اردکان (یزد)

برای دیگر کاربردها، اردکان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

اردکان
اردکان °۵۴٫۰۱۱۱۹۷شرقی °۳۲٫۳۱۵۲۸۳شمالی / ۵۴٫۰۱۱۱۹۷;۳۲٫۳۱۵۲۸۳
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	یزد
شهرستان	اردکان
اطلاعات شهری
وبگاه	شهرداری اردکان

اَردَکان شهری است در بخش مرکزی شهرستان اردکان استان یزد ایران.

اردکان از بزرگ‌ترین شهرهای استان یزد است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر برابر با ۷۳٬۲۹۲ نفر بوده است.

آثار تاریخی

یکی از مناطق باستانی اردکان زردُگ است که آثاری بسیّار کهن مربوط به قرون پنجم و ششم هجری را در خود جای داده‌است وبه نگین گلین مشهور میباشد. دیگر می‌شود به دو مسجد قدیمی به نامهای مسجد زیرده و مسجد جامع اشاره کرد، که هر دو از بناهای مربوط به قرن دهم هجری هستند، و اثر تاریخی دیگر، مسجد حاج محمد حسین، خانه سروری در محله چرخاب که هر دو مربوط به دوره قاجاریه‌هستند.به نظرباستان شناسان میدان قلعه بعد از زردگ اقامتگاه دوم اردکانی‌ها بوده است

قنات‌های اردکان

اردکان دارای قناتهای متعددی است.

با تمامی اهمیتی که قناتها در تداوم حیات متعادل و زاینده کویر دارند، امروزه، در اثر ورود و رواج شیوه‌های غیر بومی همچون چاه‌های عمیق در کویر، بیشتر قناتها یا به طور کامل خشک هستند یا در آستانه خشک شدن.

معادن اردکان

از مهم‌ترین معادن اردکان وایران می‌توان به سنگ آهن چادرملو، و اورانیم ساغند اشاره کرد. معادن باریت، سیلیس، سنگهای ساختمانی، و خاک مرغوب آن جهت صنایع کاشی نمونه‌های مورد اشاره هستند. اسم درست روستای خرانق .خورانق می‌باشد

صنایع اردکان

اردکان به‌عنوان قطب فولاد (منطقه ویژه اقتصادی فولاد) درنظر گرفته شده‌است. از بزرگ‌ترین کارخانجات که در حوزه فولاد و سایر صنایع درحال راه اندازی هستند عبارت‌اند از:

1. کارخانجات گندله سازی اردکان
2. کارخانه آهن اسفنجی (DRI)
3. شرکت سرمایه گذاری فولاد غدیر
4. فولاد ارفع
5. شرکت الکترود گرافیتی ایران
6. محتمع فولاد اردکان
7. شرکت کاشی ایفاسرام
8. کارخانجات کاشی صدف وزیر مجموعه ها
9. کاشی خاتم
10. مجتمع چینی بهداشتی رزسفید
11. شرکت صنایع خودروکویر ایران
12. شرکت سرامیکهای صنعتی اردکان
13. کارخانجات نساجی اردکان
14. شرکت دامپروری میلشبار
15. کارخانجات شیشه شناور(بزرگترین کارخانه در خاورمیانه)

و کارخانجات مختلفی در حوزه‌های صنایع غذایی، بهداشتی، تبدیلی، گرمایشی، سرمایشی، قطعه سازی وغیره.

پسته و حلواارده اردکان نیز معروف است.

کویر اردکان

این کویر که سیاه کوه نام دارد مهم‌ترین کویر منطقه یزد است. شکل آن درست مثل یک نعل اسب ست که با جهت شمال غربی - جنوب شرقی در شمال اردکان قرار گرفته‌است. این منطقهٔ کویری بین دو کوه منفرد سیاه‌کوه به ارتفاع ۲۰۵۰ متر در شمال و هریشت به ارتفاع ۱۹۳۹ متر در جنوب واقع است و مکانی ست مناسب جهت جذب جریان‌های آبی و سیلابی که از دامنهٔ این دو کوه سرازیر می‌شود.

پسته اردکان

یکی از مهم‌ترین محصولات تولیدی در اردکان پسته می‌باشد . اکثر مزارع پسته در منطقه احمدآباد، چاه افضل و حسن ابادانارکی وجود دارد . این دو روستا با در بر گرفتن هکتارها مزرعه به یکی از قطب‌های تولید پسته تبدیل شده اند. تمامی اهالی این دو روستا خصوصا حسن اباد انارکی به پسته کاری و کار روی مزارع پسته مشغول اند .به تازگی یکی ازبزرگ‌ترین ترمینال‌های پسته در روستای حسن ابادانارکی در حال احداث می‌باشد که امیدمیرود هرچه سریع تر این طرح به مرحلهٔ اجرا دراید.نیزامید می‌رود که با کمک‌های دولت به مردم روستای حسن اباد انارکی این منطقه بتواند حرفهای نا گفته خود را بزند.

محصولات دارویی - صنعتی

روناس را باید یکی از محصولات پر ارزش دارویی و صنعتی دانست که در اردکان تولید می‌شود.جشنواره روناس همه ساله در اردکان برگزار میشود

نقاط دیدنی

از محلهای دیدنی باید پیرهریشت و پیر سبز چک چک را نام برد، که هر دو بر روی کوه بنا گردیده‌اند، و زیارتگاه زردشتیان از سراسر جهان هستند. دیگر جاهای دیدنی اردکان عبارت‌اند از امامزاده سید نورالدین-امامزاده سید هاشم شریف اباد--حوض عباس -خانه تقدیریها-خانه خاتمی -خانه سروری درمحله چرخاب -محلات قدیمی کوشکنو /کملاق /علی بیک وچرخاب - مجموعه آب انبارهای شهراحمدآباد - قنات عیش آباد احمدآباد -جنگلهای کویری حسن ابادانارکی-منارجنبان خرانق -منطقه حفاظت شده سیاه کوه در حاشیه روستای حسن اباد انارکی و...

شاعران و نویسندگان

از جمله شعرای برجسته اردکان، شفق اردکانی را باید نام برد. محمد حسین بهجتی اردکانی، متخلّص به شفق، یکی از شاعران زیباسرای ادب معاصر پارسی بود.

افراد سرشناس

• روح الله خاتمی
• رضا داوری اردکانی
• محمدحسین بهجتی
• مرتضی افخمی
• سید محمد خاتمی

• سید محمدرضا خاتمی

منابع

• اردکان
• وب‌گاه کویرهای ایران
• روناس طلای کویر/، مصطفی میراب‌زاده‌اردکانی
  
• آب، خاک، ماشین,، سال ۵، شماره ۳۷، صفحات ۴۴-۴۳
• اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
• حاجی اسمعیلی دات کام

جستارهای وابسته

• کویر
• کویر عقدا
• کویر سیاه کوه (اردکان)
• مناطق بیابانی ایران
• سیدمحمد خاتمی
• بفروئیه

پیوند به بیرون

• دو نگاشته ایرج افشار در معرفی آثار باستانی و ابنیه تاریخی اردکان و اطراف اردکان
• فرشید سامانی، «اردکان، سر در گریبان»، جدید آنلاین، ۲۷ فروردین ۱۳۸۹: [۱]. گزارش مصور: [۲].