نسبی‌گرایی اخلاقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

نسبی گرایی نسبی گرایان اخلاقی معتقدند که هیچ حکم اخلاقی ثابت و تغییرناپذیری وجود ندارد و از این جهت وابسته به میل و سلیقه افراد یا قراردادهای خود آنها است. یکی از ادله نسبی گرایان اخلاقی تمسک به اختلاف ارزش‌های اخلاقی افراد و جوامع مختلف است؛ مثلاً در جوامعی اجساد مردگان را می‌سوزانند و آن را کار خوبی می‌دانند ولی برخی جوامع این نوع رفتار با اجساد مردگان را بسیار بد و نادرست می‌دانند. نسبی گرایان این تنوع موجود در ارزش‌های خوب و بد جوامع را دلیل بر نسبی بودن احکام اخلاقی می‌دانند و معتقدند که خوبی و بدی و درستی و نادرستی و بایدها و نبایدهای اخلاقی تماماً به سلیقه‌های فردی و گروهی وابسته است و هیچ بنیان واقعی و ثابتی ندارد. یکی دیگر از ادله نسبی گرایان اخلاقی این است که: گزاره‌های اخلاقی از نوع گزاره‌های انشایی اند که در این صورت هیچ خبری از واقعیتی نمی‌دهند و تنها بیانگر خواست افراد و گروه‌های جوامع مختلف هستند. این که چیزی خوب یا بد به حساب می‌آید تنها بستگی به نوع نگرش‌ها، امیال و احساسات و سلایق شخصی یا گروهی دارد. در این صورت خوبی و بدی و باید و نباید اخلاقی اموری ذهنی، احساسی و شخصی یا قرار دادی است و از این جهت کاملاً اموری نسبی می‌باشند. عقیده نسبی گرایی اخلاقی در میان اندیشمندان علم اخلاق و فلسفه اخلاق به دلایل متعدد مورد نقد و مردود است که از آن جمله استدلال هایی نظیر جایگاه تعبیر نسبی گرایی، تناقض آمیز بودن برهان های ارائه شده در دفاع از نسبی بودن احکام اخلاقی، مغالطه در ارائه برهان با مفاهیم باور و حقیقت، همچنین نفی هر قاعده بنیادی اخلاقی در صورت بیان برهان نسبی می باشند.

منابع[ویرایش]

  • تاریخ فلسفه، آنتونی گاتلیب، لیلا سازگار، نشر ققنوس، ۱۳۸۳
  • نسبی‌گرایی در دیکشنری فلسفی، نیکلا آبایانو، تورین، ۱۹۷۱

پیوند به بیرون[ویرایش]