جنگ داخلی اسپانیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جنگ داخلی اسپانیا
بخشی از دوره میان‌دوجنگ
Испанская 11 интербригада в бою под Бельчите. 1937-edit.jpg
اعضای تیپ بین‌المللی یازدهم جمهوری‌خواه در نبرد بلچیته سوار بر تانک تی-۲۶ شوروی
تاریخ ۱۷ ژوئیه ۱۹۳۶ – ۱ آوریل ۱۹۳۹
(۲ سال، ۸ ماه، ۲ هفته و ۱ روز)
مکان
نتیجه پیروزی ناسیونالیست‌ها
طرفین درگیر
جمهوری دوم اسپانیا جمهوری‌خواهان

حمایت شده توسط

اسپانیا ناسیونالیست‌ها

حمایت شده توسط

فرماندهان و رهبران
رهبران جمهوری‌خواه رهبران ناسیونالیست
قوا
نیرو در ۱۹۳۸:[۱]
  • ۴۵۰ هزار پیاده
  • ۳۵۰ هواپیما
  • ۲۰۰ تانک
نیرو در ۱۹۳۸:[۲]
  • ۶۰۰ هزار پیاده
  • ۶۰۰ هواپیما
  • ۲۹۰ تانک
تلفات
  • ۵۰۰ هزار کشته (تخمین)[۳][۴]
  • ۴۵۰ هزار آواره[۵]
اسپانیا در نوامبر ۱۹۳۸، رنگ آبی بخش‌های زیر پرچم ملی‌گراها و رنگ سرخ بخش‌های زیر فرمان جمهوری‌خواهان را نشان می‌دهد.

جنگ داخلی اسپانیا (به اسپانیایی: Guerra Civil Española) یک جنگ داخلی تمام‌عیار بود که از سال ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ پس از کودتای بخشی از ارتش علیه جمهوری اسپانیا رخ داد.

در این جنگ نیروهای طرفدار جناح چپ (معروف به «جمهوری‌خواهان») از نیروهای معروف به «ملی‌ها» شکست خوردند و دوره طولانی دیکتاتوری ژنرال فرانکو در اسپانیا آغاز شد که تا مرگ او در سال ۱۹۷۵ ادامه داشت.

بر قراری حکومت جمهوری در اسپانیا[ویرایش]

در سال ۱۹۳۱ بعداز ده سالی آشوب سیاسی، بر اثر قیام جمهوری خواهان آلفونس سیزدهم شاه اسپانیا از کشور گریخت و حکومت جمهوری برقرار شد. دولت جمهوری کمر به انجام یک برنامهٔ اصلاحات اجتماعی و اقتصادی بست. برای مبارزه با قدرت کلیسا که از ایام باستان در مملکت ریشه دوانیده بود، قوانینی بر ضد طبقهٔ روحانیون به تصویب رسید و دیانت از حکومت تفکیک گردید، فرقه یسوعیون (ژزوئیت‌ها) منحل و اموال آنها توقیف شد. مدارس از حوزهٔ نظارت اهل دین بیرون آمد. نهضت قدیمی استقلال کاتالون با اعطای حق خودمختاری داخلی فراوانی، تسکین یافت. برای طبقهٔ زارعین، دولت مشغول تکه‌تکه کردن املاک وسیع تر ملاکین مهم و تقسیم آن گردید. در پی اصلاحات دولت جمهوری خواه اسپانیا، آن قدر این اصلاحات اساسی بود که ملاکان مبرز و روحانیون را خشمگین کرد.

وقوع جنگ داخلی در اسپانیا[ویرایش]

بعد از ۱۹۳۳ بیش از پیش زمام امور حکومت به دست عناصر محافظه کار افتاد که کابینهٔ آنها نه کفایتی از خود نشان می‌داد و نه مورد توجهٔ عامهٔ مردم بود و به همین دلیل اعتراضاتی در اسپانیا رخ داد. در فوریهٔ ۱۹۳۶ انتخابات جدیدی صورت گرفت. کلیهٔ عناصر جناح چپ، یعنی جمهوری خواهان، سوسیالسیت‌ها، آنارشیست‌ها و کمونیست‌ها دست به دست داده، یک جبهه در برابر سلطنت طلبان، روحانیون، افسران ارتش تشکیل دادند. این جماعت (جناح چپ) در انتخابات به پیروزی قاطعی نایل آمدند. پس از این واقعه در ژوئیهٔ ۱۹۳۶ یکی از ژنرال‌های ارتش به نام فرانسیسکو فرانکو بر ضد دولت جمهوری قیام کرد. او توانست بندر بارسلون را فتح کند و خود را آماده نمود تا پایتخت را نیز تسخیر کند. احزاب چپ (جمهوری خواهان، سوسیالسیت‌ها، آنارشیست‌ها وکمونیست‌ها) برای مبارزه متحد شدند و تمامی مملکت دستخوش جنگ داخلی گردید.

عکس العمل دیگر کشورها در قبال جنگ داخلی اسپانیا[ویرایش]

نگاره‌ای از یک گور دسته‌جمعی متعلق به ایام جنگ داخلی اسپانیا. در این گور که در سال ۲۰۱۴ میلادی در استپار، استان بورگُس کشف شد، اجساد ۲۶ نفر از جمهوری‌خواهان که توسط ملی‌گرایان کشته‌شده بودند، قرار داشت.
هیچ آمار رسمی در مورد تعداد کشته‌شدگان این دوران در اسپانیا وجود ندارد.[۶]

با وخیم شدن اوضاع در اسپانیا دول انگلستان و فرانسه تصمیم گرفتند نگذارند که جنگ داخلی اسپانیا بدل به مبارزه‌ای طولانی و عمومی شود. به همین جهت دولتهای مزبور ارسال ملزومات جنگی را به دولت جمهوری اسپانیا ممنوع کردند. ایالات متحدهٔ آمریکا نیز جنگ داخلی اسپانیا را مشمول مقررات قانون بی طرفی شمرد. بنا به تشویق انگلستان و فرانسه ،۲۷ دولت از جمله بسیاری از دولت‌های اروپایی موافقت کردند که در جنگ داخلی اسپانیا شرکت نجویند. اما دول آلمان، ایتالیا و اتحاد جماهیر شوروی مداخله کردند. هیتلر و موسولینی به حمایت فرانکو برخاسته و جمهوری خواهان را به عنوان ملعبهٔ دست بلشویسم تخطئه نمودند و حال آنکه اتحاد جماهیر شوروی از جمهوری پشتیبانی کرده و یاغیان فرانکو را به مزدوری از برای فاشیزم بین‌المللی متهم گردانید. آلمان‌ها، ایتالیایی‌ها و روس‌ها ملزومات جنگی به اسپانیا فرستادند. بمب افکنی فاشیست‌ها بر فراز شهرهای اسپانیا که اولین بمبارانهای هوایی مردم غیرنظامی در تاریخ بود، مردم جهان را سخت متوحش ساخت. شوروی، به علت بعد مسافت هم که شده قادر به عمل مشابهی نبود، لکن هزاران نفر از اشخاصی که متمایل به جناح چپ و صاحب آرای آزادی خواهانه بودند به میل خویش، از ایالات متحده آمریکا و کشورهای اروپایی روانهٔ اسپانیا گردیدند تا در صفوف قوای ثابت قدم به جمهوری اسپانیا، مبارزه نمایند. جنگ داخلی اسپانیا کشورهای جهان را به دو گروه فاشیست و ضد فاشیست تقسیم کرد.

سرانجام جنگ[ویرایش]

یک هواپیمای ایتالیایی, متعلق به نیروهای ملی‌گرای تحت فرمان ژنرال فرانکو، در حال انجام ماموریت برای زدن شهر مادرید.

بالاخره پس از حدود سه سال جنگ و بعد از آن که یک میلیون نفر در اسپانیا کشته شدند جناح چپ یا جمهوری خواهان، در سال ۱۹۳۹ در برابر لشکریان ژنرال فرانکو سر تسلیم فرود آوردند و وی توانست حکومت مستبدی نظیر رژیم فاشیست، در تمامی کشوری که از پا در آمده بود ایجاد نماید.

منابع[ویرایش]

  1. Thomas (1961). p. 491.
  2. Thomas (1961). p. 488.
  3. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام spanjudge وارد نشده‌است.
  4. شمار تلفات مورد اختلاف است؛ بر اساس تخمین‌ها بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر کشته شدند. تحقیقات نوین چنین نتیجه گرفته‌است که ۵۰۰ هزار کشته تقریب درست است.Thomas Barria-Norton, The Spanish Civil War (2001), pp. xviii & 899–901, inclusive.
  5. Beevor (2006). pp. 410–11. Beevor notes that around 150,000 had returned by 1939.
  6. نبش قبر قربانیان جنگ داخلی اسپانیا، بی‌بی‌سی فارسی

تاریخ جهان نو، دکتر رابرت پالمر

تاریخ ایران و جهان، رشتهٔ ادبیات و علوم انسانی سال سوم متوسطه