ بریتانیا تأسیس شد. هر چند قیمومت جامعهٔ ملل در سال ۱۹۲۰ به بریتانیا اعطا شده بود اما قیام مردم عراق در آن سال باعث شد که نقشهٔ اصلی بریتانیا مبنی بر قیمومت در هم بریزد و این امپراتوری رضایت داد که عراق تحت یک پادشاهی نیمه‌مستقل تحت نظر بریتانیا اداره شود. بریتانیایی‌ها طی پیمان عراق و بریتانیا این پادشاهی را به خاندان هاشمی که از متحدانشان بودند سپردند. پادشاهی عراق در سال ۱۹۳۲ پس از امضای پیمان جدید عراق و بریتانیا در آن سال استقلال یافت.[۱] نخستین کودتای نظامی عراق در سال ۱۹۳۶ رخ داد و طی آن ژنرال بکر صدقی موفق شد نخست‌وزیر مورد نظر خود را در حکومت مستقر کند. در سال‌های بعد به دلیل بی‌ثباتی سیاسی چندین کودتا رخ داد که سرانجام به کودتای ۱۹۴۱ انجامید.

عبداله نایب‌السلطنه در طول جنگ جهانی دوم با کودتای افسران مربع طلایی به فرماندهی رشید عالی در سال ۱۹۴۱ سرنگون شد. دولتی که در پی آن تشکیل یافت طرفدار نازی‌های آلمان بود و به همین دلیل یک ماه بعد مورد هجوم نیروهای متفقین قرار گرفت و در جنگ عراق و انگلستان شکست خورد. با اشغال عراق از سوی بریتانیا این کشور به عنوان پایگاهی برای حمله به سوریه که تحت قیمومت دولت ویشی فرانسه بود استفاده شد. همچنین از عراق برای حمله به ایران به اتفاق شوروی نیز استفاده شد. در همین زمان بود که رهبر کردهای عراق به نام مصطفی بارزانی علیه دولت مرکزی در بغداد شورش کرد اما پس از شکست به همراه پیروانش به اتحاد جماهیر شوروی فرار کرد.

در سال ۱۹۴۵ و هنگامی که جنگ جهانی دوم رو به اتمام بود پادشاهی عراق به سازمان ملل متحد پیوست و یکی از مؤسسان اتحادیه عرب شد. در سال ۱۹۴۸ اعتراضات خشونت‌آمیز گسترده‌ای که با نام انتفاضهٔ وثبه مشهور شد با حمایت کمونیست‌ها در بغداد روی داد که دلیل آن امضای پیمان جدیدی با بریتانیا بود. خشونت‌ها تا سال بعد خورشیدی ادامه یافت اما با وضع مقررات حکومت نظامی که به دلیل حضور نیروهای عراقی در جنگ اعراب و اسرائیل وضع شد آرامش نسبی برقرار شد.

ملک حسین، شاه اردن به همراه عبداله، نایب‌السطلنهٔ عراق در فوریه ۱۹۵۸ تصمیم به اتحاد دو خاندان هاشمی در این دو کشور را گرفتند تا با اتحاد جدیدالتاسیس مصر و سوریه مقابله کنند. این اتحادیه با نام فدراسیون عربی در تاریخ ۱۴ فوریه ۱۹۵۸ شکل گرفت اما در همان سال کودتای ژنرال عبدالکریم قاسم در عراق منجر به انقراض پادشاهی در این کشور و در نتیجه نابودی اتحادیه شد.

پانویس[ویرایش]