محمود خاتمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمود خاتمی
Untitledم.jpg
اقامتگاه تهران
نهادها دانشگاه تهران


محمود خاتمی فیلسوف معاصر ایرانی، استاد گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران است.

زندگی[ویرایش]

محمود خاتمی در سال 1342 در تهران متولد شد. وی تحصیلات مقدماتی را در همان شهر گذرانده و در هر دو سنت ایرانی-اسلامی و غربی تحصیل و پرورش یافت. علوم اسلامی را تا اخذ درجهٔ اجتهاد حوزوی دنبال کرد، و تحصیلات و تحقیقات خود رادر زمینه فلسفه در دانشگاه‌های ایران و انگلستان پی گرفت. ابتدا به دانشگاه تهران رفت و درجات کارشناسی فلسفه، کارشناسی ارشد الهیات (ادیان وعرفان)، کارشناسی ارشد فلسفه، دکتری فلسفه را اخذ کرد، سپس به انگلستان رفت و مجدداً به تحصیل و تحقیق ادامه داد. خاتمی پس از فارغ التحصیلی و اخذ دومین دکترای خود، و گذراندن دوره پژوهشی پس از آن در انگلستان، به ایران بازگشت و رسماً به دانشگاه تهران پیوست، و در مدت کوتاهی به مقام استادتمام در گروه فلسفه دانشگاه تهران دست یافت، و اکنون نیز در آنجا به تدریس و تحقیق مشغول است. خاتمی چندین سال نیز به عنوان استاد مدعو به تحقیق و تدریس در برخی از دانشگاههای کانادا و آمریکا، و نیز گاهی در برخی دانشگاههای داخل ایران پرداخته است.

خاتمی از پرکارترین فیلسوفان معاصر ایران است، و آثار او در دو دهه گذشته به زبان های فارسی و انگلیسی به صورت کتاب و مقاله منتشر شده اند. آثار فارسی او بیشتر جنبه تعلیمی و طرح مسائل معاصر برای فارسی زبانان را دارند؛ امّا درعوض آثار او به انگلیسی، حاوی فلسفه و نظریه های اوست. محمود خاتمی، مطرح کننده بعضی از حوزه های معاصر فلسفه از جمله فلسفه ذهن، پدیدارشناسی دین، پدیدارشناسی هنر، و پدیدارشناسی اخلاق در ایران بوده است. او همچنین فلسفه ای منسجم برای کلیت تاریخ هنر و زیبایی شناسی ایرانی (قبل و بعد از اسلام) به زبان فارسی تدوین کرده، و به شیوه منظمی دوره ها و هنرهای سنتی ایرانی را با آن فلسفه تفسیر نموده است. (نگاه کنید به: پیش درآمد فلسفه ای برای هنر ایرانی؛ و نیز مقاله مریم مصطفوی).

فلسفه انتتیک[ویرایش]

فلسفه اصلی خاتمی درباره انسان و نسبت او با حیات است، و در همین راستا بسیاری از مسائل فلسفی رااز منظر خود بازنگری کرده است. وی در آثار انگلیسی خود، با ارائهٔ فلسفهٔ خاصی که به فلسفه انتتیک معروف شده است، رهیافت تازه ای به انسان و نسبت های او داشته است. فلسفهٔ انتتیک، فلسفه‌ای سیستماتیک با محوریّت انسان و تحلیل انتتیک اوست. در همین زمینه، خاتمی نظریه‌ها وایده‌های جالبی را در مورد وجود انسان، آگاهی، عمل و اراده، نفس و بدن، و در مجموع سوبژکتیویتهٔ انسانی، ارایه داده‌است.(Taylor 2010) رهیافت خاتمی به انسان، بسیار خاص است؛ بر اساس آن، انسان از حیث وجودی یک عمل متعالی است. یکی از مهمترین مسائلی که خاتمی در این فلسفه بدان اشتغال داشته‌است سوبژکتیویته است. او مدلی خاص برای سوبژکتیویتهٔ انسان عرضه کرده‌است، که در عین حال که به توانایی های حاصل شده از دوران جدید برای انسان سازگار است، لوازم و محدودیّت های سوبژکتیویسم جدید را ندارد(Taylor 2010). از مهمترین کتابهای خاتمی، که به زبان انگلیسی در این باره بحث کرده اند، می توان ازتامّلات صدرایی، متافیزیک انسان، از آگاهی به وجدان، ذهن متعالی، انفعالات نفس، روانتنشناسی و خود انتتیک نام برد. کاربرد این فلسفه در حوزه ارزش شناسی - از جمله ارزشهای هنری، اخلاقی، و دینی - از کارهایی است که خاتمی در آثار انگلیسی خود گسترش داده است.

آثار[ویرایش]

کتاب‌های فارسی[ویرایش]

  • جهان در اندیشه هیدگر، مؤسسه اندیشه اسلامی۱۳۷۴ چ۱۳۷۹-۱، چ۲- ۱۳۸۴
  • پدیدارشناسی دین، سازمان انتشارات، ۱۳۸۲
  • درآمدی به فلسفه ذهن جهاددانشگاهی دانشگاه تهران ۱۳۸۲
  • زیبایی شناسی از منظر پدیدار شناسی، فرهنگستان هنر (۱۳۸۳)
  • گفتارهایی در پدیدارشناسی هنر فرهنگستان هنر ۱۳۸۷
  • روانشناسی فلسفی انتشارات علم ۱۳۸۷
  • فلسفه ذهن انتشارات علم ۱۳۸۷
  • مدخل فلسفه غربی معاصر انتشارات علم۱۳۸۶
  • اندیشه‌های صدرایی انتشارات علم ۱۳۸۶
  • جستارهای صدرایی انتشارات علم ۱۳۸۶
  • ذهن آگاهی و خود انتشارات علم ۱۳۸۶
  • زمینه مدرنیته انتشارات علم ۱۳۸۷
  • پیش در آمدِ فلسفه ای برای هنر ایرانی، فرهنگستان هنر

کتاب‌های انگلیسی[ویرایش]

  • Sadraean Meditations: Toward a Transcendent Philosophy of Mind, Lekton ۲۰۰۳
  • From a Sadraean Point of View: Towards an Elimination of the Subjectivistic self, London Academy of Iranian Studies, London ۲۰۰۴
  • Metaphysics of Man: Outline of a Philosophy, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Psychosomatology: Cognition and Conatiomn, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • From Consciousness to conscience, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • The Ontetic Self, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Transcendental Subjectivity:A Reflection, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Beauty: An Aesthetic Approach,Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Morality, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • The Ethical, The Aesthetical: Essays, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Basic Problems of Epistemology, Published by Dr.Muller House, ۲۰۱۰
  • Axiology of Art: A Prolegomenon, Published by Dr.Muller House, 2010
  • Affections: Preliminaries For A theory, LAP Lambert Academic Publishing 2013


آثاری از دیگران در باره محمود خاتمی[ویرایش]

  • Sophia Taylor, Mahmoud Khatami: A Primer of His Ontetic Philosophy of Human Subjectivity, Müller, 2009.
  • Miller F.P, Vandome A.F., McBrewster eds., <Mahmoud Khatami>, Alphascript Publishing, 2009
  • “Mahmoud Khatami” in Dictionary of International Biography, published by British International Biographical Centre, Cambridge 2006.
  • Mostafavi Seyyedeh Maryam, Khatami as an Illuminationist Philosopher of Art 2011.

جستارهای وابسته در ویکی‌پدیای انگلیسی[ویرایش]

Ontetic Philosophy: [[۱]]

Ontetic Reduction: en.wikipedia.org/wiki/Ontetic_reduction

Mahmoud Khatami: en.wikipedia.org/wiki/Mahmoud_Khatami‎en.wikipedia.org/wiki/Mahmoud_Khatami‎

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]