دفاکتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دوفاکتو [۱] (به لاتین: de facto) یا بالفعل[۲][۳] اصطلاحی‌است به زبان لاتین که مترداف درواقع یا درعمل در زبان فارسی است.

در ادبیات بین‌المللی و در سازمان ملل متحد از این لغت به‌طور رسمی استفاده می‌شود. در اصطلاح حقوقی، معادل غیررسمی و آنچه عملاً هست به کار می‌رود.

در مقابل، اصطلاح دو ژور (به فرانسوی: de jure) یا قانونی[۴][۵] قرار دارد، که ازنظر لغوی در علم نظری و در عالم فرض است، معادل رسمی و مشروع به‌کار می‌رود.

شناسایی دوفاکتو[ویرایش]

درصورت تغییر رژیم یک کشور یا تغییر یک حکومت از طرق غیرعادی، مانند کودتا، اعلام شناسایی مجدد آن کشور یا به‌رسمیت‌شناختن نظام جدید از طرف کشورهای دیگر ضروری است.

شناسایی یک کشور ممکن است به‌صورت «دفکتو» یا «دو ژور» باشد. شناسایی دفکتو به‌معنی شناسایی موقتی و به‌منظور برقراری مناسبات سیاسی در سطح پایین است و در این نوع رابطه، دو کشور نمی‌توانند سفیر مبادله کرده یا قراردادهای دوجانبه امضا کنند؛ ولی شناسایی «دوژور» به‌معنی برقراری مناسبات کامل دیپلماتیک است.[۶]

دی‌فکتو و روابط انسانی[ویرایش]

در برخی کشورها، مانند استرالیا، چنانچه زن و مرد بالغی مدت نسبتاً طولانی با هم زندگی کنند ــ حتی چنانچه بدون ازدواج این کار را کرده‌باشند ــ نسبت به هم دارای حق و حقوقی می‌شوند. مثلاً چنانچه یکی از طرفین ویزای سفر به کشوری را بگیرد، شریک زندگی او نیز به‌واسطهٔ وی می‌تواند از همان ویزا استفاده کند.[۷]

زبان رسمی دوفاکتو[ویرایش]

در تعدادی از کشورها همچون بریتانیا، ایالات متحدهٔ آمریکا، ژاپن و آرژانتین، زبان رسمی در قوانین کشور تعریف نشده‌است، اما در عمل، یک زبان نقش زبان رسمی را ایفا می‌کند که از آن به زبان رسمیِ دوفاکتو تعبیر می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

دوژور

منابع[ویرایش]

  1. همچنین دِفاکتو یا دِفَکتو یا دی‌فاکتو یا دی‌فَکتو
  2. «دولت بالفعل» [علوم سیاسی و روابط بین‌الملل] هم‌ارزِ «de facto government, government de facto»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حدادعادل، «فارسی»، در دفتر هفتم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ دولت بالفعل) 
  3. «شناسایی بالفعل» [علوم سیاسی و روابط بین‌الملل] هم‌ارزِ «de facto recognition»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حدادعادل، «فارسی»، در دفتر هفتم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ شناسایی بالفعل) 
  4. «شناسایی قانونی، به‌ رسمیت ‌شناختن قانونی» [علوم سیاسی و روابط بین‌الملل] هم‌ارزِ «de jure recognition»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حدادعادل، «فارسی»، در دفتر هفتم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ شناسایی قانونی) 
  5. «دولت قانونی» [علوم سیاسی و روابط بین‌الملل] هم‌ارزِ «de jure government, government de jure»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حدادعادل، «فارسی»، در دفتر هفتم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ دولت قانونی) 
  6. طلوعی، محمود. فرهنگ جامع سیاسی. تهران: نشر علم، چاپ دوم، ۱۳۷۷. نقل از وب‌گاه پژوهشکدهٔ باقرالعلوم (ع)
  7. ویکی‌پدیای انگلیسی: De facto

پیوند به بیرون[ویرایش]