کارل ویلهلم شیله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کارل ویلهلم شیله
Carl Wilhelm Scheele from Familj-Journalen1874.png
متولد ۹ دسامبر ۱۷۴۲(۱۷۴۲-12-0۹)
استراسوند، پومرانی سوئد
مرگ ۲۱ مه ۱۷۸۶ (۴۳ سال)
شوپینگ، سوئد
ملیت آلمانی-سوئدی
رشته فعالیت شیمی
دلیل شهرت کشف اکسیژن، مولیبدن، تنگستن، کلر

کارل ویلهلم شیله (به سوئدی: Carl Wilhelm Scheele) ‏ (۹ دسامبر ۱۷۴۲ - ۲۱ مه ۱۷۸۶)، یک داروساز آلمانی-سوئدی بود که در استان استراسوند[۱] سوئد به دنیا آمد. او به بسیاری از مفاد شیمی پی برد. که مهمترین کشف او کشف اکسیژن بود (با اینکه اولین بار به نام دوستش جوزف پریستلی منتشر شد) و همچنین کاشف مولیبدنوم،[۲] تنگستن و باریوم است. او کلرین[۳] را نیز قبل از همفری دیوی کشف کرد.

زندگینامه[ویرایش]

شیله در اول مانند پدرش نجار بود و بعد تصمیم گرفت که یک داروساز شود. دوره داروسازی او وقتی که فقط چهارده سال داشت با شاگردی در یک داروسازی در گوتنبورگ سوئد شروع شد. او این جایگاه را تا قبل از اینکه یک دارو فروش در مالمو[۴] شود تا هشت سال حفظ کرد. سپس او یک داروگر در استکهلم[۵] شد. او بین سالهای ۱۷۷۰ تا ۱۷۷۵ را در اوپسالا[۶] و بعد به کوپینگ[۷] سوئد رفت. در سال ۱۷۷۶ او توانست یک داروخانه برای خود بنا کند، که آن را از بیوه زن یک داروساز خریداری کرد.

دوره زندگی علمی شیله[ویرایش]

با وجود فقدان مراکز کامل آموزشی شیله به روشنی یک استعداد غریزی برای آزمایش کردن داشت. شیله با اینکه در آموزش رسمی محدود بود ولی با موفقیتهایش همه را شگفت زده کرده بود. او واقعاً تلاش می‌کرد که هرآنچه در توانش است، یاد بگیرد بخاطر همین شبها تا دیروقت بیدار می‌ماند و کتابهای مختلف شیمی مطاللعه می‌کرد.

مجسمه شیله در شهر شوپینگ

برخلاف دانشمندانی مثل آنتوان لاووازیه و ایزاک نیوتن، شیله دانشمندی بود که وسعت شناخت بیشتری داشت. شیله در شهر کوچک فروتن بود و آنرا به یک خانه بزرگ و عجیب ترجیح می‌داد. او هنوز توانایی کشفهای علمی را داشت. شیله باعث شد که حقوق اعضای انجمن علمی اروپا کمتر شود. فردریک به او مدال برلین داد و دولت انگلستان برای او مبالغی بخاطر کارهایش تقدیم کرد. ولی شیله در همان داروخانه قبلی ماند تا به مشتریان باوفایش خدمت کند.

شیله خیلی از یافته‌هایش را در شیمی، قبل از دانشمندان برجسته‌ای که این یافته‌ها را به آنها نسبت می‌دهند کشف کرد. یکی از مشهورترین یافته‌های او فراورده اکسیژن بود بطوری که بسیاری از شیمی دانان را در سالهای ۱۷۷۱-۱۷۷۲ به شگفت آورد. گرچه او، آن عنصر را به اسم اکسیژن معرفی نکرد. این کار او باعث سقوط اثباتش شد و چندی بعد آنتو ان لاووازیه در آگوست ۱۷۴۴ دومین بیان را در مورد این گاز ارائه داد و در سال ۱۷۷۵، اکسیژن را در اسمی جدید در کتابش منتشر کرد.

پانویس[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کارل ویلهلم شیله موجود است.
  1. Stralsund
  2. Molybdenum
  3. Chlorine
  4. Malmö
  5. Stockholm
  6. Uppsala
  7. Köping