پارت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

پارت، پارث، پَرثَوه (به پارسی باستان:[۱]𐎱𐎼𐎰𐎺 (Parϑava)) یا پهلَو (ریشه کلمه پهلوی)، یکی از ساتراپ‌نشین‌های هخامنشی و ازاقوام ایرانی سکاها در خراسان وسیستان(دره رود اترک قوچان) که پس از هجوم اسکندر در حدود جنوب شرق فلات ایران پراکنده شده بودند. در پی مرگ اسکندر، بلخ تحت سلطه استاسَندر از فرماندهان سلوکوس قرار گرفت و به عنوان فرمانده پارت نیز گمارده شد. وی تا رستاخیز اشک اول فرمانده آن سرزمین‌ها بود.

در سال‌های ۵۴۹ تا ۵۴۸ پیش از میلاد سرزمین‌های پارت، جرجان و احتمالاً ارمنستان توسط کوروش بزرگ تسخیر می‌گردد.[۲]

در سنگنبشته‌های هخامنشی از ایالت پارت به عنوان یکی از ساتراپهای هخامنشی نام برده شده‌است. ایالت پارت از شمال به داها و از مشرق به هریوه (هرات امروزی) در غرب افغانستان و از جنوب به کارامانی (کارامانیا - کرمان امروزی در جنوب ایران) و از مغرب به ایالت ماد محدود بوده‌است.

در زمان سلوکیان، دولت محلی اشکانی نخست در این ناحیه تشکیل شد و سپس بقایای نفوذ جانشینان اسکندر را از نواحی غربی ایران نیز برانداخت. نخستین پایتخت اشکانیان برای مدتی در شهر نسا در جنوب شهر عشق آباد ترکمنستان و در نزدیکی مرز شیروان ایران بود. پایتخت‌های بعدی شهر صد دروازه در نزدیکی دامغان امروزی از استان سمنان در شمال ایران، سپس همدان و تیسفون بودند.

کدام قوم ها پارت هستند[ویرایش]

تمامی اقوامی که در خراسان و شمال سیستان (فقط سیستانی ها) و ارمنستان تا جرجان سرزمین های پارت ها هستند

البته این حائز اهمیت سیستانی ها از دو نژاد سکایی و پارت هستند و همین طور باید گفته شود

جنوب و جنوب شرق محل سکونت پارت ها نبوده است پس بلوچ ها پارت نبوده اند

نام پارت[ویرایش]

نام پارت از ریشهٔ پارتو یا پارتوا گرفته شده‌است. هرچند به گمان بعضی از زبان‌شناسان از ژوسان رومی الهام گرفته شده‌است. این کلمه به معنی بیرون رانده شده می‌باشد.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. دانشگاه فرانکفورت آلمان. “Old Persian Corpus, Part No. 8, Text: DB1.”. http://titus.uni-frankfurt.de. 
  2. c. 708 Deioces founds Median Kingdom with its capital in Ecbatana. iranicaonline.org
  3. تاریخ امپراتوری پارت، دکتر علی اقبالی، نشر علی، تهران، ۱۳۸۷