پارت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پهلَو
𐭐𐭓𐭕𐭅 (پَرثَو)
منطقه تاریخی ایران
Median Empire.jpg
سرزمین پارت در سال ۲۰۰ پیش از میلاد
مرکزنِسا
تاریخچه
امروزه بخشی از ایران

پارت یا پَهلَو (پارسی باستان: 𐎱𐎼𐎰𐎺 پَرثَوه،[۱]پارتی: 𐭐𐭓𐭕𐭅 پَرثَو، پارسی میانه: 𐭯𐭫𐭮𐭥𐭡𐭥 پَهلَو) یا پارته،[۲] یکی از مناطق تاریخی ایران باستان و از ساتراپ‌نشین‌های هخامنشی بود. در سنگ‌نوشته‌های هخامنشی از ایالت پارت به عنوان یکی از ساتراپ‌های هخامنشی نام برده شده‌است. ایالت پارت از شمال به داها و از مشرق به هریوه (هرات امروزی) در غرب افغانستان و از جنوب به کارامانی (کارامانیا - کرمان امروزی در جنوب ایران) و از مغرب به ایالت ماد محدود بوده‌است. پارتها که از اقوام ایرانیان شرقی بودند، هنگامی که شاهنشاهی تشکیل دادند و به فلات ایران آمدند، به پیروی از ادیان باستانی ادامه دادند، اما به تدریج تحت تأثیر فرهنگ ایرانیان غربی در شهرها ساکن شدند. تا اینکه در دوره ساسانیان پیرو دین زرتشتی و با ایرانیان غربی ادغام شدند. در سال‌های ۵۴۹ تا ۵۴۸ پیش از میلاد سرزمین‌های پارت، گرگان و احتمالاً ارمنستان توسط کوروش بزرگ تسخیر می‌گردد.[۳] پس از هجوم اسکندر و سپس مرگ ناگهانی او، بلخ تحت سلطه استاسَندر از فرماندهان سلوکوس قرار گرفت و او به عنوان فرمانده پارت نیز گمارده شد. وی تا رستاخیز اشک اول فرمانده آن سرزمین‌ها بود.

در زمان سلوکیان، دولت محلی اشکانی نخست در این ناحیه تشکیل شد و سپس بقایای نفوذ جانشینان اسکندر را از نواحی غربی ایران نیز برانداخت. نخستین پایتخت اشکانیان برای مدتی در شهر نسا در جنوب شهر عشق آباد ترکمنستان و در نزدیکی مرز شیروان ایران بود. پایتخت‌های بعدی شهر صد دروازه در نزدیکی دامغان امروزی از استان سمنان در شمال ایران، سپس همدان و تیسفون بودند.

مرگ و مراسم تدفین در میان پارت‌ها[ویرایش]

پارت‌ها جز قبایل سکایی بودند و همان‌طور که سکاها اسب را می‌کشتند و جسدش را در کنار صاحب فوت‌شده‌اش دفن می‌کردند، با کشفیات در تپه اشرف اصفهان مشخص شد که در اصفهان و نواحی مرکزی ایران نیز این نوع تدفین وجود داشته‌است.

منابع[ویرایش]

  1. دانشگاه فرانکفورت آلمان. "Old Persian Corpus, Part No. 8, Text: DB1". titus.uni-frankfurt.de (به انگلیسی).
  2. از پارسی میانه Partha پَرثَ
  3. c. 708 Deioces founds Median Kingdom with its capital in Ecbatana. iranicaonline.org
  • «کشف بقایای یک اسب در گورستان اشکانی تپه اشرف اصفهان - ایرنا». خبرگزاری جمهوری اسلامی |صفحه اصلی | IRNA News Agency. ۲۰۲۰-۰۶-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۱۰.