سلیمان بهبودی
 | در بیطرفی این مقاله اختلافنظر وجود دارد. |
سلیمان بهبودی (زاده ۱۲۷۵[۱] در تهران – درگذشته ۱۳۶۰[۲][۳])، از چهرههای شناختهشده در دربار پهلوی بود، به گونهای که تقریباً تمامی درباریان او را میشناختند و از محل سکونتش آگاه بودند. وی تا چند سال پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز در قید حیات بود. اطلاعات موجود دربارهٔ او عمدتاً در کتاب خاطرات ارتشبد حسین فردوست (ظهور و سقوط سلطنت پهلوی) و همچنین در کتاب «رضا شاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی» که به کوشش غلامحسین میرزا صالح گردآوری شده است، وجود دارد.[۴]
بهبودی از محرمانهترین اسرار رضا شاه اطلاع داشت و احتمالاً هیچکس دیگر به اندازه او دربارهٔ وقایع پشت پردهٔ حکومت رضا شاه مطلع نبود. او در قزاقخانه استوار بود در کابینه وثوقالدوله عدهای از صاحب منصبان ژاندارمری و دو نفر هم از وزارت جنگ طبق قراردادی که با انگلیسیها منعقد شده بود، ماموریت داشتندکه برای نظام جدید ایران آییننامه بنویسند و برای این منظور کمیسیونی تشکیل شد.
در آن موقع ماشین تحریر نبود و نوشتهها همه دستنویس بود.
از نظر احتیاجی که به نویسنده داشتند سلطان علی خان ریاضی بهبودی را برای این کار انتخاب و معرفی کردند..1
بهبودی در همین سمت بود که با رضا خان سرتیپ قزاق آشنا شد.
بهبودی تا خروج رضا پهلوی از ایران، در حریم زندگی خصوصی او محرمترین فرد بود و با او به تبعید رفت.
سلیمان بهبودی | |
|---|---|
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | رئیس تشریفات دربار رضاشاه پهلوی |
سلیمان بهبودی از کارگزاران دربار رضاشاه پهلوی و رئیس تشریفات دربار در بخشی از دوران سلطنت او بود.[۵] نام او عمدتاً از طریق انتشار خاطراتش شناخته میشود؛ خاطراتی که بهعنوان منبعی دستاول برای مطالعهٔ ساختار دربار رضاشاه مورد استفاده قرار گرفتهاند، هرچند به دلیل جایگاه نویسنده نیازمند خوانش انتقادی دانسته میشوند.[۶]
زندگی و آغاز فعالیت
[ویرایش]اطلاعات موجود دربارهٔ زندگی شخصی و آغاز فعالیتهای اداری بهبودی عمدتاً بر پایهٔ روایتهای او در خاطراتش است. بر اساس این روایتها، وی در سال ۱۲۹۶ خورشیدی وارد خدمت دولتی شد و پس از طی مسئولیتهای اداری، بهتدریج به دربار رضاشاه راه یافت.[۷]
نقش در دربار رضاشاه
[ویرایش]بهبودی در دوران رضاشاه سمت رئیس تشریفات دربار را بر عهده داشت. وظایف این سمت شامل تنظیم ملاقاتها، هماهنگی سفرهای داخلی، ساماندهی مراسم رسمی و انتقال برخی اوامر شاه به مقامات دولتی و نظامی بود.[۸] بر پایهٔ خاطرات او، بهبودی در بسیاری از برنامهها و سفرهای رسمی رضاشاه حضور داشته است.[۹]
جایگاه و حدود نقش
[ویرایش]بهبودی مقام سیاسی تصمیمگیرنده بهشمار نمیآمد و در ساختار قدرت دورهٔ رضاشاه در ردیف مقامات اجرایی دربار قرار داشت. در خاطراتش نیز نقش خود را عمدتاً اجرایی و تابع اوامر شاه توصیف میکند.[۱۰]
خاطرات و ارزش منبع
[ویرایش]خاطرات سلیمان بهبودی که با تدوین غلامحسین میرزاصالح منتشر شده، از منابع دستاول برای مطالعهٔ تشریفات، مناسبات درباری و برخی جنبههای ادارهٔ حکومت در دورهٔ رضاشاه بهشمار میآید؛ با این ملاحظه که بهسبب موقعیت نویسنده، این خاطرات معمولاً همراه با منابع دیگر و با رویکرد انتقادی مورد استفاده قرار میگیرند.[۱۱]
منابع
[ویرایش]- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
- ↑ http://icnc.ir/index.aspx?pid=289&metadataId=2b48b0df-eb35-4857-a895-ca50b0de2e37
- ↑ https://digital.aqr.ir/newindex.aspx?pid=16&SubjectID=238161%5Bپیوند+مرده%5D
- ↑ "غلامحسینمیرزا". ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. 2020-07-09.
- ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 1–20.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 21–40.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 41–70.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 71–140.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 141–210.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 211–260.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help) - ↑ رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی. pp. pp. 261–300.
{{cite book}}:|صفحات=has extra text (help); Unknown parameter|ویرایشگر=ignored (help)
تالیفات
[ویرایش]در حوزه خاطرات مربوط به دربار و درباریان آنچه در دوران معاصر به خاطر میآید، خاطرات روزنوشت سلیمان بهبودی از دربار رضاشاه و محمدرضا شاه است.[۱]
کتاب «رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی» توسط انتشارات طرح نو با کوشش غلامحسین میرزا صالح گردآوری و نوشته شده است. این کتاب حاوی خاطرات سلیمان بهبودی و شمس پهلوی (دختر رضاخان) و علی ایزدی از دوران قبل و بعد از سلطنت رضاشاه است.[۲]
