مارتا نوسبوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مارتا نوسبوم
Martha Nussbaum wikipedia 10-10.jpg
مارتا نوسبوم سال ۲۰۰۸
زاده مارتا کریون
۶ مهٔ ۱۹۴۷ ‏(۷۱ سال)
نیویورک
دوره فلسفه قرن بیستم
منطقه فلسفه غربی
مکتب فلسفه تحلیلی
مهمترین علایق فلسفه سیاسی، فلسفه اخلاق و فمینیسم
ایده‌های اصلی روش توانایی (Capability Approach)
سازمان دانشگاه شیکاگو، دانشگاه براون و دانشگاه هاروارد
دانشگاه دانشگاه هاروارد و دانشگاه نیویورک

مارتا نوسبوم (به انگلیسی: Martha Nussbaum) (زادهٔ ۶ مه ۱۹۴۷) فیلسوف آمریکایی، مدرس و دارای مقام پروفسوری در دانشگاه شیکاگو است. او در زمینه حقوق زنان، فلسفه یونان باستان، حقوق حیوانات و فلسفه روم باستان، فعال است.

رویکرد قابلیت[ویرایش]

نوسبوم یکی از طراحان و مدافعان رویکرد قابلیت است. او معتقد است همه افراد برای اینکه زندگی پربار و انسانی داشته باشند باید از یک مجموعه مشخص از قابلیت‌های پایه ای برخوردار باشند.[۱]قابلیت‌هایی که وی آن‌ها را برای تمام انسان‌ها لازم می‌دانند عبارتند از: زندگی، سلامت جسمانی، احساسی، عاطفی، فکری، خرد کاربردی، محبت و کنترل بر محیط پیرامون.[۱] نوسوبم معتقد است که این قابلیت‌ها باید در اساس‌نامه‌هایی که ضمانت اجرایی دارند منعکس شوند تا بتوانند شالودهٔ اجتماعی و سیاسی برای یک زندگی کارآمد را شکل دهند.[۱] تأکید نوسبوم در این رویکرد بر قابلیت‌های افراد است و نه قابلیت‌های جوامع.[۱] از این رو یکی از انتقادهایی که به این رویکرد می‌شود این است که در سطح چارچوب فردگرایانه لیبرال باقی می‌ماند.[۱] از دیگر نظریه‌پردازهای رویکرد قابلیت که دیدگاهش نزدیکی بسیاری به دیدگاه نوسبوم دارد آمارتیا سن، برندهٔ جایزۀ نوبل اقتصاد است.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ David Schlosberg and David Carruthers. «Indigenous Struggles, Environmental Justice, and Community Capabilities». Global Environmental Politics (Massachusetts Institute of Technology)، ۲۰۱۰.