کاستاریکا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۹°۵۶′ شمالی ۸۴°۵′ غربی / ۹.۹۳۳° شمالی ۸۴.۰۸۳° غربی / 9.933; -84.083

جمهوری کاستاریکا
República de Costa Rica
کستاریکا
شعار ملیزنده باد کار و آشتی
سرود ملیای میهن شریف، پرچم زیبای تو
پایتخت سان خوزه
۹°۵۵′ شمالی ۸۴°۴′ غربی / ۹.۹۱۷° شمالی ۸۴.۰۶۷° غربی / 9.917; -84.067
بزرگترین شهر سان حوزه
زبان رسمی اسپانیایی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور
معاون اول

[Guillermo Solís لوئیس گیجرمو سولیس]
هلو فجاس بنگس 
موارد منجر به تشکیل
&nbsp؛ از اسپانیا
 از UPCA
۱۵ سپتامبر ۱۸۲۱
۱۸۳۸
مساحت
 -  مساحت ۵۱٬۱۰۰کیلومتر مربع (۱۲۸ام)
 -  آب‌ها (٪) ۰٫۷
جمعیت
 -  سرشماری ۴٬۵۸۳٬۳۵۳ 
(۱۱۹ام)
 -  تراکم جمعیت ۸۴‎/km۲‏ (۱۰۷ام)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۷)
 -  مجموع نامعلوم (نامعلوم)
 -  سرانه ۱۰٬۳۵۷ دلار (نامعلوم)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۷) ۰٫۸۴۶ (بالا) (۴۸ام)
واحد پول کولون (CRC)
منطقه زمانی CST (ساعت جهانی-۶)
دامنه اینترنتی .cr
پیش‌شماره تلفنی +۵۰۶

جمهوری کاستاریکا کشوری است واقع در آمریکای مرکزی. پایتخت این کشور شهر سان خوزه و واحد پول آن کولون کستاریکایی می‌باشد. جمعیت این کشور ۴ میلیون ۳۰۰ هزار نفر و زبان رسمی آن اسپانیایی است. ۴۰ درصد از مردم آن سفیدپوست، ۳۱ درصد مستیزو (دوره سفید و سرخ‌پوست) و بقیه از دیگر نژادها هستند. سفیدپوستان کستاریکا، بیشتر اسپانیایی‌تبار هستند.

شاخه کاتولیک رومی از مسیحیت مذهب رسمی کاستاریکا است. ۷۰ درصد مردم این کشور کاتولیک، حدد ۱۴ درصد پروتستان و ۱۱٫۳ درصد بی‌دین هستند.

کاستاریکا شصت و چهار سال پیش ارتش خود را منحل کرد و از نظر سیاسی یکی از باثبات‌ترین کشورهای آمریکای مرکزی به‌شمار می‌آید.[۱]

این ناحیه – به عنوان بخشی از گواتمالا – تا ۱۸۲۱ تحت حکومت اسپانیایی بود. کستاریکا هر چند که قسمتی از فدراسیون آمریکای مرکزی (۱۸۲۳ تا ۱۸۳۸) به‌شمار می‌آمد، ولی بیشتر در انزوا از همسایگانش توسعه یافت. کستاریکا با مزارع کوچک بسیار رونق یافت و مهاجران اروپایی را جذب کرد و دموکراسی باثباتی را ایجاد نمود. به دنبال یک جنگ داخلی کوتاه در ۱۹۴۸، ارتش منحل گردید. از آن زمان این کشور نقش برقرارکنندهٔ آشتی در آمریکای مرکزی را اتخاذ کرده‌است.

نام[ویرایش]

نام کوستاریکا یا کستاریکا یک نام اسپانیایی است و در زبان اسپانیایی «کوستا/کستا» یعنی «ساحل» (مانند coast در انگلیسی) و «ریکا» یعنی «غنی» (مانند rich در انگلیسی) و کوستا ریکا یا کستاریکا به معنی «ساحل غنی» است. نام این کشور در زبان فارسی کستاریکا و کوستاریکا هم نوشته می‌شود.

تاریخ[ویرایش]

پیش از ورود اروپائیان به قاره آمریکا مردمان مایان و آزتک در آمریکای مرکزی می‌زیستند. سرخپوستان کاستاریکا تا پیش از غلبه اروپایی‌ها با استفاده از جوهرهای قرمز و مشکی که از سبزیجات می‌گرفتند، به شیوه تصویرنگاری بر روی پوست جانوران می‌نوشتند.[۲]

یکی از عجیبترین رازها در باستان‌شناسی کستاریکا یافته شدن حدود ۳۰۰ گوی سنگی در جلگهٔ دیکوئیس کستاریکا در دههٔ ۳۰ میلادی بود که مربوط به تمدن دیکوئیس هستند. این گوی‌ها از گراندیوریت جامد ساخته شده‌اند که یک سنگ آتشفشانی خیلی سخت.[۳] گوی‌های سنگی کستاریکا از زمان کشف تاکنون در معرض انقراض قرار دارند. جویندگان گنج با کمک دینامیت خیلی از گوی‌ها را منهدم کرده‌اند. فعالیت‌های کشاورزی باعث ترک خوردن و شکسته شدن شماری از این گوی‌های مبهم شده‌است.[۴]

در سده شانزدهم میلادی اسپانیا سرزمین‌های این مردم را گرفت و کستاریکا جنوبی‌ترین استان اسپانیای نو شد. پس از غلبه اسپانیایی‌ها در ۱۵۶۳، بومیانی که جان به‌در بردند تحت نفوذ شدید اروپایی‌ها شیوه‌ای جدید پیش گرفتند.

کستاریکا از سده ۱۶ مستعمرهٔ کشور اسپانیا بوده و در روز ۱۵ سپتامبر ۱۸۲۱ از این کشور اعلام استقلال کرد. پس از دوره کوتاهی پیوستن به پادشاهی مکزیکی «اوتین د ایتوربیده»، کستاریکا از ۱۸۲۳ تا ۱۸۳۴ ایالتی از «استان‌های متحد آمریکای مرکزی» شد. در سال ۱۸۲۴ پایتخت آن به سان خوزه منتقل شد. کستاریکا از ۱۸۴۰ کشوری مستقل بوده‌است و از ۱۸۴۸ به‌صورت جمهوری درآمد. کستاریکا را به‌خاطر دوام دموکراسی ستایش می‌کنند.[۵]

رودخانه سان‌خوان یکی از منابع اصلی اختلاف میان دو کشور کستاریکا و نیکاراگوئه در طول یک قرن گذشته بوده است. در سال ۲۰۱۰ کستاریکا کشور نیکاراگوئه را به مستقر کردن سربازانش در خاک خود در این منطقه متهم کرد ولی نیروهای نیکاراگوئه می‌گویند در حال انجام یک عملیات لایروبی در اطراف یک جزیره در رودخانه سان‌خوان هستند.[۶]

هژبر یزدانی از چهره‌های سرشناس و ثروتمند سال‌های پیش از انقلاب ایران، پس از انقلاب ناچار به گریز از ایران شد و به کستاریکا رفت و در آنجا با همکاری تعدادی از ایرانی‌ها یک مجتمع بزرگ دامپروری راه‌اندازی کرد. آقای یزدانی که در نزدیکی شهر سن حوزه در کستاریکا زندگی می‌کرد، در کنار مزرعه‌اش تابلوی بزرگی نصب کرده بود که بر آن نوشته بود سنگسر. این تابلو یادآور محل تولدش سنگسر است.[۷]

جغرافیا[ویرایش]

نقشه ناهمواری‌های کستاریکا

مساحت کاستاریکا ۵۱۱۰۰ کیلومتر مربع است. این کشور از شمال با نیکاراگوئه و از جنوب غربی با پاناما همسایه است. در شرق این کشور دریای کارائیب و در غرب آن اقیانوس آرام قرار دارد. کاستاریکا در میان جلگه‌ای باریک در ساحل اقیانوس آرام و جلگه‌ای پهن‌تر در امتداد ساحل دریای کارائیب، فلات مرکزی و رشته‌کوه‌ها قرار دارد.

رود مهم کشور ریوگرانده است. میزان بارندگی در امتداد ساحل کارائیب سنگین است، ولی ساحل اقیانوس آرام خشک‌تر است. درجهٔ دما در زمین‌های پست گرم، و در ارتفاعات پایین‌تر است. شهرهای مهم کاستاریکا عبارتند از: لیمون ۱۰۵٬۰۰۰، الاهوئلا ۴۶٬۵۵۴، کارتاگو ۱۵۶٬۶۰۰ و لیبریا ۳۵٬۰۰۰ نفر.

بلندترین نقطه این کشور قله سرو چیریپو با ۳۸۱۹ متر ارتفاع است. این قله پنجمین قله بلند آمریکا مرکزی به‌شمار می‌آید. مرتفع‌ترین آتشفشان در کاستاریکا ایرازو (۳۴۳۱ متر) نام دارد و بزرگ‌ترین دریاچه کشور دریاچه آرنال است. کستاریکا ۱۴ آتشفشان دارد که شش تای آنها دست‌کم طی ۷۵ سال اخیر فعال بوده‌اند. این کشور هم‌چنین طی یک قرن گذشته دست‌کم ۱۰ زمین‌لرزه شدیدتر از ۵٫۷ ریشتری به خود دیده است.[۸]

بزرگ‌ترین جزیره این کشور جزیره کالرو است و جزیره کوکوس نیز به خاطر دوری‌اش از سواحل کشور از جزایر جالب توجه کاستاریکا است. کاستاریکا از بیشترین تراکم گونه‌های زیستی در جهان برخوردار است.[۹]

سیاست[ویرایش]

Cs-map-EN.png

یکی از مهم‌ترین سیاست‌ها و یا می‌توان گفت دستاورهای کستاریکا سیاستی که بر مبنا آن این کشور هزینه‌ای را که جهت امور نظامی نیاز داشت، صرف حفظ منابع طبیعی کرده و هم‌اکنون این کشور بدون ارتش می‌باشد.

قدرت اجرایی به رئیس جمهور واگذار شده‌است. کابینهٔ وزیرانی که منتصب خود او هستند و دو معاون وی را یاری می‌کنند. رئیس جمهور معاونان او و ۵۷ نماینده مجمع قانون گذاری برای دوره‌ای چهار ساله با رأی تمامی افراد بالغ انتخاب می‌شوند. احزاب سیاسی مهم کستاریکا عبارتند از: حزب وحدت سوسیال مسیحی، و حزب آزادیبخش ملی.

خوزه مارفا فیگوئرز از حزب آزادی ملی در سال ۱۹۹۴ به سمت رئیس جمهور انتخاب شد. در انتخابات سال ۲۰۰۶ اسکار آریاس سانچز به ریاست‌جمهوری کستاریکا رسید. وی برنده جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۸۷ شد. در تاریخ ۸ مه ۲۰۱۰ برای نخستین بار در تاریخ سیاسی کستاریکا و آمریکای مرکزی[۱۰] یک زن بعنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب شد. لائورا چین چیا در آن تاریخ جانشین اسکار آریاس شد؛ هم چین چیا و هم آریاس هر دو از حزب چپ میانه آزادیبخش ملی (PLN) هستند.[۱۱]

خانم چینچیا، دانش‌آموخته دانشگاه جورج تاون است و به جناح محافظه‌کاران اجتماعی تعلق دارد. او با سقط جنین و ازدواج همجنس‌گرایان مخالف است. وی متعهد شده با جرایم سازمان یافته و قاچاق مواد مخدر مبارزه کند.[۱۰] رئیس جمهور این کشور در حال حاضر لوئیس گیجرمو سولیس است.[۱۲][۱۳][۱۴]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شامل هفت استان به شرح زیر:[۱۵]

Costa Rica provinces named.png
پرچم نام استان مرکز مساحت جمعیت
(۲۰۱۱)
نقشه
Bandera de la Provincia de San José.svg استان سان خوزه سان خوزه ۴۹۶۶ ۱۴۰۴۲۴۲ Costa Rica San Jose.png
Bandera de la Provincia de Puntarenas.svg استان پونتارناس پونتارناس ۱۱۲۶۶ ۴۱۰٬۹۲۹ Costa Rica Puntarenas.png
Bandera de la Provincia de Limón.svg استان لیمون پورتو لیمون ۹۱۸۹ ۳۸۶٬۸۶۲ Costa Rica Limon.png
Bandera de la Provincia de Heredia.svg استان اردیا اردیا ۲۶۵۷ ۴۳۳٬۶۷۷ Costa Rica Heredia.png
Bandera de la Provincia de Guanacaste.svg استان گواناکاسته لیبریا ۱۰۱۴۱ ۳۲۶٬۹۵۳ Costa Rica Guanacaste.png
Bandera de la Provincia de Cartago.svg استان کارتاگو کارتاگو ۳۱۲۴ ۴۹۰٬۹۰۳ Costa Rica Cartago.png
Bandera de la Provincia de Alajuela.svg استان آلاخوئلا آلاخوئلا ۹۷۵۷٫۵۳ ۸۴۸٬۱۴۶ Costa Rica Alajuela.png

نیکاراگوئه معتقد است کاستاریکا در سال ۱۸۲۴ استان گواناکاسته این کشور را که اکنون حدود ۲۰ درصد خاک کاستاریکا را شامل می‌شود و یک مرکز گردشگری شناخته شده به شمار می‌رود، به اشغال خود درآورد. دانیل اورتگا رئیس جمهور نیکاراگوئه در شهریورماه ۱۳۹۲ به کاستاریکا هشدار داد قصد دارد برای بازگرداندن این استان، به دیوان عدالت بین‌المللی شکایت کند.[۱۶]

اقتصاد[ویرایش]

واحد پول این کشور کولون نام دارد. قهوه بخش عمده‌ای از صادرات کستاریکا را تشکیل می‌دهد. موز، نیشکر، گاو گوشتی، کاکائو و الوار نیز دارای اهمیت است. اکوتوریسم یکی از موتورهای اصلی اقتصاد کستاریکا است و دولت کستاریکا تعهد کرده که این کشور را به اولین کشور خنثی از لحاظ انتشار دی اکسید کربن تبدیل کند. بدهی‌های خارجی از جمله مشکلات اقتصادی این کشور شمرده می‌شود.

موج خصوصی‌سازی در سال ۱۹۸۳ به کستاریکا، که رشد شتابان دهه ۱۹۷۰ را در مورد موسسات دولتی تجربه کرده بود، رسید. کستاریکا از شکل یک دولت حمایت‌کننده از صنایع داخلی به سمت حمایت از یک الگوی اقتصاد آزاد حرکت کرد. از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۸ تعداد ۳۲ مؤسسه دولتی خصوصی شدند.[۱۷]

کاستاریکا در سال ۲۰۱۳ میزبان حدود ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار گردشگر بود و دولت این کشور نیز قصد دارد تا سال ۲۰۱۵ تعداد گردشگران را که بخش قابل توجهی از آنها گردشگران درمانی هستند به سه میلیون و ۴۰۰ هزار گردشگر برساند. کاستاریکا که در سال ۲۰۱۱ میزبان کنفرانس جهانی گردشگری درمانی بود. این کشور با جذب سرمایه‌گذاری خارجی اقدام به احداث کلینیک‌های مجهز، هتل‌ها و ویلاهای لوکس در قالب طرح «تعطیلات درمانی» کرده و به یکی از قطب‌های گردشگری درمانی جهان تبدیل شده است.[۱۸]

مردم[ویرایش]



Circle frame.svg

دین در کاستاریکا[۱۹][۲۰]      کلیسای کاتولیک (۷۰٫۵٪)     پروتستانتیسم (۱۳٫۸٪)     بی‌دین (۱۱٫۳٪)     آیین بودایی (۲٫۱٪)     دیگر ادیان (۲٫۲٪)

گروه‌های نژادی:

فرهنگ[ویرایش]

فرهنگ محلی کستاریکا ترکیبی از فرهنگ آمریکای لاتین و تأثیرات کابویی است؛ بسیاری از اهالی کستاریکا به عنوان صبحانه گالو پینتو می‌خورند و بعد از ظهرها در مسابقات اسب‌سواری شرکت می‌کنند.

آشپزی[ویرایش]

غذاهای کستاریکایی ساده اما سرشار از روغن و ادویه است. اجزای اصلی غذاهای کستایکایی را حبوبات و برنج تشکیل می‌دهند. وعده ناهار با سالاد کلم و گوجه فرنگی سرو می‌شود که هر دو، از فراورده‌های کشاورزی این کشور هستند. بیشتر مردم کستاریکا علاقه‌ای به مصرف زیاد غذاهایی با پایه سبزی ندارند و این مواد را بیشتر به عنوان دسر مصرف می‌کنند و غذای اصلی‌شان بیشتر باید سرخ‌کردنی باشد. مواد تشکیل‌دهنده دیگر غذاهای کستاریکایی، انواع گوشت قرمز، مرغ، ماهی، میگو و لابستر است. میزان حبوبات در غذاهایشان از میزان طبیعی کمی بیشتر است و امکان دارد برای کسی که عادت به خوردن غذایی حاوی حبوبات زیاد ندارد، مشکلات گوارشی ایجاد شود.[۲۱]

عصرانه نیز در وعده‌های غذایی کستاریکایی‌ها جایگاه خاصی دارد و شامل انواع غذاهای محلی و یک نوشیدنی داغ مثل قهوه یا شیر داغ است. یکی از عصرانه‌های محلی کستاریکایی‌ها، سوپ حبوبات است البته اگر علاقه‌ای به خوردن غذای محلی نداشته باشند، بال مرغ سوخاری انتخاب آن‌ها خواهد بود. مردم کستاریکا به دلیل صرف وعده عصرانه، معمولاً یا شام نمی‌خورند یا در صورتی می‌خورند که در مهمانی باشند چون در مهمانی‌هایشان با غذاهایی مثل ماهی و میگو و سیب زمینی سرخ کرده از مهمان‌ها پذیرایی می‌کنند. البته بعد از این شام سنگین هم عادت به خوردن یک برش تارت یا کیک شکلاتی دارند.[۲۱]

منابع[ویرایش]

  • Wikipedia contributors، «Costa Rica،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، (accessed June 1، 2012).
  1. بی‌بی‌سی.
  2. کتابخانه‌های کاستاریکاُ در» دائرةالمعارف کتابداری. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  3. Landmarks Foundation، بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  4. دنیای اسرارآمیز، بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  5. کتابخانه‌های کستاریکاُ در» دائرةالمعارف کتابداری. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  6. مدیا نیوز، بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  7. هژبر یزدانی سرمایه‌دار ایرانی درگذشت، انتشار خبر: ۱۸ آوریل ۲۰۱۰–۲۹ فروردین ۱۳۸۹. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  8. Historic World Earthquakes: Costa Rica
  9. "estudiofi". Inbio.ac.cr. Retrieved 2010-06-26. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ بی‌بی‌سی فارسی، بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  11. خبرگزاری مهر: یک زن رئیس جمهور کستاریکا شد، بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
  12. خبرگزاری تسنیم: [mobile.tasnimnews.com/fa/خبر/1393/02/07/330251 نامزد چپگرا برنده انتخابات ریاست جمهوری کاستاریکا شد ]،
  13. http://es.wikipedia.org/wiki/Luis_Guillermo_SolC3ADs
  14. خبر/http://mobile.tasnimnews.com/fa/D8AED8A8D8B1/1393/02/07/330251
  15. maptak
  16. واحد مرکزی خبر. بازدید: سپتامبر ۲۰۱۳.
  17. آمریکای مرکزی در معرض فروش. مترجم: مرضیه حاجی سروستانی، مرضیه. در: مجله «تدبیر»، دی ۱۳۷۱ - شماره ۲۹. (از صفحه ۴۳ تا ۴۳).
  18. خبرگزاری ایسنا. بازدید: سپتامبر ۲۰۱۳.
  19. International Religious Freedom Report 2008: Costa Rica. United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (September 14, 2007)
  20. Buddhism in Costa Rica by Terrence Johnson, The Costa Rican News, August 5, 2012
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ شهرکی، پروانه: ائتلاف برنج و لوبیا در کستاریکا. در: هفته‌نامه سلامت. ۱۳۹۰.