فرهاد فخرالدینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فرهاد فخرالدینی
فرهاد فخرالدینی
فرهاد فخرالدینی
اطلاعات هنرمند
زادروز ۱۳۱۶
اهل کشور ایرانی
سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی٬ موسیقی فیلم
کار(ها) موسیقی‌دان و رهبر ارکستر و نوازنده ویلون
مدت کار از سال ۱۳۴۷ و با فیلم شوهر آهو خانم آهنگ‌سازی فیلم را شروع کرد
دلیل سرشناسی تیتراژ ابتدایی سریال امام علی
بنیانگذار در سال ۱۳۷۷ ارکستر موسیقی ملی ایران را بنیان گذاشت
شاگرد احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی (در رشته ویولن و موسیقی ردیف ایرانیملیک اصلانیان (در اصول تئوری و هارمنی و تجزیه و تحلیل موسیقی غربی)، مهدی برکشلی (در تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی)

فرهاد فخرالدینی (زادهٔ ۱۳۱۶ در تبریز[۱]) موسیقی‌دان ایرانی است که به مدت ۱۱ سال رهبر ارکستر ملی ایران بود. او هم‌اکنون یکی از اعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران است.[۲]

پدرش محمدعلی فخرالدینی متخلص به «محزون» ۱۳۶۵-۱۲۷۸، از شعرای آذربایجان بود که نزد مردم آن سرزمین از احترام خاصی برخوردار بود. [۳] برادر بزرگش فخرالدین فخرالدینی عکاس نامدار پرتره‌است.[۴] برادر کوچکترش فاروق فخرالدینی ضمن اشتغال به حرفه عکاسی. از ورزشکارن به نام بوده و سال‌ها سمت مربی گری تیم ملی والیبال ایران را به عهده داشته‌است. [۵]

زندگی‌نامه[ویرایش]

فخرالدینی نواختن ویلون را از کودکی آغاز کرد[۶] و تحصیلات موسیقی‌اش را در هنرستان عالی موسیقی ملی[۱] و «موسسه موسیقی شناسی»-که تنها برای یک دوره چهار ساله در سال‌های دههٔ ۴۰ در تهران بنیاد شده بود-گذراند.[۷] هنوز تحصیلاتش در هنرستان عالی به پایان نرسیده بود که از طرف حسین دهلوی (ریاست وقت هنرستان) به تدریس در آن‌جا دعوت شد.[۸] از اساتیدی که فخرالدینی نزد آن‌ها موسیقی را فراگرفته می‌توان از احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی و امانوئل ملیک اصلانیان نام برد.[۹]

فعالیت حرفه‌ای[ویرایش]

او از سال ۱۳۴۷ و با شوهر آهو خانم آهنگ‌سازی فیلم را شروع کرد و تا به امروز برای بیش از ۱۵ فیلم و سریال موسیقی ساخته‌است.[۱۰] در سال ۱۳۵۲ همهٔ ارکسترهای موجود در سازمان رادیو تلویزیون در هم ادغام شدند و ارکستر بزرگ سازمان را به وجود آوردند. در مسابقه‌ای که برای گزینش رهبر این ارکستر برگزار شد، فخرالدینی بیشترین امتیاز را آورد و از آن سال تا سال ۱۳۵۸ سرپرستی و رهبری ارکستر رادیو و تلویزیون را بر عهده داشت.[۷]

موسیقی شناسی[ویرایش]

فخرالدینی در سال‌های پس از انقلاب و با دشواری‌هایی که برای کار با ارکستر و برگزاری کنسرت‌های بزرگ پیش آمد، بیشتر به موسیقی فیلم پرداخت. در این میان موسیقی او برای مجموعه‌های تلویزیونی سربداران، امام علی و بوعلی سینا با استقبال بسیار روبرو شدند.[۷] موسیقی متن مجموعه‌های تلویزیونی روزی روزگاری و کیف انگلیسی از دیگر ساخته‌های او هستند.

افتخارات[ویرایش]

وی به درخواست استادش دکتر مهدی برکشلی برای اولین بار تنبور خراسان را به روش ابونصر فارابی که با روایت خود فارابی نوشته و به وسیله دکتر برکشلی شرح داده شده بود، پس از شش ماه پرده بندی نمود. طی کنفرانسی که از طرف هنرستان، در تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۴۱ ترتیب داده شد ساز جدید را نواخت [۱۱]

فخرالدینی در سال ۱۳۶۵ برای فیلم «گزارش یک قتل» و در سال ۱۳۶۶ برای فیلم «پرستار شب» برندهٔ جایزهٔ «بهترین موسیقی متن» از جشنوارهٔ فیلم فجر شده‌است.[۱۲]

موسیقی متن مجموعه تلویزیونی امام علی[ویرایش]

فخرالدینی در زمینهٔ پژوهش در آثار موسیقی کهن ایرانی هم فعالیت‌هایی داشته‌است. او در مورد رمزگشایی از یکی از سروده‌های عبدالقادر مراغه‌ای گفته‌است:[۷]

عبدالقادر آهنگی دارد در دو کتاب مقاصدالالحان و جامع‌الالحان که با حروف ابجد نوشته شده... و تاکنون شمار زیادی از پژوهشگران خارجی و خودی روی آن کار کرده‌اند ولی هیچ کدامشان موفق نشده‌اند که شعر و آهنگ این قطعه را با هم تطبیق بدهند... توفیق کشف این کار به من رسید که نزدیک ۳۰ سال روی آن کار کرده‌ام.
— پایان نقل قول

فخرالدینی برای ساخت موسیقی تیتراژ ابتدایی «سریال امام علی»، از سرودهٔ مراغه‌ای بهره برده‌است.[۴]

ارکستر ملی ایران[ویرایش]

او در سال ۱۳۷۷ ارکستر موسیقی ملی ایران را بنیان گذاشت و اولین برنامهٔ این ارکستر به اجرای چند اثر از علی تجویدی با آواز محمدرضا شجریان اختصاص یافت.[۴] وی در تیرماه سال ۱۳۸۸ از این سمت استعفا داد.[۱۳]

اجرای کنسرت در شهرهای پکن و شانگ‌های چین، اجرای کنسرت در کشور سویس -کویت و همچنین اجراهای متعدد در تهران و شهرهای سنندج، شیراز و اصفهان اشاره کرد. [۱۴]

استادان[ویرایش]

فرهاد فخرالدینی از تعلیم استادانی چون: احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی (در رشته ویولن و موسیقی ردیف ایرانیملیک اصلانیان (در اصول تئوری و هارمنی و تجزیه و تحلیل موسیقی غربی)، مهدی برکشلی (در تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی) بهره مند گردید. [۱۵]

شاگردان فخرالدینی[ویرایش]

تعداد شاگردان استاد فخرالدینی شاید از تعداد موزیسین های ایرانی داخل و خارج از کشور هم بیشتر باشد. ایشان نوازنده، آهنگساز، پژوهشگر، مدرس موسیقی بوده و نقش مهمی نیز در موسیقی کشورمان داشته است [۱۶]. فرهاد فخرالدینی سالهای زیادی به تدریس دروس آهنگسازی مشغول بود که از جمله شاگردان وی می توان به شهرام توکلی، سید مهدی حسینی، مازیار حیدری اشاره داشت.

همکاران[ویرایش]

فرهاد فخرالدینی در زمینه موسیقی از همکاری حسین دهلوی، مصطفی پورتراب، احمد پژمان، روح الله خالقی، جواد معروفی، مرتضی حنانه، فریدون ناصری برخوردار گردید. [۱۷]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «فرهاد فخرالدینی»(فارسی)‎. وب‌گاه سوره سینما. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  2. «دربارهٔ خانه موسیقی». وب‌گاه رسمی خانهٔ موسیقی ایران. بازبینی‌شده در مهر ۱۳۹۰. 
  3. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تالیف: حبیب الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص ۱۹۳
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «زندگینامه: فرهاد فخرالدینی (۱۳۱۶-)»(فارسی)‎. وب‌گاه همشهری‌آنلاین، ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  5. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تالیف: حبیب الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص۴ ـ۱۹۳
  6. آزاده شهمیرنوری. «فرهاد فخرالدینی: تنها همان خاطرات مانده است»(فارسی)‎. وب‌گاه خبرگزاری میراث فرهنگی، ۸ تیر ۱۳۸۳. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ محمود خوشنام. «نو آوران سنتی؛ فرهاد فخرالدینی»(فارسی)‎. وب‌گاه بی‌بی‌سی فارسی، ۲۰ اکتبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  8. «فرهاد فخرالدینی»(فارسی)‎. وب‌گاه رادیو فرهنگ، ۸ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  9. گفتگو با فرهاد فخرالدینی در وب‌گاه تبیان (بخش اول)
  10. «فرهاد فخرالدینی»(فارسی)‎. وب‌گاه ایران‌اَکتور. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  11. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تالیف: حبیب الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص۹ -۱۹۸
  12. «فرهاد فخرالدینی»(فارسی)‎. وب‌گاه ایران‌اَکت. بازبینی‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹. 
  13. فرهاد فخرالدینی از ارکستر ملی رفت
  14. برگی از باغ، نگرشی به یک قرن موسیقی در ایران، نگارش: ناصر مجرد، تهران: انتشارات مجرد، ص ۲۱۲و۲۱۳ - مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تالیف: حبیب الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص ۱۹۸
  15. نام نامه موسیقی ایران زمین، تالیف: مهدی ستایشگر، ج ۳، تهران: انتشارات اطلاعات، ص۴۱۵
  16. حسین علیزاده در مراسم رونمایی کتاب فرهاد فخرالدينی
  17. نام نامه موسیقی ایران زمین، تالیف: مهدی ستایشگر، ج ۳، تهران: انتشارات اطلاعات، ص۴۱۵